YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4891
KARAR NO : 2023/5368
KARAR TARİHİ : 15.05.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1622 E., 2023/305 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 13. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/209 E., 2021/288 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.
Kararın davalı ve fer’i müdahil Kurum tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı apartmanda 28.05.2013 – 04.05.2018 tarihleri arasında apartman görevlisi olarak çalışmasına rağmen kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ve fer’i müdahil Kurum davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine,
Davacının 28.05.2013 – 04.05.2018 tarihleri arasında toplam 271 gün davalı tarafından hizmet akdi ile çalıştırıldığının tespitine, kalan kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer’i müdahil Kurum istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Feri müdahil kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik inceleme ve araştırma yapıldığını, davanın sübut bulmadığını, dosyanın tekemmül etmediğini, kararın usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu belirterek kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı … yönetimi istinaf dilekçesinde özetle; davanın husumetten reddi gerektiğini, tanık beyanlarının dikkat alınmadığını, bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, davanın reddi gerektiğini kararın usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu belirterek kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer’i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili istinaf sebeplerini tekrarla, davanın husumetten reddi gerektiği, davacının 2018 yılından itibaren sadece 2 gün temizliğe geldiği, davacının ancak 20-25 günlük çalışmasına karar verilebileceği, tanık beyanlarıyla da bu hususların belirlendiği, fer’i müdahil Kurum istinaf sebeplerini tekrarla, eksik araştırma ve incelemeyle karar verildiği, kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğinden aleyhine yargılama gideri verilemeyeceği gerekçeleriyle kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının dava konusu dönemde hizmet akdiyle çalışıp çalışmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun’un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu madde hükümleri.
3. Değerlendirme
1. Dava, 506 sayılı Kanun’un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9 inci maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”
2. Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re’sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.
3. Dosya kapsamına göre, davalı apartmanın 24 daireli olduğu, davacının dışarıdan gelerek merdiven temizliği yaptığının anlaşılması karşısında, apartmanın kaç katlı olup temizliğin kaç saat sürdüğü, haftada kaç gün temizlik yapıldığı etraflıca araştırılıp tanıkların detaylı beyanları alınmaksızın haftada 2 gün, günde 4 saat çalıştığının kabulüyle hüküm tesisi isabetsizdir.
4. Öte yandan mahkeme kararlarının infaz edilecek kısmı hüküm fıkrasıdır. Mahkemece …297 nci maddeye aykırı olarak, hükmün infazında tereddüt oluşturacak şekilde, davacının hangi aylarda kaç gün çalıştığı ayrıştırılmaksızın infaza elverişsiz şekilde hüküm tesisi de isabetsizdir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,15.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.