YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1739
KARAR NO : 2023/1828
KARAR TARİHİ : 16.05.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2466 E., 2022/34 K.
(Asıl – mahkemenin 2019/863 Esas sayılı dosyasında)
DAVA TARİHİ : 05/03/2018
(Birleşen – Niğde 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/31 Esas sayılı dosyasında)
DAVALILAR : 1- … Vekili Avukat … 2- … 3- … … Mirasçıları 4- … 5- … 6- … 7- …
DAVA TARİHİ : 03.02.2020
HÜKÜM : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Niğde 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahk. Sıf.)
SAYISI : 2019/863 E., 2021/342 K.
Taraflar arasındaki asıl ve birleşen davada tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı … Gazete Reklam Matbaa Malz. Bilgisayar Sarf Mal. İnş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı … Gazete Reklam Matbaa Malz. Bilgisayar Sarf Mal. İnş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Asıl ve birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan “Taşınmaz Satış Sözleşmesi” gereğince … Mahallesi 2279 ada 6 parsel numaralı taşınmaz üzerine yaptırılan B Blok 22.Bağımsız Bölüm 4+1 meskenin tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini, borçlunun temerrüdü hükümleri gereğince gecikmiş ifa ile gecikme tazminatına karar verilmesine, olmadığı taktirde sözleşme kapsamında davalıya ödenen bedelin faizi ile müvekkilinin uğramış olduğu tüm zararların tazminine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Asıl davada davalı … Gazete Reklam Matbaa Malz. Bilgisayar Sarf Mal. İnş. vekili cevap dilekçesinde özetle; … Ada 6 Parsel sayılı taşınmaz üzerine yaptırılan B Blok 22. Bağımsız Bölümün dava değeri dava dilekçesinde yazılı olmasına rağmen bu değere göre harçlar tamamlanmadan diğer iş ve işlemlerin yapılması harçlar kanununa tamamen aykırı olduğunu, davacıya çekilen ihtarnameden ödediği paraların toplam 99.500-TL olduğunu ve borcunun kalan kısmının 90,181-TL olduğunu ve toplam borcunun 189,681-TL olduğunu ve borcunu 15.12.2017 gününe kadar şirket hesabına ödemesi aksi halde sözleşmenin fesh edilmiş sayılacağı bildirilmiş olmasına rağmen borcunu ödemek için hiç bir çaba sarf etmediğini, davacının haksız olarak edimlerini yerine getirmeyip müvekkilini zor duruma düşürdüğünü, kanuna ve usule ve uygulamaya aykırı olarak açılan davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi 17/07/2019 tarih 2018/130 Esas, 2019/842 Karar sayısı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava davalısı … vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 31/10/2019 tarih 2019/1414 Esas, 2019/1158 Karar sayısı ile davacı tarafından davalılar aleyhine açılan tapu iptali ve tescil davasında, davaya Asliye Hukuk Mahkemesi olarak bakılarak karar verildiği, davacı tüketici, yüklenicinin temlikine dayalı olarak tapu iptali ve tescil isteğinde bulunduğundan o yerde ayrı bir tüketici mahkemesi varsa çekişmenin tüketici mahkemesinde görülmesi, aksi halde davaya tüketici mahkemesi sıfatıyla bakılması yasadan kaynaklanan bir zorunluluk olduğu, mahkemece kamu düzeninden olan görev hususu re’sen gözetilerek yukarıda yazılı olduğu şekilde işlem yapılması gerekirken, çekişmenin esasının incelenip hükme bağlanması doğru görülmediği, bu nedenle mahkeme kararı yerinde olmadığı, bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun, esasa ilişkin inceleme yapılmaksızın kabulü ile 6100 sayılı HMK. nun 353/1-a-3 bendi uyarınca kararın kaldırılması gerektiği gerekçesiyle davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
V.BAM KALDIRMA KARARI SONRASI İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi 18/06/2021 tarih 2019/863 Esas, 2021/342 Karar sayısı ile davacı …’nun davalı firmaya 65.000,00-TL peşin ve 36.000,00-TL taksitler halinde olmak üzere toplam 101.000,00-TL ödeme yaptığını, komisyon tarafından tespit edilen kesin maliyet hesabının somut verilere dayanmadığını açıkladığı, davalı tarafından sözleşmenin geçersizliğinin ileri sürülmemesi karşısında davacı tarafından yatırılan 49.000 TL nin davalıya verilmesine ve birleşen dava dosyasında bulunan davalıların davanın açılmasına kendilerinin sebebiyet vermediği anlaşıldığından aleyhlerine yargılama gideri hesaplanmamış ve davanın kabulüne karar verilmiştir.
