YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/12238
KARAR NO : 2023/4164
KARAR TARİHİ : 12.06.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
HÜKÜM/KARAR : Ret/İlk Derece Mahkemesi Hükmü Kaldırılarak Yeniden Hüküm
İLK DERECE MAHKEMESİ : Uşak İcra Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki haczedilmezlik şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl dava ve birleşen davalar yönünden şikayetin kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı borçlu vekilinin istinaf başvurusunun reddine davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl dava ve birleşen davalar yönünden şikayetin kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Borçlu vekili şikayet dilekçesinde; Uşak 1. İcra Müdürlüğünün 2019/932 Esas sayılı dosyasında müvekkili adına 153 ada 1 parselde kayıtlı bulunan taşınmaz üzerine haciz konulduğunu, hacze konu taşınmazda müvekkili ve ailesinin yaşadığını evin haline münasip olduğunu, haczin hukuka uygun olmadığını, yine aynı dosyada müvekkiline ait olan 150 ada 1 parsel, 109 ada 50 parsel, 110 ada 65 parsel, 110 ada 71 parsel, 126 ada 34 parsel, 141 ada 13 parsel, 152 ada 10 parsel 112 ada 45 parsel, 110 ada 20 parsel, 126 ada 10 parsel, 124 ada 6 parsel sayılı taşınmazlar üzerine haciz konulduğunu, müvekkilinin hayvancılıkla uğraştığını, kendisi ve ailesinin geçimini bu taşınmazlardan elde ettiği gelirlerle sağladığını beyan ederek İİK’nın 82/1-4. ve 12. maddeleri uyarınca taşınmazlar üzerindeki hacizlerin kaldırılmasını talep etmiştir.
Uşak İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/338 Esas sayılı dosyası;( Alacaklı : …)
21.09.2020 tarihli şikayet dilekçesi ile … vekili; Uşak 1. İcra Müdürlüğünün 2019/4526 Esas sayılı dosyasında müvekkili aleyhine başlatılan takipte müvekkili ve ailesinin yaşadığı 153 ada 1 parselde kayıtlı olan taşınmaz üzerine haciz konulduğunu, evin haline münasip olması sebebiyle haczedilemeyeceğini, diğer yandan 150 ada 1 parsel, 109 ada 50 parsel, 110 ada 65 parsel, 110 ada 71 parsel, 126 ada 34 parsel, 141 ada 13 parsel, 152 ada 10 parsel 112 ada 45 parsel, 110 ada 20 parsel, 126 ada 10 parsel, 124 ada 6 parsel sayılı taşınmazlar üzerine haciz konulduğunu, müvekkilinin müvekkilinin hayvancılıkla uğraştığını, kendisi ve ailesinin geçimini bu taşınmazlardan elde ettiği gelirlerle sağladığını beyan ederek İİK’nın 82/1-4. ve 12. maddeleri uyarınca taşınmazlar üzerindeki hacizlerin kaldırılmasını talep etmiştir.
29.09.2020 tarihli Uşak İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/338 Esas 2020/447 Karar sayılı kararı ile HMK’nın 166 maddesi uyarınca mahkemenin 2019/362 Esas sayılı dosyası ile işbu dosyanın birleştirilmelerine karar verilmiştir.
Uşak İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/301 Esas sayılı dosyası;
27.08.2020 tarihli şikayet dilekçesi ile … vekili; Uşak 1. İcra Müdürlüğünün 2019/1137 Esas sayılı dosyasında müvekkili aleyhine başlatılan takipte müvekkili ve ailesinin yaşadığı 153 ada 1 parselde kayıtlı olan taşınmaz üzerine haciz konulduğunu, evin haline münasip olması sebebiyle haczedilemeyeceğini, diğer yandan 150 ada 1 parsel, 109 ada 50 parsel, 110 ada 65 parsel, 110 ada 71 parsel, 126 ada 34 parsel, 141 ada 13 parsel, 152 ada 10 parsel 112 ada 45 parsel, 110 ada 20 parsel, 126 ada 10 parsel, 124 ada 6 parsel sayılı taşınmazlar üzerine haciz konulduğunu, müvekkilinin müvekkilinin hayvancılıkla uğraştığını, kendisi ve ailesinin geçimini bu taşınmazlardan elde ettiği gelirlerle sağladığını beyan ederek İİK’nın 82/1-4. ve 12. maddeleri uyarınca taşınmazlar üzerindeki hacizlerin kaldırılmasını talep etmiştir.
