Yargıtay Kararı 10. Hukuk Dairesi 2021/11227 E. 2023/4466 K. 26.04.2023 T.

YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/11227
KARAR NO : 2023/4466
KARAR TARİHİ : 26.04.2023

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/1763 E., 2021/397 K.
KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 5. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/37 E., 2019/100 K.

Taraflar arasındaki iş kazasına dayalı maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA 1.Davacı vekili, müvekkilleri olan davacıların murisi …’nın Karayolları 5. Bölge Müdürlüğünde işçi olarak çalıştığını, 14.07.2015 tarihinde sürücü …’in sevk ve idaresindeki… plaka sayılı …’ne ait resmi kamyon ile otoyol doğu bağlantı yolunda yola dökülen oto parçlarını toplama için emniyet şeridinde duran araçtan inerek parçaları toplayıp araç kasasına attığı esnada, sürücünün geri manevra ile hareket ettirdiği sırada yaya olan …’ya çaptığını, kazanın oluşumunda …’in tam kusurlu, üzerinde yansıtıcı yelek olan ve araçtan inen …’nın kusursuz olduğunu, olayın iş kazası olduğunu, geride kalanların desteğini kaybettiğini, ölüm nedeni ile defin ve cenaze masraflarının söz konusu olduğunu, BK.140 ıncı maddesine göre geride kalanların 2 aylık ücret tutarında ölüm tazminatına hak kazandıklarını, ölüm nedeniyle mirasçılara miras payları oranında kıdem tazminatı ödenmesi gerektiğini ve geride kalanların ölüm nedeniyle ruhsal ve yaşamsal olumsuzluklar nedeniyle manevi tazminat taleplerinin olduğunu, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutularak davacıların her biri için ayrı ayrı 200,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 20,00 TL kıdem tazminatı, 20,00 TL cenaze ve defin gideri, … için 75.000,00 TL, diğer davacıların her biri için ayrı ayrı 50.000,00 TL olmak üzere toplam 1.300,00 TL maddi, 275.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2.Adana 4. İş Mahkemesinin 2018/418 esas sayılı dosyası ile davacı … tarafından davalı … 5. Bölge Müdürlüğü aleyhine açılan manevi tazminat davası olduğu, 26.06.2018 tarih 2018/645 Karar sayılı ilamı ile dosya ile birleştirilmiştir.

3.Mahkemenin 2016/782 esas sayılı dosyası ile davacı … tarafından davalı … 5. Bölge müdürlüğü aleyhine açılan destekten yoksun kalma tazminatı, ölüm tazminatı, cenaze ve defin gideri masrafı, manevi tazminat ve kıdem tazminatı davası olduğu, 27.09.2016 tarih 2016/541 Karar sayılı ilamı ile dosya ile birleştirilmiştir.

4. 30.05.2018 tarihli celsede esas ve birleşen dosyanın kıdem tazminatı talebinin dosyadan tefrik edilmiştir.

5.Davacı vekili 13.08.2018 tarihinde harçlandırılan ıslah dilekçesi ile eş için maddi tazminat toplam 92,75358 TL olarak artırılmıştır.

II. CEVAP
Davalı vekili, müteveffanın Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü İşletmeler Baş mühendisliğine bağlı Bakım ve İşletme Şeflikleri bünyesinde otoyol rutin bakım (normal bakım ve otoyol boyuncu çöplerin toplanması, otların biçilmesi vb. işler için) hizmet alımı sözleşmesi gereğince, yüklenici Erakar Temizlik Peyzaj Turizm Nakliye Gıda İnşaat Bilişim Taşımacılık Oto Kiralama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi bünyesinde çalıştığını, yapılan sözleşmeye göre İş Kanunu ve İşçi Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili mevzuata göre bütün yükümlülük ve cezai yaptırımların yükeniciye ait, sonuçlarından yüklenicinin sorumlu olduğunu, müvekkili idarenin asıl işveren değil ihale makamı olduğunu bu nedenle davacıların talepleri yönünden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili müteveffanın Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü İşletmeler Başmühendisliğine bağlı bakım ve İşletme şeflikleri bünyesinde otoyol rutin bakım (normal bakım ve otoyol boyunca çöplerin toplanması, otların biçilmesi vb. İşler için) hizmet alımı sözleşmesi gereğince yüklenici Erakar Temizlik Peyzaj Turizm Nakliye Gıda İnş. Bilişim Taşımacılık Oto Kiralama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi bünyesinde çalıştığını, yapılan sözleşmeye göre bütün yükümlülük ve cezai yaptırımların yükleniciye ait olduğunu, sonuçlarından yüklenici firmanın sorumlu olduğunu, müvekkili idarenin asıl işveren değil ihale makamı olduğunu, yüklenici firmaya davanın ihbarı gerçekleşmeden verilen yerel mahkeme kararının yanlış olduğunu, müvekili kurumun davacıların talepleri yönünden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “…somut olayda, davalı … Müdürlüğünün kendi asıl işlerinden olan otoyol rutin bakım işini ihale ile bir şirkete vermesi onu asıl işverenlik sıfatından ve bunun doğal neticesi olarak da sorumluluktan kurtarmaz. Bu durumda kendine ait işi bir başkasına yaptıran kişi ya da kurum alt işverenin (taşeronun) ve bu alt işverenin istihdamlarının kusurlarından onun ile birlikte müteselsilen sorumlu olur. Bu nedenle yerel mahkemenin kararı bu açıdan yerindedir.

Maddi tazminat bakımından hesaba ilişkin bir istinaf sebebine rastlanmamıştır.

Ancak, davalı Kurumun harçtan muaf olduğu gözetilmeden davacı tarafından başlangıçta yatırılan harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Bu nedenlerle, istinaf edenin sıfatına istinaf kapsam ve nedenlerine göre davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabul edilerek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353-(1)-b-2 maddesi uyarınca, hükmün ortadan kaldırılarak aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.” gerekçesiyle,

“A-)Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353-(1)-b-2 maddesi uyarınca ortadan kaldırılmasına,

B-)Davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile;

1-Davacılardan … yönünden;

a)Taleple bağlı kalınarak 92.753,58 TL maddi tazminatın kabulü ile kaza tarihi olan 14.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

b)50.000,00 TL manevi tazminatın kabulü ile kaza tarihi olan 14.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

c)1.089,03 TL ölüm tazminatının kabulü ile kaza tarihi olan 14.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

d)Cenaze ve defin gideri için talebin reddine,

2-Davacılardan … yönünden;

a)30.000,00 TL manevi tazminatın kabulü ile kaza tarihi olan 14.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,