YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/12247
KARAR NO : 2023/5339
KARAR TARİHİ : 15.05.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/97 E., 2021/170 K.
HÜKÜM/KARAR : Ret
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Bozma Kararına karşı Mahkemesince Direnilmesi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulun’ca teknik anlamda direnme bulunmadığı gerekçesiyle dosyanın bozularak Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Mahkemesince yeniden direnme kararı verilmesi üzerine, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nca mahkemesince yeniden delil toplamak üzere yeni bir karar verildiği ve kararın özel daire tarafından incelenmesi gerektiği gerekçesiyle Dairemize gönderilen dosya İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; önceleri kocasının sonra oğlu …’ ın bekçilik ve vekillik yaptığı … Çiftliği isimli işletmede 1983 yılında niteliksiz işçi olarak çalışmaya başladığını, … Çiftliğinin …, … ve ….. …’ e ait olduğunu, çiftlik işlerini fiili idaresinin Ali ve… … tarafından kendi adlarına ve … …’ e vekaleten yürüttüklerini, davacının bu dönemde çiftliğin temizliği, bakımı ve çiftlik sahiplerine yemek yapılması işlerini yürüttüğünü, bu işlerin dışında tarımsal işler yapmış ise bunlar için ayrıca ücret aldığını, Ali …’ ün 1986 yılında vefat ettiğini, mirasçıları … ve … …’ e vakaleten çiftliği… …’ ün idare ettiğini, 2009 yılında… …’ ün vefat etmesi üzerine de çiftliğin idaresini …’ e bırakıldığını, …’ ün 2012 yılının başından itibaren davacıya işi bırakması için baskı uyguladığını ve davacının işine son verildiğini, davacının uzun süre sigortasının yapılmasını talep ettiğini ve işverenler tarafından oyalandığını, sadece asgari ücret ödendiğini, işyerinde 7/24 çalışan davacıya fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini, yıllık ücretli izinlerinin hiç birinin kullandırılmadığını, resmi ve dini bayramlarda çalıştığını beyan ederek, davacının, 01.05.1983 – 01.01.2013 tarihleri arasında … Çiftliğinde işçi olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, davalılardan …, … ve … …’ ün bu davada hasım olamayacağını, davacının bahsettiği çiftlikte herhangi bir ilişkilerinin bulunmadığını, çiftlik işlerinin aile fertleri tarafından yerine getirildiğini, çiftliğin aile çiftliği olduğunu, davacının ikametgahı ile çiftliğini 50 metre mesafede olduğunu, davacı ile davalılar arasında yapılan bir iş sözleşmesinin bulunmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı … vekili cevap dilekçesinde özetle, kurum kayıtlarına göre, davacının davalılara ait işyerinde her hangi bir girişinin ve çalışmasının olmadığını, kuruma bildirilen günlerin tespitinde hukuki yarar bulunmadığını, kurum kayıtlarının resmi belge olması nedeniyle davacının resmi kayıtlarda görülmeyen hizmetinin varlığını kanıtlamasının ancak aynı güçte deliller ile mümkün olduğunu, bu iddianın tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını, davacının davalı işverene ait işyerinde kuruma bildirilen günler dışında çalıştığını gösterir bir tespit ve belge bulunmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Dairemizin 28.10.2015 tarihli, 2015/12162 Esas ve 2015/18010 Karar sayılı ilamı ile; eksik inceleme nedeniyle karar bozulmuştur.
B. Direnme ve Hukuk Genel Kurulu Kararı
1.Mahkemesince önceki kararında direnme kararı verilmiş ve karar davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuş ve direnme yerinde görülmeyerek Hukuk Genel Kurulu’na gönderilmiştir.
2.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.03.2019 tarihli, 2016/10-1907 Esas ve 2019/272 Karar sayılı ilamı ile teknik anlamda direnme bulunmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
C.İlk Derece Mahkemesi Kararı
Mahkemesinde bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, tekrar önceki kararda direnilmesine karar verilmiş ve karar davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuş ve direnme yerinde görülmeyerek Hukuk Genel Kurulu’na gönderilmiştir.
D. Hukuk Genel Kurulu Kararı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 27.10.2022 tarihli, 2022/(21)10-846 Esas ve 2022/1406 Karar sayılı ilamı ile yeniden delil toplamak üzere yeni bir karar verildiği ve kararın özel daire tarafından incelenmesi gerektiği gerekçesiyle Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Karara karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, kararın haksız ve hukuka aykırı olduğu, kararın bozulmasına karar verilmesi talebiyle temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun’un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
3. Değerlendirme
Somut olayda; dosya kapsamında, yapılan keşif, bilirkişi raporları ve dinlenen kamu tanıklarının beyanları birlikte değerlendirildiğinde, … İli, Oğuzeli ilçesi, Çatalsuköyü sınırları içerisinde bulunan … Çiftliği adlı işyerinin 1.342.930,42m2 büyüklükte olması, işyerinde modern tarım ekipmanlarının kullanılması, yapılan tarımsal ürün çeşitliliği, depolarda hasat edilmiş depo dolusu buğday, arpa, mercimek vs ürünlerin bulunması, söz konusu tarımsal faaliyetlerin devamlılığı için en az 4 adet sürekli çalışacak işçi ihtiyacının bulunması, bu iş yerinden hiç bildirimli çalışanın bulunmaması, dinlenen kamu tanıklarının beyanlarından davacının çalışan yevmiyeli işçilerin yemeklerini yaptığı, çiftliğin temizlik işlerine baktığı, çiftlik sahibine ait olduğu belirtilen çiftliğinde yanında bulunan yıkık evde ikamet ettiği, çiftlikteki faaliyetin yıllın tamamında devam ettiği ve davacı ile davalılar arasında ortakçılık ilişkisi olmadığı yönündeki tanık beyanları, bilirkişi saptamaları ve gelen cevabı yazılar gözetiğinde davacının davalı işyerinde çalıştığı anlaşılmakta olup davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz giderinin istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,15.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.