YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/5852
KARAR NO : 2023/6217
KARAR TARİHİ : 01.06.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1919 E., 2023/516 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kastamonu İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/128 E., 2020/159 K.
Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kurumun 21.02.2019 tarih 2996802 sayılı yazısı ile 05.09.2007 – 10.12.2007 tarihleri arasındaki Karizma Konut Yapı Kooperatifindeki çalışması fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle iptal edildiğini, 21.02.2019 tarih 2996813 sayılı yazısı ile 01.12.2009 – 10.11.2010 tarihleri arasındaki Korukent Yapı Kooperatifindeki çalışmaları fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle iptal edildiğini bildirildiğini, müvekkilinin aylıkları haksız bir şekilde hesaplandığı, yersiz ödeme çıkarıldığı gibi müvekkilinin gün fazlası olması nedeniyle hali hazırda emeklilik haklarından yararlanmaya devam ettiğini davalı kurum tarafından yapılan işlemlerin usul ve esas açısından kanuna aykırı olduğunu, müvekkilinin çalışmasının fiili çalışmaya dayandığı hususunun sabit olduğunu belirterek kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II.CEVAP
Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; S.S Karizma Konut Yapı Kooperatifi adına işlem gören 4 4120 0101 1009497 03702 91 sicil sayılı dosyasında 15.05.2018 tarih ve 2018/MD/065 sayılı Sosyal Güvenlik denetmenlerince tanzim edilen rapor uyarındca işyeri sigortalısı davacı …’un 05.09.2007 – 10.12.2007 tarihleri arasında işyerinden bildirilen hizmetlerin fiili çalışmaya dayandığı ve bu nedenle de 5510 sayılı kanunun 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının a bendi kapsamında sigortalılığa esas teşkil etmeyeceği tespit edildiğinden Kurumca iptal edildiğini, S.S Korukent Konut Yapı Kooperatifi adına işlem gören 4 4120 01 01 1006164 037 02 79 sicil sayılı dosyasında 29.06.2018 tarih ve 2018/MD/077 sayılı Sosyal Güvenlik Denetmenlerince tanzim edilen rapor uyarınca işyeri sigortalısı davacı …’un 01.12.2009 – 10.11.2010 tarihleri arasında işyerinden bildirilen hizmetlerin fiili çalışmaya dayanmadığı ve bu nedenle 5510 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının a bendi kapsamında sigortalılığa esas teşkil etmeyeceği tespit edildiğinden kurumca iptal edildiğini belirterek, davacının işverenler yanında dava konusu 05.09.2007 – 10.12.2009 – 10.11.2010 dönemlerinde fiili olarak çalışmadığı halde hizmet bildirimi yapıldığı dolayısıyla da sahte sigortalılık gerçekleştiğinin tespit edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; her ne kadar davacı tarafından kurum tarafından yapılan işlemin iptali talep edilmişse de, davalı iş yeri tarafından davacının 05.09.2007 – 10.12.2007 ve 01.12.2009 – 10.11.2010 tarihleri arasında sigorta girişinin yapıldığı, SGK denetmenleri tarafından yapılan araştırma neticesinde davacının dava dışı iş yerinde fiilen çalışmaması nedeniyle hizmet bildirimlerinin iptal edildiği ve savcılığa suç duyurusunda bulunulduğu, dosya kapsamında bir takım tanık beyanlarına başvurulduğu, dinlenen tanıkların davacının dava dışı iş yerinde fiilen çalışıp çalışmadığına yönelik kesin ve net bilgi ve görgülerinin olmadığı, tanıklardan …’un ise menfaat çatışması söz konusu olup mevcut olay nedeniyle hakkında savcılıkça iddianame düzenlendiği, yine dinlenen tanıklardan Abdullah Gökçe’nin SGK denetmenlerine vermiş olduğu ifade ile mahkemece alınan ifadeleri arasında çelişki olması nedeniyle söz konusu tanıklar beyanlarına itibar edilmediği, SGK denetmen raporunda dinlenen ve orada fiili olarak çalıştığı tespit edilen, ayrıca kooperatif üyesi olan kişilerin davacıyı tanımamaları ve iş yerinde çalışırken görmediklerine yönelik teftiş raporundaki beyanları, yine aynı şekilde Araç Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından da dinlenilen söz konusu kişilerin davacıyı tanımadıklarına yönelik beyanları, alınan bilirkişi raporlarında da kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunun belirtildiği, davacı tarafından dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususların doğruluğunu ispat edecek dosya kapsamına başkaca bir delil de sunulmadığı, davacı tarafından SGK denetmen raporunun aksinin kanıtlanamadığı, bu nedenlerle davacının, dava dışı iş yerindeki çalışmasının, hizmet akdinde belirtilen bağımlılık ve süreklilik unsurlarını içermediği anlaşılmakla; davanın reddine, karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri:
1.Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Toplanan delillerin yeterli şekilde değerlendirilmediğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,
Dosya kapsamı ve kurum cevabi yazısına göre davacının o tarih itibari ile yaşlılık aylığı tahsis talebini içeren bir başvurusu bulunmamaktadır. Kaldı ki olsa bile 506 sayılı Kanun’un geçici 81/b-h bendi gereği yaş koşulunu o tarih itibari ile taşımamaktadır. Bu itibarla ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla;
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının 05.09.2007 – 10.12.2007 tarihleri arasında Karizma Konut Yapı Kooperatifine ait iş yerinde ve 01.12.2009 – 10.11.2010 tarihleri arasında Korukent Yapı Kooperatifine ait iş yerinde geçen çalışmalarının sahte olduğu gerekçesiyle iptal edilmesine ve aylıkların yersiz borç tahakkuk ettirilmesine yönelik kurum işleminin iptali ile çalışmalarının fiili olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
Kısmi yaşlılık aylığını düzenleyen 1479 sayılı Kanun’un Geçici 10 uncu maddesinin son fıkrasında; “Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlardan, 15 tam yıl prim ödeme süresi ile kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurma koşulunu, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren,
a) 2 tam yıldan fazla, 4 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren, kadınlara 51, erkeklere 56 yaşını,
b) 4 tam yıldan fazla, 6 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren, kadınlara 52, erkeklere 56 yaşını,
c) 6 tam yıldan fazla, 8 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren, kadınlara 53, erkeklere 57 yaşını,
d) 8 tam yıldan fazla, 10 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren, kadınlara 54, erkeklere 57 yaşını,
e) 10 tam yıldan fazla süre içinde yerine getiren, kadınlara 56, erkeklere 58 yaşını, doldurmaları ve talepte bulunmaları halinde, yaşlılık aylığı bağlanır.” hükmü yer almaktadır.
3.Değerlendirme
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre; davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Somut olayda, her ne kadar Mahkemece davacının 05.09.2007 – 10.12.2007 tarihleri ile 01.12.2009 – 10.11.2010 tarihleri arasındaki 4/1-a kapsamındaki hizmetlerinin iptal edilmesine yönelik tespit yerinde ise de; aylık koşulları değerlendirilirken yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler de göz önünde bulundurularak, davacının iptal edilen sigortalılık süresi dışında, mevcut prim ödeme gün sayısı belirlenerek irdeleme yapılmalı, davacının aylık-kısmi aylık (55 yaş, 3600 prim gün sayısı ve 15 yıl sigortalılık süresi) şartları bu kapsamda ve yargılama sırasında da oluşması halinde istemi durumunda bağlanabileceği gözetilerek değerlendirilmeli ve davacı istemi bu çerçevede değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,01.06.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.