YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/8065
KARAR NO : 2023/754
KARAR TARİHİ : 16.02.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/209 E., 2020/940 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun kısmen kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : Milas Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı-birleşen dosya davalısı … ile davalı … vekili, davalı-birleşen dosya davacısı … vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-birleşen dosya davalısı … ile davalı … vekili, davalı-birleşen dosya davacısı … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;
I. DAVA
1. Kadastro sırasında … İli … İlçesi, … Mahallesi çalışma alanında bulunan 420 ada 73 parsel sayılı 3.023,91 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle eşit paylarla …, …, … ve … adlarına komisyon kararıyla tespit edilmiştir.
2. Davacı … dava dilekçesinde özetle; dava konusu 420 ada 73 parsel sayılı taşınmazın davalılar adına tespit edilmiş olsa da satış senetleri ile satılmış olduğunu, kendisi ve davalı …’ın zilyet ve mülkiyetinde olduğunu, taşınmazın üzerinde 3 adet yapı bulunduğunu, kadastro çalışmaları esnasında beyanlarının ve sunulan belgelerin nazara alınmadığını, taşınmazın sadece 185 metrekarelik kısmının davalı …’ın tasarrufunda olduğunu, davalı …’ın ise hakkını davalı …’a verdiği için davalı …’ın da hiçbir tasarruf hakkı ve zilyetliğinin kalmadığını belirterek; dava konusu taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile, dava konusu taşınmazda … adına yapılan 1/4 ve davalı … adına yapılan 1/4 payın iptali ile taşınmazda davalı … yönünden 185 metrekare üzerinden hisselendirme yapılarak bu hisse oranında davalı … adına tespit yapılmasını talep etmiş, 14/05/2019 havale tarihli dilekçesi ile davalı … yönünden davasından feragat etmiştir.
3. Davacı … vekilinin dava dilekçesinde özetle; dava konusu 420 ada 73 parsel sayılı taşınmazın mirastan intikal eden bir taşınmaz olmadığı halde davalılarla birlikte müvekkili adına 1/4’er hisse oranında tespit edildiğini, bu tespitin hatalı olduğunu, taşınmazın tamamının davacı tarafından üçüncü kişilerden devralındığını iddia ederek, taşınmazın davacı … adına tespit ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir. Yargılama sırasında dava dosyaları birleştirilmiştir.
II. CEVAP
Davalılar … ve … vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın evvelen iki ayrı kısımdan oluştuğunu, ilk olarak 20.03.2003 tarihli senetle taşınmazın tahmini 1500 metrekarelik kısmının müvekkilleri … ve … tarafından, … ‘den haricen satış senediyle devralındığını, 2006 yılında ….’ün vefatından sonra ilk devralınan kısma bitişik ikinci kısmın intikal ve taksimen … oğlu …’e isabet ettiğini, …’in ise, bu kısmı aynı yıl içerisinde müvekkilleri …. ve … ile beraber … ve … olmak üzere dört kardeşe eşit hisse itibariyle devrettiğini, ilk devralınan yerdeki 500 metrekarelik müvekkili … hissesinin, 2005 yılında diğer müvekkili …’a devredildiğini, ikinci alınan yerdeki 1/4 davalı … hissenin ise, 25.05.2011 tarihli harici senetle davalı …’a devredildiğini belirterek, birleşen davanın davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile satın alma ve zilyetlik koşullarını sağlayan bölümlere yönelik olarak; davaların ayrı ayrı kısmen kabulü ile kısmen reddine, davalı Hazine yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davalı … yönünden davanın feragat nedeniyle reddine,