VI. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava davalısı … Gazete Reklam Matbaa Malz. Bilgisayar Sarf Mal. İnş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Asıl dava davalısı … Gazete Reklam Matbaa Malz. Bilgisayar Sarf Mal. İnş. vekili istinaf dilekçesinde özetle, davalı ile müvekkili arasında taşınmaz satış sözleşmesi yapılmış ve şartlara alıcı uygun davrandığı takdirde taşınmazın teslim edileceğine karar verilmiş ve her iki tarafın da mahkeme huzurunda yapmış oldukları beyan ile sözleşmenin geçerli olduğu beyanında bulunduklarını, mahkeme kararında da bu konunun açıklandığını, sözleşmenin geçerli olduğu ve mahkeme tarafların talebi ile bağlı olduğuna göre sözleşmenin geçersizliği iddia edilmemişken mahkemenin bilmedikleri bir sebepten dolayı 49.000 TL depo edilmesine karar verdiğini ve para depo edildikten sonra karar verildiğini, kararda bahse konu tapunun iptali ile davacı adına tapuya taşınmazın tespitine ancak depo edilen paranın karar kesinleştikten sonra davalıya iadesine karar verdiğini, ancak bu para mahkeme veznesinde boşu boşuna yatmakta olup bir taraftan sözleşme gereği davacı faizi ödemek zorunda fakat para mahkeme veznesinde boş olarak durduğunu, geçen zaman için paranın faizini kimin ödeyeceğini bilmediklerini, yerel mahkeme hiç gerekçeye uymayan bu kararının her halde yok hükmünde olduğunu, yukarıda izah çalıştıkları gibi öncelikle usule uygun olarak verilmeyen tapuya şerh kararının kaldırılması ile geçersiz olan bu kararla tesis edilen tapu iptali ve tescil kararının yok sayılmasına ve bu kararın ortadan kaldırılmasına, haksız olarak açılan davanın reddine karar verilmesini ve bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 10/01/2022 tarih 2021/2466 Esas, 2022/34 Karar sayısında “Taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde; Taşınmaz satış sözleşmesinde satışa konu tapunun en geç 01/06/2017 tarihine kadar alıcıya teslim edilecektir. “E) Tapu devir işlemleri” başlıklı bölümde, D-2-a maddesine yer alan bedellerin tamamının ödenmesi veya peşinat ödemesinden sonra 75.000 TL’lik senedin alıcı tarafından satıcıya verilmesi halinde tapuda devir işlemi yapılacağı açıkça belirtilmiştir.
Tüm bu nedenlerle, ilk derece mahkemesi karınında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından davalı tarafın istinaf taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir.
Dosya içeriğine, toplanan delillere, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355. maddesi gereği istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve re’sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesine ait kararda usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığıTaraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde; Taşınmaz satış sözleşmesinde satışa konu tapunun en geç 01/06/2017 tarihine kadar alıcıya teslim edilecektir. “E) Tapu devir işlemleri” başlıklı bölümde, D-2-a maddesine yer alan bedellerin tamamının ödenmesi veya peşinat ödemesinden sonra 75.000 TL’lik senedin alıcı tarafından satıcıya verilmesi halinde tapuda devir işlemi yapılacağı açıkça belirtilmiştir.
Tüm bu nedenlerle, ilk derece mahkemesi karınında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından davalı tarafın istinaf taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir.
Dosya içeriğine, toplanan delillere, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355. maddesi gereği istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve re’sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesine ait kararda usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı” gerekçesiyle davalı … Gazete Reklam Matbaa Malz. Bilgisayar Sarf Mal. İnş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
VII. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Gazete Reklam Matbaa Malz. Bilgisayar Sarf Mal. İnş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı … Gazete Reklam Matbaa Malz. Bilgisayar Sarf Mal. İnş. vekili istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itiraz sebeplerini temyiz dilekçesinde yinelemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, harici satış sözleşmesine dayalı olarak açılan tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı … Gazete Reklam Matbaa Malz. Bilgisayar Sarf Mal. İnş. vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16/05/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.