YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/459
KARAR NO : 2023/3014
KARAR TARİHİ : 03.05.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 6. İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/105 E., 2022/309 K.
Taraflar arasındaki tahliye taahhüdüne dayalı örnek (14) nolu icra takibinde itirazın kaldırılması istemi üzerine yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince istemin kabulü ile itirazın kaldırılmasına ve takibin devamına karar verilmiştir.
Kararın borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Alacaklı icra mahkemesine başvurusunda; iş yeri nitelikli taşınmazın 31.12.2020 tarihli kira sözleşmesi borçluya kiraya verildiğini, kiracı …’ın … 32. Noterliğince tasdikli 20.01.2021 tarihli tahliye taahhütnamesi ile kiracısı olduğu iş bu iş yerini 01.01.2022 tarihinde kayıtsız şartsız tahliye etmeyi kabul ve taahhüt ettiğini, bu tarihte taşınmazı tahliye etmemesi nedeniyle … 11. İcra Müdürlüğünün 2022/174 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, takibin itiraz üzerine durduğunu, borçlunun tahliye taahhüdüne ve tahliye taahhüdündeki imzasına bir itirazda bulunmadığını, İİK’nın 275/2 maddesinde gösterilen nitelikte kiranın yenilendiğine veya uzatıldığına dair bir belge de sunamadığını ileri sürerek itirazının kaldırılmasına ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Borçlu, tahliye taahhütnamesinin 04.01.2021 tarihli “satış protokolü-sözleşmedir” başlıklı sözleşmeye ve şarta bağlı olarak verildiğini, alacaklının bu sözleşme şartlarına uymadığını, bu sözleşmenin 7. maddesine göre Vedat Kılıç’ın 01.01.2022 tarihine kadar sözleşmede belirtilen şartlara göre geri alma hakkını kullanmaması durumunda …’ın da hiç bir ihtara gerek kalmaksızın taşınmazı boşaltarak teslim edeceğinin kararlaştırıldığını, bu sözleşmeye göre babası Vedat Kılıç’ın …’dan aldığı 15.000.000,00 TL’nin faizi ile birlikte 01.01.2022 tarihinde 20.100.000,000 TL olarak ödemesi halinde tapunun iade edileceğinin düzenlendiğini, …’ın isteği üzerine kendisinin de tahliye taahhütnamesine imza atmak zorunda kaldığını, paranın ödenerek tapunun iadesi için gönderilen ihtarnameye rağmen …’ın tapunun iadesine yanaşmadığını, bu sebeple tapu iptali ve tescil davası açıldığını, bu davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini ileri sürerek itirazın kaldırılması isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
A. Gerekçe ve Sonuç
İstemin İİK’nın 272 vd. hükümlerine dayalı bulunduğu, İİK’nın 275. maddesi kapsamında kiracının sözleşmenin yenilendiği veya uzatıldığı hususlarında aynı kuvvette bir belgeyi ibraz etmekle yükümlü bulunduğu, somut olayda borçlunun savunmalarının tahliye taahhüdünün verilme gerekçesine yönelik olduğu, ne var ki takip dosyasına ibraz edilen kira sözleşmesi ve yazılı tahliye taahhüdünün tarih, imza ve varlığına yönelik herhangi bir itirazın söz konusu olmadığı, icra mahkemesinin söz konusu icra takibi ve takibe bağlı gerçekleşen itirazın kaldırılması yargılamasında İİK’nın 272 vd. hükümleri ile bağlı olmak kaydıyla değerlendirme yapabileceği, yasada öngörülen biçimde bir olgunun kiracı yanca ileri sürülmediği, icra takibinin yasal süre içerisinde yapıldığı gerekçesi ile istemin kabulü ile İİK’nın 275. maddesi kapsamında borçlunun takibe yönelik itirazının kaldırılması ile takibin devamına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Borçlu, yeterli araştırma yapılmadan ve deliller toplanmadan karar verildiğini, takibin dayanağı olan tahliye taahhütnamesinin, 04.01.2021 tarihli “satış protokolü-sözleşmedir” başlıklı sözleşmeye istinaden şarta bağlı olarak verildiğini ancak alacaklının işbu sözleşme şartlarına uymadığını, sözleşme hükümlerine aykırı davranan … aleyhine babası Vedat Kılıç tarafından … 17. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2021/370 Esas sayılı dosyası ile tapu iptal ve tescil davası açıldığını ve halen derdest olduğunu, bu dava dosyasında tapuya tedbir konulmuş olduğunu, tahliye taahhütnamesinin baskı ve zor durum sebebiyle imzalandığını, … hakkında tefecilikten … C. Başsavcılığı’nın 2022/25186 sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, TBK’nın 37 ve ilgili maddeleri kapsamında iradeyi sakatlayan sebeplerin varlığı da söz konusu olduğundan bu soruşturma sonucunun beklenmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılması talep etmiştir.
C. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
C.1.Gerekçe ve Sonuç
Tahliye taahhüdünün İİK’nın 275/2 maddesi uyarınca noterlikçe tarih ve imzasının tasdik edilmiş olduğu, borçlunun İİK’nın 275/2. maddesinde belirtilen aynı kuvvet ve mahiyette belgelerden biri ile kira sözleşmesinin yenilendiğini veya uzatıldığını ispatlayamadığı, dar yetkili icra mahkemesince genel mahkemede ya da savcılıkta açılan dava veya soruşturmaların bekletici mesele yapılamayacağı, borçlunun cevap dilekçesinde ve istinaf aşamasında dayandığı 04.01.2021 tarihli “satış protokolü-sözleşmedir” başlıklı belgenin tarafı dahi olmadığı, mahkeme kararında yazılı gerekçelere göre istinaf sebepleri ile sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine aykırılık bulunmayan karara yönelik istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b(1) maddesi uyarınca esastan reddine karar karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Borçlu, 04.01.2021 tarihli “satış protokolü-sözleşmedir” başlıklı belgenin tarafı olmadığına dair gerekçenin yerinde olmadığını, sözleşmeyi imzalayarak tarafı haline geldiğini, tahliye taahhüdünün sözleşmeye istinaden şarta bağlı olarak verildiğini ancak alacaklının işbu sözleşme şartlarına uymadığını, sözleşme hükümlerine aykırı davranan … aleyhine babası ….., tarafından … 17. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2021/370 Esas sayılı dosyası ile açılan tapu iptal ve tescil davasının 20.12.2022 tarihli kararla kabul edildiğini, kararın kesinleşmesinin beklenmesi ve itirazın kaldırılması isteminin reddine karar verilmesi gerektiğini, alacaklının taşınmazın gerçek sahibi olmadığını, sözleşmeye aykırı davrandığını ve tahliye isteminde haksız olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tahliye taahhüdüne dayalı örnek (14) nolu icra takibinde itirazın kaldırılması istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İİK’nın 272 vd. maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Borçlunun 04.01.2021 tarihli sözleşmede imzasının bulunmasının sonuca etkisinin bulunmadığı, ileri sürülen iddiaların dar yetkili icra mahkemesince incelenmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
2.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup borçlunun temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.