2.Dava konusu … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Mevkii, 420 ada 73 parsel sayılı taşınmaz hakkında düzenlenen kadastro komisyon tutanağının iptali ile; 09.09.2019 havale tarihli fen bilirkişi raporunun ekli krokisinde dava konusu 420 ada 73 parsel içerisinde sınırlandırılıp 73-1 şeklinde işaretlenen 1.855,09 m2’lik kısmın, bu parselden ifraz edilerek içerisinde bulunduğu adanın son parsel numarası verilmek suretiyle komisyon tutanağındaki niteliğiyle, bu kısımdaki WC yapısının kadastrodan sonra yaptırılmış olup … kızı …’e ait olduğunun ve yine bu kısımda (A) ile gösterilen kargir evin kadastrodan önce yaptırılmış olup … kızı …’e ait olduğunun beyanlar hanesine şerhi ile, tamamı 3 pay kabul edilerek 1 payının …, 2 payının … adına tespit ve tapuya tesciline, dava konusu 420 ada 73 parsel içerisinde sınırlandırılıp 73-2 şeklinde işaretlenen 1.168,82 m2’lik kısmın 420 ada 73 parsel numarasıyla, komisyon tutanağındaki niteliğiyle, komisyon tutanağındaki muhdesat şerhlerinin aynen muhafazasıyla, tamamı 4 pay kabul edilerek; eşit paylarla …, …, …, … adına tespit ve tapuya tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı-birleşen dosya davalısı … ile davalı … vekili, davalı-birleşen dosya davacısı … vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı-davalı … ile davalı … vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararında müvekkilleri … adına verilen dava konusu 420 ada 73 parsel sayılı taşınmazda, 73-1 ve 73-2 ile gösterilen ve krokide A ve B harfleri ile gösterilen yapılar ile WC yapısına ilişkin karar yönünden; ayrıca müvekkili davalı … adına 420 ada 73 parsel sayılı taşınmazda 73-1 ile gösterilen kısım ve krokide C harfi ile gösterilen yapıya ilişkin verilen karar yönünden bir itirazlarının olmadığını, bu kısımların onanmasına karar verilmesini talep ettiklerini, mahkemenin müvekkili … hakkında, 73-2 şeklinde işaretlenen kısma ilişkin verdiği karar yönünden istinaf yoluna başvurduklarını, taşınmazda 73-2 ile gösterilen kısımda 1/4 hissesi bulunan davalı …’ın, bu payını 25/01/2011 tarihinde müvekkili …’a sattığını, ayrıca mahkeme huzurunda dinlenen …’ın taşınmazda herhangi bir hakkının olmadığını bildirdiğini, bu konuda taraflar arasında uyuşmazlık olmadığını belirterek, 73-2 ile işaretlenen kısım için kararın kaldırılarak, bu kısımdaki, davalı …’ın 1/4 hissesinin müvekkili … adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davacı-davalı … vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın tamamı müvekkili … adına kaydedilmesi gerekirken, müvekkili tarafından dosyaya sunulan satış senedinin dikkate alınmadan, taşınmazın diğer kardeşlerinin de payları oranında tesciline karar verilmesinin yerinde olmadığını, anılan satış sözleşmesinde görüleceği üzere dava konusu taşınmazda diğer kardeşlerin payı olmamasına rağmen bu şekilde karar verildiğini, kadastro davalarında resen araştırma ilkesi olduğundan tarafların yargılamanın her aşamasında delil sunmasının mümkün olduğunu, bu nedenlerle müvekkilinin yargılama sırasında sunduğu satış senedinin dikkate alınmamasının yerinde olmadığını belirterek, kararın kaldırılarak müvekkili tarafından sunulan satış senedinin dikkate alınması ile davalarının kabulüne, kadastro tespitinin iptali ile taşınmazın tamamının müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükümde isabetsizlik bulunmadığı ancak muhdesatlar yönünden verilen kararın usul ve yasa hükümlerine ayrkırı olduğu gerekçesiyle; eksikliği tespit olunan hususların yeniden yargılama yapılmadan giderilmesinin mümkün olduğu sonucuna varılarak, davacı … ile davalı … vekili ve davalı-birleşen dosya davacısı … vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b/2 ve 355. maddeleri uyarınca kararın kaldırılarak, açıklanan yönlerden hükmün düzeltilmesi ile esas hakkında yeniden karar verilmesine, Milas Kadastro Mahkemesi’nin 06.11.2019 tarihli, 2019/45 Esas-2019/183 Karar sayılı kararının kaldırılmasına,
2. Davalı … yönünden pasif husumet yokluğundan reddine, davalı … yönünden feragat nedeniyle reddine, davanın, davalılar … ve … yönünden kabulüne,
3.Dava konusu … İli, … İlçesi, … Mahallesi, …. Mevkii, 420 ada 73 parsel sayılı taşınmazın kadastro komisyon tutanağı ile yapılan kadastro tespitinin iptali ile; 420 ada 73 parsel içerisinde sınırlandırılıp 73-1 şeklinde işaretlenen 1.855,09 m2’lik kısmın, bu parselden ifraz edilerek içerisinde bulunduğu adanın son parsel numarası verilmek suretiyle komisyon tutanağındaki niteliğiyle, bu kısımda (A) ile gösterilen kargir binanın davacı … kızı …’e ait olduğunun beyanlar hanesine şerhi ile, tamamı 3 pay kabul edilerek 1 payının …, 2 payının … adına tespit ve tapuya tesciline,
