YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/8932
KARAR NO : 2023/2393
KARAR TARİHİ : 06.04.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul/Kararın Kaldırılması/Şikayetin Reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. İcra Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki icra emrinin ve takibin iptali talebinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulü ile Ankara Gayrimenkul Satış İcra Dairesi’nin 2020/502 Esas sayılı dosyasından şikayet eden borçlu Eska Mühendislik … Ltd. Şti. hakkında başlatılan takibin iptaline, takip iptal edildiğinden sair hususlar hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kararın davalı alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince alacaklının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile; Ankara 5. İcra Hukuk Mahkemesinin 08.10.2020 tarih ve 2020/288 Esas, 2020/843 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, Ankara Gayrimenkul Satış İcra Dairesi’nin 2020/502 Esas sayılı dosyasında, Eska … Ltd. Şti hakkındaki icra emrinin iptaline, diğer şikayetçi … yönünden şikayetin reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı borçlu ve davalı alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı borçlular dava dilekçesinde; takip öncesinde davacı Eska … Ltd. Şti adına gönderilen hesap kat ihtarının usulsüz tebliğ edildiğini, faiz oranının fahiş olduğunu belirterek usulsüz tebliğ edilen ihtarnameye istinaden müvekkilleri hakkında başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte icra emrinin ve takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı alacaklı tarafından verilen cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesince; şikayetin kabulü ile Ankara Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin 2020/502 Esas sayılı dosyasından şikayet eden borçlu Eska Mühendislik … Ltd. Şti hakkında başlatılan takibin iptaline, takip iptal edildiğinden sair hususlar hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı alacaklı istinaf başvuru dilekçesinde; hesap kat ihtarnamesinin takibin asıl borçlusu Eska … Ltd. Şti’nin ticaret sicil adresi olan ve sözleşmede yer alan adresine usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, bu sebeple İİK 150/ı maddesi uyarınca ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip başlatılması şartlarının oluştuğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece verilen karara karşı davalı alacaklı tarafından sunulan istinaf dilekçesi ve kamu düzeni kapsamında yapılan inceleme neticesinde alacaklı İş Bankası tarafından asıl borçlu Eska … Ltd. Şti ve ipotek veren … hakkında 19.02.2020 tarihinde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip başlatıldığını, şikayetçi şirkete icra emrinin 21.02.2020 tarihinde, …’a ise 11.03.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, şikayetçilerin 17.03.2020 tarihinde icra mahkemesine başvurduklarını, takibin dayanağı olan belgeler incelendiğinde ise, alacaklı banka ile Eska … Ltd. Şti arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığını, asıl borçlunun borcu için …’a ait taşınmaz üzerinde 450.000,00 TL’lik limit ipoteği tesis edildiğini, 09.01.2020 tarih 442 yevmiye nolu Altındağ 3. Noterliği tarafından düzenlenen hesap kat ihtarnamesinin Eska … Ltd. Şti’ne 11.02.2020 tarihinde tebliğ edildiğini; … hakkında Altındağ 3. Noterliği tarafından düzenlenen 15.01.2020 tarih 652 yevmiye nolu hesap kat ihtarnamesinin 16.01.2020 tarihinde iade edildiğini, borçlu ve ipotek verene, icra emri gönderilebilmesi için, alacaklı tarafından, borçluya (krediyi kullanana), kredi sözleşmesinde yazılı ya