29.09.2020 tarihli Uşak İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/301 Esas 2020/448 Karar sayılı kararı ile HMK’nın 166 maddesi uyarınca mahkemenin 2019/362 Esas sayılı dosyası ile işbu dosyanın birleştirilmelerine karar verilmiştir
II. CEVAP
Alacaklı vekili cevap dilekçesinde; haksız şikayetin reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Uşak 1. İcra Dairesinin 2019/932 Esas sayılı dosyası, Uşak 2. İcra Dairesinin 2019/1137 Esas sayılı dosyası ve Uşak 1. İcra Dairesinin 2019/4526 Esas sayılı dosyasında borçlu … aleyhine başlatılan takiplerde, davacı borçlunun haczedilmezlik şikayeti bakımından süresinde mahkemeye başvurduğu, şikayete konu bir takım taşınmazlar üzerinde tesis edilen ipoteğin zorunlu ipotek olması sebebiyle haczedilmezlik şikayetine engel oluşturmadığı, borçlunun ekonomik ve sosyal durum araştırma tutanağına göre aylık 2.000 TL geliri olduğu, bakmakla yükümlü olduğu eşi ve iki oğlunun bulunduğu, dört kişilik bir ailenin açlık sınırının 2.076,00 TL, yoksulluk sınırının ise 7.181,00 TL olduğu, borçlunun aylık 2.000,00 TL gelirle iki sınırın altında hayatını idame ettirdiği, borçlu yirmi adet küçükbaş hayvana sahip olması sebebiyle de 150 ada 1 parsel sayılı taşınmazda bulunan koyun ağılına ihtiyacı olduğu, ayrıca alınan bilirkişi raporuna göre de bu taşınmazdan borçlunun aylık 1.250.00 TL (küçükbaş hayvanlardan elde edilebilecek gelir) gelir elde edebileceği tespit edildiği, borçlunun engelli çocuklarına 2021 tarihinde 900,00 TL engelli aylığı bağlandığı, borçlunun mekseniyet iddiası ile ilgili olarak alınan bilirkişi raporuna göre hacizli taşınmaz değerinin (153 ada 1 parsel) 179.000,00 TL, Paçacılar köyünde inşa edilebilecek haline münasip ev değerinin 214.00,00 TL olduğu tespit edildiği, mevcut evin haline münasip olduğu, ekonomik ve sosyal durum araştırma tutanağı ve Uşak İl Tarım Ve Orman Müdürlüğü yazı cevabına göre borçlunun çiftçilik faaliyetinde bulunmadığı tespit edildiği dolayısıyla İİK’nın 82/4 maddesine göre haczedilmezlik şikayetinin dinlenilemeyeceğinden asıl dava yönünden, davanın kısmen kabulü ile, Uşak 1. İcra Dairesinin E.2019/932 sayılı takip dosyasında Uşak İli, Merkez İlçe, Paçacılar Köyü, 153 ada, 1 parsel ve 150 ada, 1 parsel sayılı taşınmazlar üzerine konulan hacizlerin kaldırılmasına, diğer parseller yönünden davanın reddine, Birleşen 2020/301 Esas sayılı dosya yönünden, davanın kısmen kabulü ile, Uşak 2. İcra Dairesinin 2019/1137 sayılı dosyasında Uşak İli, Merkez İlçe, ….,Köyü, 153 ada, 1 parsel ve 150 ada, 1 parsel sayılı taşınmazlar üzerine konulan hacizlerin kaldırılmasına, diğer parseller yönünden davanın reddine, birleşen 2020/338 Esas sayılı dosya yönünden, davanın kısmen kabulü ile, Uşak 1. İcra Dairesinin 2019/4526 sayılı dosyasında Uşak İli,…., İlçe, ….., Köyü, 153 ada, 1 parsel ve 150 ada, 1 parsel sayılı taşınmazlar üzerine konulan hacizlerin kaldırılmasına, diğer parseller davanın yönünden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı alacaklı Vakıfbank TAO vekili istinaf dilekçesinde; 153 ada 1 parsel ve 150 ada 1 parsel sayılı taşınmazların değerlerinin düşük tespit edildiğini, kötüniyetli olarak şikayette bulunulduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davalı alacaklı … A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; borçlunun gelirinin asgari ücretin üzerinde olduğunu, mahkemece alınan bilirkişi raporunda 153 ada 1 parsel ve 150 ada 1 parsel sayılı taşınmazların değerlerinin düşük tespit edildiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davacı borçlu vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin kendisi ve ailesinin geçimi için hacze konu taşınmazları küçükbaş hayvanlarının yem ihtiyacı için her yıl ektiğini, öte yandan bilirkişi raporunda 141 ada 13 parsel sayılı taşınmaz yönünden haczin kaldırılması uygun görülmesine rağmen mahkemece hatalı karar verildiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını istemiştir