4. 420 ada 73 parsel içerisinde sınırlandırılıp 73-2 şeklinde işaretlenen 1.168,82 m2’lik kısmın, 420 ada 73 parsel numarasıyla, komisyon tutanağındaki niteliğiyle, komisyon tutanağındaki muhdesat şerhlerinin iptali ile, tamamı 4 pay kabul edilerek; eşit paylarla …, …, …, … adına tespit ve tapuya tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı-birleşen dosya davalısı … ile davalı … vekili, davalı-birleşen dosya davacısı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı-davalı … ile davalı … vekili temyiz dilekçesinde özetle, çekişmeli taşınmaz üzerinde bulunan (B), (C) harfi ile gösterilen ve WC olarak yer alan muhtesatlara ilişkin İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf başvurusu olmadığı halde, Bölge Adliye Mahkemesince bu bölümlere yönelik hükmün usule aykırı olarak kaldırıldığı, istinaf başvurusunda bildirdiği gerekçelerle davalı …’ın 1/4 hissesinin müvekkili … adına tesciline karar verilmesini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirmiş ve hükmün bozulmasını istemiştir.
2. Davacı-davalı … vekili temyiz dilekçesinde özetle; İstinaf kanun yoluna başvuru sebepleri ile birlikte usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 3402 sayılı Kadastro Kanununa (3402 sayılı Kanun) göre yapılan kadastro tespitine itiraza yönelik olup, satış senetlerinin çekişmeli taşınmaza ait olup olmadığı, ait ise zilyetlik şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği, ait değilse çekişmeli taşınmazda kimin zilyetliğinde bulunduğu noktalarında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353, 356, 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun (3402 sayılı Kanun) 14 üncü maddesi.
3. Değerlendirme
1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, hukuki ilişkinin nitelendirmesine göre davacı-birleşen dosya davalısı … ile davalı … vekili, davalı-birleşen dosya davacısı … vekilinin aşağıdaki bend kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davacı-birleşen dosya davalısı … ile davalı … vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; dava; askı ilan süresi içerisinde açılan kadastro tespitine itiraz davası olup, 3402 sayılı Kanun da düzenlenen resen araştırma ilkesine tabi davalardan değildir.
Bölge Adliye Mahkemesince istinafa konu edilmeyen ve krokisinde (B), (C) harfleriyle gösterilen ve WC işaretiyle yer alan muhdesatlara ilişkin İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılması, davanın niteliği göz önünde bulundurulduğunda doğru olmamıştır.
3. Davacı-davalı … vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; 1/4 pay sahibi tespit maliki …’ın 05.09.2019 tarihli imzası ile tasdik ettiği keşifte, “dava konusu 420 ada 73 parselin 1/4 payı adıma tespit edilmiş olsa da, bu tespit hatalıdır. Bu parselde benim herhangibir hakkım yoktur. Adıma tespit edilen hissenin yapılacak yargılama neticesinde taraflara müşterek veya müstakil yazılması konusunda takdir mahkemenindir.” şeklinde beyanda bulunmuştur.
İlk Derece Mahkemesince bu beyan netleştirilerek ve kabul anlamına gelip gelmeyeceği tartışılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, yukarıda bahsi geçen beyan göz ardı edilerek hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün bozulması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Yukarıda davacı-birleşen dosya davalısı … ile davalı … vekili, davalı-birleşen dosya davacısı … vekilinin (V.C.3.1.) nolu bentte yazılı nedenlerle temyiz itirazlarının reddine,
2. Yukarıda davacı-birleşen dosya davalısı … ile davalı … vekili, davalı-birleşen dosya davacısı … vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile (V.C.3.2.3.) nolu bentlerde yazılı nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,16.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.