da ipotek akit tablosunda belirtilen adresine, noter aracılığı ile hesap kat ihtarının gönderilmesinin gerektiğini, İİK’nın 150/ı maddesi göndermesi ile uygulanması gereken İİK’nın 68/b maddesi gereğince; sözleşmede ya da ipotek akit tablosunda gösterilen adresin değiştirilmesi, yurt içinde bir adresin noter aracılığı ile krediyi kullandıran tarafa bildirilmesi halinde sonuç doğurur. Yeni adresin bu şekilde bildirilmediği durumlarda, hesap özetinin eski adrese ulaştığı tarih tebliğ tarihi sayıldığını, ipotek veren taşınmaz maliki üçüncü kişiye, İİK’nın 150/ı maddesi gereğince hesap özeti gönderilmesi zorunluluğu bulunmamakta ise de ipotek veren üçüncü kişi hakkında takip yapılabilmesi için Türk Medeni Kanunu’nun 887. maddesi uyarınca, alacağın kendisinden istenilmesini, yani muacceliyet ihtarının gönderilmesinin gerektiğini, ipotekli taşınmaz maliki üçüncü şahsa ihbar yapılmadıkça, onun yönünden borç muaccel olmayacağından hakkında icra takibinin başlatılamayacağını, borçtan şahsen sorumlu ise İİK’nın 150/ı maddesi; eğer borçtan şahsen sorumlu değilse ipotekli taşınmaz maliki üçüncü kişi olarak TMK’nın 887. maddesinin uygulanması gerekecektir ve bu hususun kamu düzeninden olduğunu, İİK’nın 16/2. maddesi gereğince süresiz şikayete tâbi olduğunu ve mahkemece re’sen nazara alınacağını, şikayetçilerden …, borçtan şahsen sorumluluğu bulunmayan ipotekli taşınmaz maliki üçüncü kişi olduğunu, bu durumda kendisine İİK’nın 150/ı maddesi gereğince hesap kat ihtarnamesi gönderilmesi zorunluluğunun olmadığı, ne var ki ipotek süresiz olarak tesis edildiğinden (fekki bildirilinceye kadar) şahsi sorumluluğu bulunmayan ipotekli taşınmaz malikine TMK’nın 887. maddesi gereğince muacceliyet ihbarı tebliği zorunlu olduğunu, İİK’nın 150/ı maddesine göre kredi kullanan tarafın hesap kat ihtarnamesine itiraz hakkı olduğunu, borçtan şahsen sorumlu olmayan ipotek veren üçüncü kişinin anılan madde kapsamında itiraz etmesinin mümkün olmadığını, ancak İİK’nın 149/a maddesi atfıyla 33. madde gereğince itfa, imhal veya zamanaşımı iddiasında bulunma hakkına sahip olduğunu, borçlunun icra mahkemesine başvurusunda, sözü edilen iddiaların ileri sürülmediğini, kaldı ki, krediyi kullanan asıl borçlunun hesap kat ihtarına itiraz etmesi halinde dahi bu durum icra emri düzenlenmesine engel olmayıp sadece takibe başlanması halinde borca itiraz hakkı tanındığını, şikayetçi …, borçtan şahsen sorumluluğu bulunmayan ipotekli taşınmaz maliki üçüncü kişi olduğunu ve bu durumda kendisine İİK’nın 150/ı maddesi gereğince hesap kat ihtarnamesi gönderilmesi zorunluluğu olmadığını var ki ipotek süresiz olarak tesis edildiğinden (fekki bildirilinceye kadar) şahsi sorumluluğu bulunmayan ipotekli taşınmaz malikine TMK’nın 887. maddesi gereğince muacceliyet ihbarı tebliğinin zorunlu olduğunu, Eska … Ltd. Şti’nin, genel kredi sözleşmesinde yer alan Önder Mahallesi Karacakaya Caddesi No:165/8 Altındağ/Ankara adresine tebligat çıkartıldığını, “tebligat yetkilinin çarşıya gittiğini ve birlikte çalıştığını beyan eden daimi işçisi Mustafa Pekcan imzasına tebliğ edilmiştir.” şerhi ile 11.02.2020 tarihinde tebliğ edildiğinin anlaşıldığını, söz konusu tebligatta, şirket yetkilisinin tebliğ anında bulunmadığı açıklanmakla birlikte tebliğ belgelerinin teslim edildiği kişilerin tüzel kişinin o yerdeki teşkilatı ve personeli içinde vazife itibariyle yetkiliden sonra gelen kimse veya evrak müdürü gibi bu işlerle görevlendirilmiş biri olduğuna ilişkin denetime elverişli şerhe yer verilmediğini ve asıl borçlu Eska … Ltd. Şirketi’ne çıkartılan hesap kat ihtarnamesinin usulsüz tebliğ edildiğini, o halde