YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/331
KARAR NO : 2023/3004
KARAR TARİHİ : 22.03.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/601 E., 2022/1573 K.
FER’Î MÜDAHİL : … vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 25.01.2018
KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 25. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/33 E., 2020/192 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 19.01.1998 tarihinde … Televizyon Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Dünya Mutfaklarından” isimli programın “Özel Günler Mutfağı” serisinde prodüksiyon amiri/yönetmen yardımcısı olarak istisna akdiyle çalışmaya başladığını, … Televizyon Müdürlüğü tarafından yayınlanan “Yaşam Renkleri”, ‘Taş Plaktan”, “Afiyet Olsun”, “İş Dünyası” ve “Zeytin Ağacının Gölgesinde” ve … Televizyon Müdürlüğü tarafından yayınlanan “Buluşma Noktası”, “Ahşabın Tuzu”, “Bilişim Rüzgarı”, “Memleketten Haber Var” gibi pek çok programın yapımında görev aldığını, müvekkilinin davalı kurumdaki çalışmalarının 15.07.2002 tarihine kadar istisna akitli olarak, 15.07.2002 tarihinden 24.09.2008 tarihine kadar” İşçi Sayılmayan Geçici Personel” olarak 24.09.2008 tarihinden 2013 yılı Eylül ayı sonuna kadar “Sözleşmeli Personel” olarak geçtiğini, 20.09.2013 tarihinde kadroya alındığını, halen davalı kurum personeli olduğunu ve geçici olarak Başbakanlıkla görevlendirildiğini, davacı TRT Genel Müdürlüğünde 19.01.1998 tarihinden itibaren kesintisiz şekilde çalışmasına rağmen istisna akitleri ile çalıştığı dönemde bu hizmetlerinin diğer davalı Kuruma hiç bildirilmediğini, “İşçi Sayılmayan Geçici Personel” olduğu dönemde ise eksik bildirildiğini, ÇSGB İş Müfettişleri ile SGK Sigorta Müfettişleri tarafından istisna akitli çalışanlar yönünden son olarak 2000 yılında yapılan fiili denetimler sonucunda düzenlenen 25.01.2001 tarih Ar.Sor.1 sayılı Sigorta Müfettişi raporu ile 30.01.2001 tarih CSÖ.1-RG.1 sayılı iş müfettişliği raporu ile kurumun program yapımlarında istisna akdi ile görev alanların çalışmalarının süreklilik ve işyerine-işverene bağımlılık arzettiği dolayısıyla hizmet akdine dayalı olduğu ve sigortalı sayılması gerektiği yönünde görüş bildirildiğini, bu rapor eki bordroların muhteviyatı primlerin ödenmek suretiyle sigortalı olmalarının sağlandığını, müvekkilinin çalışmalarının da sigorta müfettişlerinin tanzim ettiği 25.01.2001 tarih Ar.Sor.1 sayılı rapor eki kayden tespit tutanaklarında ve bu tutanaklara istinaden … Sigorta İl Müdürlüğü tarafından re’sen düzenlenen dört aylık sigorta primleri bordrosunda (müvekkili o dönem … olması nedeniyle bordrolarda “…” ismi ile işlem yapıldığını) yer aldığını, müvekkili adına düzenlenen 1999/1-2 ve 3 üncü dönemleri için 178 gün prim ödendiğini, ancak ödenen bu primlerin diğer davalı Kurum olan SGK tarafından sigorta sicil numarası verilmek suretiyle şahsileştirilmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilinin davalı … Genel Müdürlüğü tarafından diğer davalı kuruma bildirilen ve primleri ödenen çalışma süreleri dışında 19.01.1998-24.09.2008 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen ve diğer davalı kuruma eksik bildirilen hizmet sürelerinin tespitini ve bildirimsiz geçen bu hizmetlerinin tamamının sigortalı hizmetlerine dahil edilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; idari sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yerinin İdari Yargı olduğunu, 2954 sayılı TRT Kanunu gereği hizmet sözleşmesiyle işçi çalıştıramayacağını, Kurum ile davacı arasında herhangi bir hizmet akdinin söz konusu olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
2.Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, tüm dosya kapsamına göre davacı ile imzalanan İşçi Sayılmayan Geçici Personel Sözleşme örneklerinden ve davalı Kurum tarafından gönderilen kayıtlardan davacının çalışmasının 19.01.1998 tarihinde başladığı, dinlenen tanıkların beyanları dikkate alınarak davacının davalıya ait işyerinde, işverenin denetimi ve gözetimi altında çalıştığı, davacının çalışmalarının hizmet akdi olarak nitelendirilmesi gerekeceği kanaatine varılarak davanın kabulüne, davacının davalıya ait işyerinde 19.01.1998-24.09.2008 tarihleri arasında Kuruma bildirilen süreler hariç hizmet akdine dayalı sürekli ve kesintisiz olarak çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, tanık beyanları dinlenirken iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve işin ve işyerinin niteliğinin nazara alınmadığını, davanın reddi gerektiğini, kararın usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu belirterek kaldırılmasını talep etmiştir.
2.Feri müdahil vekili istinaf dilekçesinde; hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacının çalıştığını iddia ettiği hizmetlerin kuruma bildirilmesi gerektiğini, kurumun sorumluluğunun bulunmadığını, salt tanık beyanlarına göre hüküm kurulamayacağını, kurum işleminde hata bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacı adına davalı işyeri tarafından 1999/1 inci dönemde 52 gün, 1999/2 nci dönemde 91 gün, 1999/3 üncü dönemde 35 gün hizmet bildirimi yapıldığı, davacının 20.09.2013 tarihinde kadroya alındığı, 15.07.2002-31.12.2002, 03.02.2003- 31.08.2003, 19.01.2004-14.12.2004, 07.03.2005-30.12.2005, 25.01.2006-25.12.2006, 24.01.2007-24.12.2007, 04.02.2008 tarihi ve sonrasında davalı işyerinden hizmet bildiriminde bulunulduğu uyuşmazlık konusu dönem itibariyle davacı ile davalı arasında imzalanan istisna akti sözleşmeleri ile götürü bedel hizmet sözleşmelerinin dosyaya sunulduğu, dinlenen tanıklar davacının kesintisiz çalıştığını, kadrolu çalışanlarla aynı çalışmayı yaptığını ve emir talimatları davalı kurumdan aldığını belirttikleri, somut olayda, uyuşmazlık konusu dönem itibariyle taraflar arasında istisna akti bulunmakta ise de, sözleşmelerin sürekli yenilenmesi, çalışmanın davalıya ait işyerinde geçmesi ve emir ve talimatların davalı tarafından verilmesi husuları birlikte ele alındığında bağımlılık unsurunun oluştuğu yani davacının davalıya bağımlı olarak çalıştığının ortada olduğu dolayısıyla mahkemece verilen kararın yerinde olduğu bu nedenlerle dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçeleriyle davalı ve feri müdahil kurum vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.
2.Feri müdahil vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun 79, 5510 sayılı Kanun 86/9 uncu maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ve feri müdahil SGK vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…