YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/15743
KARAR NO : 2007/21635
KARAR TARİHİ : 03.12.2007
Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
Davacı 1994 yılından itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 1994 tarihinden itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının 01.06.1996-01.09.1997 , 01.08.1999-01.10.2001 , 01.06.2001- 19.04.2007 tarihleri arasında … sigortalılığının tesbitine karar verilmiştir.
Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 28.10.2003 tarihli Ziraat Odası kaydının bulunduğu, Tarım Kredi Kooperatifine üyeliğinin bulunmadığı, sattığı ürün bedellerinden ilk prim kesintisinin 5. ay 1996 tarihinde yapıldığı, sonraki yıllarda; 1997,1999,2000,2001,2004,2005,2006 yıllarında ürün bedellerinden prim kesintisinin yapıldığı başkaca kesintinin yapılmadığı görülmektedir.
Bu durumda, Mahkemece kesintinin bulunduğu, 01.06.1996-01.07.1997 tarihleri arası ile 01.08.1999-19.04.2007 tarihleri arası 2926 sayılı Kanun gereği tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesi gerekirken ,maddi hata sonucu mükerrer ve infazda yanlış anlamaya meydan verecek şekilde “01.08.2001-01.10.2001 tarihleri arası ile 01.06.2001-19.07.2007” tarihleri arasında 2926 sayılı Kanuna tabi tarım … sigortalısı sayılması gerektiğinin tesbitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1.parağrafının silinerek, yerine,“Davanın kısmen kabulü ile, davacının ilk … prim kesintisinin yapıldığı 1996 yılının 5. ayını takip eden aybaşı olan 01.06.1996 ile 19.07.2007 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında … tarım sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine” tarih ve sözcüklerinin yazılmasına,hüküm fıkrasına “ 450,00YTL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı kuruma verilmesine” rakam ve sözcüklerinin bir parağraf olarak eklenmesine, hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA 03.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.