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile borçlu aleyhine başlatılan takiplerde borçluya ait olan taşınmazların haczedilmesi üzerine, süresinde mahkemeye başvurularak haczedilmezlik şikayetinde bulunulduğu, 153 ada 1 parsel sayılı taşınmaz yönünden meskeniyet iddiasında bulunulmakla, mahkemece alınan bilirkişi raporlarına göre hacizli taşınmaz değerinin 86.982,58 TL olduğu köy yerleşim yerinde borçlunun bakmakla yükümlü olduğu eşi ve iki oğluyla haline münasip edinebileceği ev değerinin 122.410,08 TL olduğu, mevcut evin haline münasip olduğu, diğer yandan İİK’nın 82/1-4. maddesi uyarınca borçlunun kendisi ve ailesi için zorunlu olan arazinin haczedilemeyeceği, zaruriyet durumunun tespitinde borçlunun haciz anındaki sosyal durumu ve ailesinin ihtiyaçlarına göre belirleneceği, asıl işi çiftçilik olan kişinin ek gelir elde etmek amacıyla başkaca işler yapmasının çiftçilik sıfatını ortadan kaldırmayacağı, borçlu hakkında yapılan ekonomik ve sosyal durum araştırma tutanağına göre borçlunun çiftçilik yapmadığının tespit edildiği, şikayete konu taşınmazlardan 124 ada 6 parsel, 110 ada 20 parsel, 126 ada 10 parsel, 110 ada 65 parsel, 110 ada 71 parsel, 126 ada 34 parsel, 141 ada 13 parsel sayılı taşınmazlarda ekim dikim yapıldığı, 152 ada 10 parsel ve 109 ada 50 parsel sayılı taşınmazların kiraz ve ceviz bahçesi niteliğinde olduğu,150 ada 1 parsel ve 112 ada 45 parsel sayılı taşınmazlar tapuda arsa vasfında kayıtlı olup, fiilen tarım arazisi olarak kullanılmadığı, borçlunun çiftçilik yaparak geçimini sağladığı iddiasını ispata yarar başkaca delil sunulmadığından mahkemece İİK’nın 82/1-4 maddesi uyarınca şikayetin reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak 150 ada 1 parsel yönünden borçlu İİK’nın 82/1-4. maddesi uyarınca haczedilmezlik şikayetinde bulunmuşsa da talebi aşacak şekilde verilen kararın hatalı olduğu gerekçesiyle davalıların istinaf başvurusunun kabulü ile, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b/2 maddesi uyarınca Uşak İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/267 Esas, 2022/321 Karar sayılı dosyasında verilen 15.06.2022 tarihli kararın kaldırılmasına, asıl dosya yönünden; şikayetin kısmen kabulü ile, Uşak 1. İcra Müdürlüğünün 2019/932 Esas sayılı takip dosyasında Uşak İli, Merkez İlçe, Paçacılar Köyü, 153 ada, 1 parsel sayılı taşınmaz üzerine konulan haczin kaldırılmasına, diğer parseller yönünden davanın reddine, birleşen 2020/301 Esas sayılı dosya yönünden; şikayetin kısmen kabulü ile, Uşak 2. İcra Müdürlüğünün 2019/1137 Esas sayılı takip dosyasında Uşak İli, Merkez İlçe, Paçacılar Köyü, 153 ada, 1 parsel sayılı taşınmaz üzerine konulan haczin kaldırılmasına, diğer parseller yönünden davanın reddine, birleşen 2020/338 Esas sayılı dosya yönünden; şikayetin kısmen kabulü ile, Uşak 1. İcra Müdürlüğünün 2019/4526 Esas sayılı takip dosyasında Uşak İli, Merkez İlçe, Paçacılar Köyü, 153 ada, 1 parsel sayılı taşınmaz üzerine konulan haczin kaldırılmasına, diğer parseller yönünden davanın reddine, Uşak İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/267 Esas, 2022/321 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b/1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı alacaklı Vakıfbank TAO vekili istinaf dilekçesinde; eksik inceleme ile düzenlenen bilirkişi raporuna göre mahkemece verilen kararın hatalı olduğunu 153 ada 1 parsel sayılı taşınmazın haline münasip ev olmadığını beyan ederek kararın bozulmasını istemiştir.
Davalı alacaklı … A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; 153 ada 1 parsel sayılı taşınmazın değerinin düşük tespit edildiğini, haline münasip ev değerinin madde gerçeğe aykırı olarak 214.000,000 TL olarak hesaplanmasının hatalı olduğunu beyan ederek kararın bozulmasını istemiştir.
Davacı borçlu vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin kendisi ve ailesinin geçimi için hacze konu taşınmazları küçükbaş hayvanlarının yem ihtiyacı için her yıl ektiğini, öte yandan bilirkişi raporunda 141 ada 13 parsel sayılı taşınmaz yönünden haczin kaldırılması uygun görülmesine rağmen mahkemece hatalı karar verildiğini beyan ederek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, meskeniyet şikayeti ile bir takım taşınmazlardan elde ettiği gelirlerle geçimini sağlandığı iddiasına dayalı haczedilmezlik şikayetine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İİK’nın 82/1-4. ve 12. maddeleri
3. Değerlendirme
1-Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2-Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 2004 sayılı Kanun’un 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90’ar TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenlerden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.06.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.