YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/3845
KARAR NO : 2023/5884
KARAR TARİHİ : 24.05.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/430 E., 2023/179 K.
KARAR : Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Söke 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2017/399 E., 2021/552 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı … Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı vekili ile feri müdahil SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin kısmen kabulü ile İlk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı … Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı vekili ile feri müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin davalı … Köy Tüzel Kişiliği bünyesinde 01.05.1989 tarihinde koruma bekçisi olarak işe başladığını ve 1995 yılı Mart ayına kadar aralıksız olarak çalıştığını beyanla, 01.05.1989-1995/Mart dönemine ait çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı … Belediye Başkanlığı vekili, Doğanbey Köyünün 6360 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonra köy statüsünü kaybederek Söke İlçe Belediyesi’ne bağlı mahalle statüsü ile müvekkili İdareye mahalle olarak bağlandığını, Doğanbey Mahallesi Muhtarlığı nezdinde yapılan araştırma ve incelemeler sonucunda davacının çalışma sürecinin 1989 senesi Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında… Köy Muhtarlığı’na bağlı çalıştığının tespit edildiğini, davacı tarafından iddia olunan döneme ilişkin çalışma kaydı ve başkaca kayıt ve belge temin edilemediğini beyanla, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı … Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı vekili, Doğanbey Muhtarlığının 6360 sayılı Kanun ile Belediyelere devredildiğini, HMK.’nun 124 üncü maddesine göre taraf değişikliği ile Söke Belediye Başkanlığı yerine davalı olarak gösterilmişse de, müvekkili Kurumun herhangi bir yasal sorumluluğunun bulunmadığını, Doğanbey Muhtarlığı’nın müvekkili Kuruma devredilmesinin kesinlikle söz konusu olmadığını, bunun yanında davanın… Muhtarlığı’na yöneltilmiş olmasına rağmen sonrasında iddianın genişletilmesi yasağı aşılarak… Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı’na yönelik yazışmalar yapılıp sonrasında ise davacı tarafın, davasını HMK.’nun 124 üncü maddesi uyarınca müvekkili Söke Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı’na yöneltildiğini, davacının, davalı olarak… Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı’nı değil… Muhtarlığı’nı gösterdiğini, davanın müvekkili Kuruma yöneltilmesinin dürüstlük kuralına ve HMK.’nun 124/3 maddesine aykırı olduğunu, davacının iddiaları esas alınsa dahi beyanına göre en son çalışmasının 1995 yılı Mart ayında gerçekleştiğini, yasada öngörülen hak düşürücü sürenin fazlasıyla geçmiş olduğunu beyanla, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın öncelikle husumet yokluğu ve hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
3.Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili, yetkili mahkemenin Aydın İş Mahkemesi olduğundan davanın yetkili mahkemede açılmadığını, hak düşürücü süre itirazı olduğunu, bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğinin Yargıtay’ın kökleşmiş içtihatları gereği olduğunu, davacının tescil ve hizmet kaydı belgeleri incelendiğinde, davalıya ait işyerinde işe giriş bildirgesinin ve sigortalı göründüğü sürenin görüldüğünü, davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden ve davalı sıfatı taşımaması nedeniyle Kurum hakkında hüküm kurulamayacağını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacının davalı … Çiftçi Malları Koruma Başkanlığında hizmet akdine bağlı olarak kesintisiz olarak 01.05.1985 tarihinden 08.07.1992 tarihine kadar çalıştığının tespitine, davalı … açısından davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … vekili ile feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı … vekili, hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, Doğanbey Muhtarlığı’na İzafeten Söke Belediyesi’ne karşı açılan iş bu davanın müvekkili Kuruma yöneltilmesinin, Doğanbey Muhtarlığı ile müvekkili Kurum arasında hiçbir organik veya hukuki bir bağ bulunmaması nedeniyle mümkün olmayacağını, davanın hizmet tespiti davası olduğunu, dolayısıyla talebin niteliğinin kamu düzenine ilişkin olduğu da dikkate alındığında, yargılama aşamasında dinlenen tanık beyanlarıyla dahi davacı tarafın taleplerindeki haklılığını kesin olarak kanıtlayamadığını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
2.Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, yetkili mahkemenin Aydın İş Mahkemesi olduğunu, hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, sigortalılıktan söz edilebilmesi için çalışmanın varlığının kanun ve Yargıtay tarafından da belirtilen ilkeler doğrultusunda belirlenmesinin gerektiğini, davacının, öncelikle davalı olarak… Mahalle Muhtarlığı’na izafeten davasını Söke Belediye Başkanlığı’na karşı açtığını, daha sonra taraf değişikliğine muvafakatlarının olmamasına rağmen Söke Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı’nının taraf değişikliği ile davaya eklendiğini, davacının, Doğanbey Mahalle Muhtarlığı’nda çalıştığını iddia ederek iş bu davayı açtığını, Doğanbey Mahalle Muhtarlığı ile… Çiftçi Malları Koruma Başkanlığının ayrı olduğunu, davacının, muhtarlık bünyesinde mi yoksa koruma başkanlığı bünyesinde mi çalıştığının aydınlatılamadığını beyanla, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “…Davacının ilk kez 01.05.1989 tarihli işe giriş bildirgesiyle 43571.09 sicil numaralı davalı … Çiftçi Malları Koruma Başkanlığına devredilen… Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı’na ait işyerinde çalışmaya başladığı, 1989/2 döneminde 99 gün, 1989/3 döneminde 15 gün sigortalılık bildirimi bulunduğu görülmekle, yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava irdelendiğinde, 01.05.1989 öncesine ilişkin talebin hak düşürücü süreye uğradığı, ilk derece mahkemesinin kararının bu yönüyle hatalı olduğu, hak düşürücü süreye girmeyen 01.05.1989-08.07.1992 döneminde ise dinlenen kamu tanıklarından özellikle …’nin net, samimi ve aydınlatıcı anlatımları ile davacının kapatılan… Çiftçi Malları Koruma Başkanlığına ait işyerinde kır bekçisi olarak hizmet akdine dayalı olarak 1147 gün çalıştığı, bu çalışmalarından 114 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği 1033 günlük çalışmasının ise bildirilmediği anlaşılmıştır…” gerekçesiyle, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulü ile davacının davalı … Çiftçi Malları Koruma Başkanlığına devredilen… Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı’na ait 43571.09 sicil sayılı işyerinde 01.05.1989-08.07.1992 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret ile kesintisiz olarak 1147 gün çalıştığı ve bu çalışmalarından 114 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 1033 günlük çalışmasının ise bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı … Belediye Başkanlığına karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine,karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Belediye Başkanlığı vekili ile feri müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı … Belediye Başkanlığı temyiz dilekçesinde, istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.
2.Fer’i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde, istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 506 sayılı Kanun 79 uncu maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.