YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/41
KARAR NO : 2023/696
KARAR TARİHİ : 26.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/620 E., 2022/1607 K.
DAVALILAR : 1-… Yurt İçi ve Yurt Dışı Nakliyat Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat … 2-… vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 03.01.2012
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 36. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/952 E., 2021/27 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının, 14.11.2000 tarihinden itibaren davalı şirkette aşçı olarak işe başladığını, temizlik, taşıma, hamaliye işleri, çaycılık, garsonluk olmak üzere her türlü işte çalıştırıldığını, 11.12.2011 tarihinde iş aktinin haksız olarak feshedildiğini, primlerinin aralarda giriş-çıkış yapılmak suretiyle büyük boşluklar bırakılarak yatırıldığını, 29.09.2011 tarihli iş kazası geçirdiğinde bildirimlerin eksik olduğunun anlaşıldığını, o dönem aylık 1.100,00 TL ücret (900,00 TL ücret + 200,00 TL yemek ücreti) aldığını, iş yerinde 3 öğün yemek verildiğini belirterek, davalı işverenlikte 14.11.2000 tarihinden 11.12.2011 tarihine kadar aylık net 1.100,00 TL ücret üzerinden kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı … Yurtiçi ve Yurtdışı Nakliyat Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışmalarının kısmi süreli olduğunu, 18.02.2010 tarihinden sonra hiçbir çalışmasının bulunmadığını, kısmi süreli çalışmaların ise kuruma bildirildiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.
2.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; çalıştırılan işçilerin sigorta primlerinin hesaba esas tutulan kazançlar toplam prim ödeme gün sayıları ile sigorta primlerini gösteren kayıt ve belgelerin kuruma bildirilmesinin mecburiyetinin işverene ait bir yükümlülük olduğunu, bildirilmeyen çalışmalar için müvekkil kurumun sorumlu olmadığını beyanla, davanın reddini, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince “Davacının 1031750 sicil numaralı davalı … Yurtiçi ve Yurtdışı Nak. Tic. Ltd. Şti bünyesinde 14.11.2000 – 02.12.2004, 16.06.2006 – 02.03.2009, 01.08.2009 – 13.10.2009, 19.02.2010 – 29.09.2011 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığı, kuruma bildirilmediği hususlarının tespitine, 1.100,00 TL ücret ile çalıştığı yönündeki talebin reddine ” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı işyerinde 14.11.2000 – 29.09.2011 tarihleri arasında aşçı olarak aralıksız ve kesintisiz çalıştığını, mahkemece bu tarihler arasında bulunan ancak kuruma bildirilmemiş dönemler bakımından hizmetinin tespiti usul ve yasaya uygun olduğunu, müvekkilin hizmet süresinin gerçek ücreti üzerinden sigortalanması gerektiğini, müvekkilinin ücretinin asgari ücretin üzerinde olduğunu, müvekkil davalının işverenlikte en son aylık net 1.100,00 TL ücret aldığını, müvekkilin ücretinin asgari ücretin çok daha üstünde olduğunun açık olmasına rağmen Mahkemece ücret talebinin reddinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ve diğer davalı işveren sicil dosyaları ve kayıtları incelendiğinde işe giriş bildirgesinin verilmediğini, hizmet cetvellerinde anılan tarihlerde bir çalışmanın bulunmadığını, prim ödemelerinin olmadığını, sadece tanık beyanlarına dayanılarak, komşu işyeri araştırması yapılmadan hüküm kurulmasının isabetli olmadığını belirterek, kararda aleyhlerine olan kısımların kaldırılmasını talep etmiştir.
3.Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin sigortalılık süresi olarak tespit ettiği 14.11.2000-02.12.2004, 16.06.2006 – 02.03.2009, 01.08.2009 – 13.10.2009, 19.02.2010 – 29.09.2011 dönemleri için yazılı belge bulunmadığını, yazılı belge olmayan dönemin salt tanık beyanları ile tespitinin de mümkün olmadığını, kesintili çalışma nedeniyle her bir dönemin ayrı ayrı hak düşürücü süre yönünden incelenmesi gerekirken bu hususun atlandığını, dava tarihi itibariyle hüküm altına alınan 14.11.2000-02.12.2004 arası dönem hak düşürücü süreye uğradığını belirterek, davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
2.Davalı SGK vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
3.Davalı şirket vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun’un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun’un 86/8 inci maddeleridir.
3. Değerlendirme
Eldeki dava dosyası incelendiğinde, davacı 14.11.2000 tarihinden 11.12.2011 tarihine kadar aylık net 1.100,00 TL ücret üzerinden davalı işveren nezdinde kesintisiz çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının davalı işveren nezdinde 14.11.2000 – 02.12.2004, 16.06.2006 – 02.03.2009, 01.08.2009 – 13.10.2009, 19.02.2010 – 29.09.2011 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığı, kuruma bildirilmediği hususlarının tespitine, 1.100,00 TL ücret ile çalıştığı yönündeki talebin reddine karar verilmiş ise de, verilen hükmün eksik araştırmaya dayandığı görülmektedir. Bu bakımdan öncelikle, davacının davalı işveren tarafından çalışmalarının ilk kez 03.12.2004 tarihinde kuruma bildirildiği anlaşılmakla, öncesi döneme dair dinlenmeyen bordro tanıklarının bilgi ve görgülerine başvurulmalıdır. Ayrıca, mahkemece hükme esas alınan bordro tanığının davalı iş yerine işe giriş tarihi 12.09.2002 olup, talep konusu dönemin öncesine dair bordro tanığı beyanı da bulunmamaktadır. Mahkemece, davalı işyerinin ruhsat tarihi araştırılarak, söz konusu iş yerinde 2000-2004 tarihleri arasında belediye, verdi dairesi ve bakanlıkça denetim yapılıp sorulup, bulunması halinde ilgili raporlar getirtilerek, raporlarda ismi geçen kişilerin tanık olarak beyanı alınmalı, komşu işyeri tanıkları dinlenmeli ve beyanlar arasında çelişki olduğu takdirde çelişkiler giderilerek karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…