YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/7284
KARAR NO : 2023/1008
KARAR TARİHİ : 09.02.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1091 E., 2022/630 K.
DAVALILAR :1-…
vekili Avukat …
2-…
vekili Avukat …
3-… vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 21.08.2019
HÜKÜM/KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/372 E., 2020/89 K.
Taraflar arasındaki itibari hizmet süresi tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalı Kurumun istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı … Ambalaj San. A.Ş. ve … San.Yatırım ve Geliştirme A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işverene ait ambalaj fabrikası işyerinde baskı-matbaa bölümü vardiya amiri olarak üretimde çalıştığını belirterek, bu çalışmalarından dolayı yapılan bildirimlerine karşılık 506 sayılı Kanun’un ek 5 inci maddesi kapsamında itibari hizmet süresi verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Şirketler vekili, davanın hakdüşürücü süre geçtikten sonra açıldığını; işyerinin, 506 sayılı Kanun’un Ek 5 inci maddesindeki koşullara sahip olmadığını; İTÜ öğretim görevlileri tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda da, işyeri koşullarının itibari hizmet süresinden yaarlanmayı gerektirir durumda olmadığının tespit edildiğini; davanın reddi gereğini öngören emsal içtihatlar bulunduğunu; basın iş kolunda olmayan ve maddenin aradığı etkenlere maruziyetin bulunmadığı işyeri ortamındaki çalışmaya ilişkin istemin reddi gereğini savunmuştur.
Davalı Kurum vekili, basım ve gazetecilik işyerinde geçen çalışmaya dayalı talep yönünden, 506 sayılı Kanun’un Ek 5 inci maddesi koşullarının davacı yönünden gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddi gereğini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davalı şirketler vekili; Bilirkişi raporlarına yönelik itirazlar üzerinde durulmayıp hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, emsal içtihatların gözetilmediğini; işyerinin basım işyeri niteliğinin bulunmadığının Yargıtay kararlarıyla tespit edildiğini; bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu; çalışma dönemindeki denetim ve incelemelerde olumsuzluk tespit edilmediğinin raporlarla belirgin bulunduğunu; hiçbir çalışanın meslek hastalığına yakalanmadığını; davacı yönünden itibari hizmetten yararlanma koşullarının gerçekleşmediğini; hakdüşürücü sürenin gözetilmediğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Kurum vekili, Kuruma taraf olarak husumet yöneltilmesi olanağı bulunmadığını; 506 sayılı Kanun’un Ek 5 inci maddesi koşullarının davacı yönünden gerçekleştiğinin kanıtlanmadığı, kanıtlar toplanmadan eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulduğunu beyanla, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının matbaa bölümü vardiya amiri konumunda geçen çalışmasının, itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir koşullarda geçip geçmediğinin tespiti amacıyla, bilirkişi kurulu katılımıyla işyerinde keşif yapılarak tarafların bildirdiği tanıklar da dinlenip; bilirkişi kurulundan, konuya ilişkin yargısal denetime elverişli irdeleme içeren rapor alındığı; hükme dayanak alınan rapor içeriğinde, dava konusu uyuşmazlık yönünden; işyerinin kapsamı, çalışma düzeni ve koşulları ile bölümleri ve bu bölümlerin taşıdıkları özellikler, hangi bölümlerdeki çalışmalarda söz konusu yasal düzenlemede sayılan fiziksel dış etkenlere maruz kalındığı ve buna bağlı olarak itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir işlerden olup olmadığı yönlerinin teknik özellikleri ortaya konularak belirlendiği; bu kapsamda, kesinleşen mahkeme kararları uyarınca matbaa işyeri sınıfında değerlendirilmesi gereken işyeri kapalı alanında, ekstruder, matbaa, kesme, laminasyon bölümlerinin bulunduğu ve bilirkişi raporundaki tespit uyarınca % 90-95 oranında sadece baskılı ambalaj malzemesi üretildiği; çeşitli gıda malzemelerinin değişik ebatta ambalajlanmasını sağlayan metaryaller üzerine baskı ve laminasyon işi yapılması esnasında, mürekkep, etil alkol, izopropil alkol, etil asetat, etilen glikol, metoksi ve etoksi propil alkol, laminasyon tutkalı, selülozik ve sentetik lak gibi kimyasallar kullanıldığı; baskı işinin gravür tekniği ile silindir üzerine uygulandığı, makina temizliğinin solventle yapıldığına ilişkin tespitler ışığında; davacının, solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışarak, işyeri ortamındaki etkenlere maruz kaldığı için itibari hizmet süresinden yararlanma koşullarına sahip olduğu ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davalı… Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. ile … vekili ve davalı Kurum vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı… Ambalaj San. A.Ş. ve … San. Yatırım ve Geliştirme A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı… Ambalaj San. A.Ş. ve … San.Yatırım ve Geliştirme AŞ vekili istinaf gerekçeleri ile temyiz isteminde bulunmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, itibari hizmet süresi tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile
2. 506 sayılı Kanun’un Ek madde 5 inci hükmüdür.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı… Ambalaj San. A.Ş. ve … San. Yatırım ve Geliştirme A.Ş. vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgililerden ayrı ayrı alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
09.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…
…