İİK 150/ı maddesindeki şartlar oluşmadığından borçlu hakkında icra emri düzenlenemeyeceğini, ipotek veren …’a hesap kat ihtarnamesinin tebliğ edilmediğine ilişkin bir iddia bulunmayıp somut olayda Altındağ 3. Noterliği’nin 15.01.2020 tarih 652 yevmiye nolu hesap kat ihtarnamesinin …’un resmi senette yer alan adresine tebliğe çıkartıldığını ve 16.01.2020 tarihinde adreste tanınmadığından bahisle tebligatın iade edildiğinin görüldüğü, mahkemece her ne kadar asıl borçlu ile ipotekli taşınmaz maliki arasında zorunlu takip arkadaşlığının bulunduğu ve takipte …’un borçlu olarak gösterilmemesi sebebiyle re’sen takibin iptaline karar verilmiş ise de takip öncesinde hesap kat ihtarnamesinin …’a tebliğe çıkartıldığını ve İİK 150/ı-son cümle uyarınca tebliğ edilmiş sayılma halinin gerçekleştiğini, takipte de icra emrinin 11.03.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, yani Faika’nın takipte borçlu olarak gösterilmesi iradesinin mevcut olduğunun anlaşıldığını, mahkemenin ipotekli taşınmaz malikinin takipte borçlu olarak gösterilmediği yönündeki kabulünün yerinde görülmediği, TMK’nın 887. maddesi anlamında muacceliyet ihbarı yerine geçen hesap kat ihtarnamesinin şikayetçi borçlu …’a tebliğe çıkartıldığını, tebligatın 16.01.2020 iade edildiği anlaşılmış olup İİK’nın 150/ı maddesine göre kredi kullanan tarafın hesap kat ihtarnamesine itiraz hakkının olduğunu, borçtan şahsen sorumlu olmayan ipotek veren üçüncü kişinin anılan madde kapsamında itiraz etmesinin mümkün omadığı ancak, İİK’nın 149/a maddesi atfıyla 33. madde gereğince itfa, imhal veya zamanaşımı iddiasında bulunma hakkına sahip olup, Borçlu … tarafından icra mahkemesine başvurusunda, sözü edilen iddiaları ileri sürülmediği, kaldı ki, krediyi kullanan asıl borçlunun hesap kat ihtarına itiraz etmesi halinde dahi bu durum icra emri düzenlenmesine engel olmayıp sadece takibe başlanması halinde borca itiraz hakkı tanıdığını, o halde tüm dosya kapsamına göre mahkemece zorunlu takip arkadaşlığının şartlarının yerine getirilmediği gerekçesiyle takibin Eska … Ltd. Şir. yönünden iptaline karar verilmesi isabetsiz olup şikayetçi asıl borçlu Eska … Ltd. Şirketi’ne hesap kat ihtarnamesi usulsüz tebliğ edildiğinden bu borçlu hakkındaki icra emrinin iptali ile yetinilmesi gerektiğini, diğer borçlu … yönünden ise şikayetin reddi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisinin isabetsiz olduğu gerekçeleriyle alacaklının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile kararın kaldırılmasına, şikayetin Eska … Ltd. Şir. Yönünden kabulü ile bu borçlu hakkındaki icra emrinin iptaline; diğer şikayetçi … yönünden ise şikayetin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı borçlu ve davalı alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı borçlu dava dilekçesini tekrarlayarak, istinaf kararına karşı yasal süresi dahilinde temyiz kanun yoluna başvurduklarını belirtmiştir.
Davalı alacaklı istinaf dilekçesini tekrarlayarak, istinaf kararına karşı yasal süresi dahilinde temyiz kanun yoluna başvurduklarını belirtmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, icra emrinin ve takibin iptali talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İcra İflas Kanunu 149. madde, 150. madde.
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup tarafların temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraflarca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 2004 sayılı Kanun’un 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90’ar TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenlerden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.