YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/17947
KARAR NO : 2007/22451
KARAR TARİHİ : 10.12.2007

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, 1994 tarihinden itibaren tarım … sigortalısı sayılması gerektiğinin tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi

K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere ve temyiz enednlerine göre davalının tüm davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.
2-Dava, davacının ilk prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren, tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının ziraat odası kaydının 1998 yılında başladığı gerekçesi ile 01.09.1998 tarihinden itibaren tarım … sigortalı olduğunun tespitine karar verilmişse de sigortalılık başlangıç tarihinin tespitinde yanılgıya düşüldüğü anlaşılmaktadır.
Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosya kapsamından, davacının 1998 yılından itibaren Ziraat Odasına ve tarım kredi Koop kayıtlı olduğu üzerine kayıtlı zirai arazinin bulunduğu, sattığı ürün bedellerinden ilk prim kesintisinin Mart 1995 tarihinde yapıldığı, 1996, 1998 yıllarında da kesinti bulunduğu anlaşılmaktadır.
Mahkemece ilk kesintinin yapıldığı tarihi takip eden 01.4.1995 tarihinden itibaren dava tarihine kadar olan sürede tespit kararı verilmesi gerekirken. davacının ziraat odası kaydının 1998 yılında başladığı gerekçesi ile 1998 yılında yapılan prim kesintisini takip eden aybaşından itibaren tespit kararı vermesi doğru değildir. Öte yandan hukuki dayanağı gösterilmeden, davanın mahiyeti nazara alınarak vekalet ücreti takdirine yer olmadığına ve davacı haklı çıktığı halde yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi de usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü hüküm fıkrasının tamamen silinerek, yerine ;
“1-Davanın kısmen kabulü ile, davacının 01.061995 tarihinden dava tarihi olan 19.6.2006 tarihine kadar 2926 sayılı Yasa’ya tabi … sigortalısı olduğunun tespitine,
2-Kabul olunan süre yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 450,00.YTL avukatlık ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
3-Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, peşin alınan harcın karar kesinleştikten sonra istek halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan 16,00.YTL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 10.12.2007. gününde oybirliği ile karar verildi.