YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1602
KARAR NO : 2023/2529
KARAR TARİHİ : 11.05.2023
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ereğli (Konya) 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, dava konusu Konya ili, …. ilçesi, 200 ada 3 parsel sayılı taşınmazda paydaş olduğunu, davalının ise aynı yerde tarım arazisi niteliğindeki komşu 200 ada 2 parsel sayılı taşınmazı dava dışı 3 üncü kişiden 10.01.2020 tarihinde satın aldığını, 5403 sayılı Kanun’un 8/i maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ön alım hakkına sahip olan davacıya noter bildirimi yapılmadığını, ön alım hakkı nedeniyle davalı adına kayıtlı 200 ada 2 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 200 ada 3 parsel sayılı taşınmazda paydaş olduğunu, tek başına iş bu davayı açamayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 26.03.2021 tarihli ve 2020/21 Esas, 2021/170 Karar sayılı kararıyla; ” …5403 sayılı Kanun’un 8/i maddesinin yürürlükte kaldırıldığı” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuran
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, sınırdaş parsel ile ilgili ön alım hakkı veren yasal düzenlemenin iptal edilmesinin dava tarihinden sonra gerçekleşmesi nedeniyle verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemenin davacının yargılama giderleri (keşif, bilirkişi incelemesi v.s.) yapmasına neden olduğunu, yargılamanın tamamlanmasına rağmen davanın yazılı gerekçe ile reddedilmiş olmasının çelişki oluşturduğunu, haklı davanın kabulü ile yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılması gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi; “İlk Derece Mahkemesinin kararının usul ve yasaya uygun olduğu” gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar vermiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçesindeki beyanları ve re’sen belirlenecek nedenlerle temyiz kanun yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 5403 sayılı Kanun’un 8/i maddesine dayalı önalım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5403 sayılı Kanun’un 8/İ maddesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 732 inci ve devamı maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Somut olaya gelince; davacı … dosyada mevcut tapu kaydına göre ön alım hakkının doğduğu sırada 200 ada 3 parsel sayılı taşınmazda paydaştır. Ön alım hakkının tarım arazisinin davalıya satıldığı tarihte doğduğu ve kullanılabilir duruma geldiği gözetildiğinde, tam malik olmayan davacının ön alım hakkını kullanması mümkün değildir. Davacının ön alım hakkının doğduğu satış tarihinde tek başına kullanabileceği bir ön alım hakkı bulunmadığından 200 ada 3 parsel sayılı taşınmazın davacı ile birlikte paydaşı olan dava dışı …..’nın yargılama sırasında davaya muvafakat vermesi sonucu değiştirmeyecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 24.05.2022 tarih ve 2019/14-798 Esas 2022/730 Karar sayılı ilamı)
2. Davanın, yukarıda yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru değil ise de hüküm sonucu esas bakımından usul ve kanuna uygun olduğundan 6100 sayılı HMK’nın 370/4 üncü maddesi gereğince hükmün gerekçesinin değiştirilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 09.12.2021 tarih ve 2021/1281Esas, 2021/2230 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2. Ereğli (Konya) 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.03.2021 tarih ve 2020/21 Esas, 2021/170 Karar sayılı kararının yukarıda açıklanan şekilde değiştirilerek düzeltilmiş bu gerekçe ile ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.05.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.