YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4802
KARAR NO : 2023/5281
KARAR TARİHİ : 11.05.2023

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/2 E., 2023/37 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında görülen hizmet ve prime esas kazancın tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 21.Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 10.07.2012-23.01.2013 tarihleri arasındaki çalışmalarının sigortalı hizmet olarak tespiti ile Kurum kayıtlarının düzeltilmesi ve ödenmemiş primlerinin davalı tarafından ödenerek müvekkilinin sigorta hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekilleri sunmuş oldukları cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 16.02.2016 tarih ve 2015/168 E., 2016/54 K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile; davacının davalı işyerinde 10.07.2012-10.11.2012 tarihleri arasında 120 gün süre ile ve asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 07.12.2017 tarih ve 2016/7279 Esas ve 2017/10281 Karar sayılı ilamı ile “somut olayda, Mahkemece yetersiz ve çelişkili tanık beyanları esas alınarak kurulan hüküm hatalı olmuştur. Yapılacak iş; dava dışı işyerine ait dönem bordroları getirtildiğinden ihtilaf konusu 10.07.2012- 23.01.2013 tarihleri arası dönem yönünden davalı işyerine ait işyeri bildirgesi ve dönem bordrolarını Kurum’dan getirtmek, işyerinin Kanun kapsamında olduğunun belirlenmesi halinde dönem bordrolarında yer alan ihtilaf konusu davalı işyeri çalışanlarının beyanlarına başvurmak, tanıkların beyanları ile yetinilmemesi, adreslerine ulaşılamaması ya da davalı işyerinin tescilsiz işyeri olduğunun anlaşılması halinde Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle yapılacak araştırma neticesi davalı işyerine komşu diğer işyerleri belirlenerek bu işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları, yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir” denilmek suretiyle kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma kararı doğrultusunda; “Dosya aktüerya uzmanı bilirkişi …’e tevdi edilerek, bilirkişi tanzim ettiği 04.10.2022 tarihli raporunda; davacının davalıya ait tescilsiz işyerinde dinlenen tanıkların büyük bir kısmının beyanına göre 10.07.2012-24.07.2012 arası 15 günlük, hizmet süresinin hesaplanabildiği, tanık Asuman beyanına göre çalıştığı kabul edilir ise davacının davalıya ait tescilsiz işyerinde 10.07.2012-23.01.2013 arası 195 günlük çalışmasının tespit edilebileceğini belirlemiştir. Bilirkişi raporu hükme esas almaya elverişli bulunmuş, dinlenen tanıkların beyanlarına göre davacının davalıya ait işyerinde 10.07.2012-24.07.2012 arası 15 gün asgari ücret karşılı çalıştığı değerlendirilmiştir. Her ne kadar davacı tanığı …’ın beyanında davacının daha uzun süreli çalıştığını beyan ettiği görülmüş ise de; bu tanığın davalıya ait işyerinde sigortalı çalışması bulunmadığından ve sigortası bulunmayan tanığın beyanlarına itibar edilemeyeceği değerlendirildiğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur” gerekçesine dayalı olarak;

2.”Davanın kısmen kabulü ile; davacının davalıya ait işyerinde 10.07.2012-24.07.2012 tarihleri arasında 15 gün asgari ücret karşılığı çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,” şeklinde karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece bizzat görgü tanığı olan davacı tanıklarına itibar edilmeden birbiri ile çelişen tanık beyanlarına itibar edilerek hüküm kurulmasının tamamen hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin davalı işveren nezdinde aylık maaşının dava tarihi itibarıyla 2.100,00 TL olduğunu, dosyaya gelen müzekkere cevaplarının da bu maaş tutarını desteklediğini, tanık ifadeleriyle de sabit olmak üzere müvekkil davalı işveren şirket nezdinde sabah 9 akşam en erken 10 da çıkacak şekilde çalıştığını, hafta sonlarında dahi izin kullanmadığını, bu çalışma koşulları dikkate alındığında müvekkilin fazla çalışma, UBGT gibi gibi alacak kalemlerinin mevcut olmasına rağmen Mahkemece fazlaya ilişkin taleplerinin reddedildiğini ve gerekçeli kararda da bu hususta bir açıklamada bulunulmadığını, davalı işverenin müvekkilin çalışma süresi ve koşullarına dair hiç bir kayıt tutmayarak açık ve emredici kanun hükümlerini ihlal ettiğini beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı … vekili temyiz dilekçesinde; yargılama süresince savundukları ve çoğu tanığın da beyan ettiği üzere davacının gerçekte müvekkil yanında çalışmadığını, müvekkilin eşinin hamile olduğu dönemde bir kaç kez işyerine gelerek yardımcı olduğunu beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurumun feri müdahil değil, davalı statüsünde olduğunu, dava kısmen kabul edildiğinden Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının davalı işverene ait iş yerinde çalıştığının tespiti ile prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 5510 sayılı Kanun’un 80 ve 86/9 uncu maddeleri,

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 200 ve 202 nci maddeleri ile Geçici 1/2 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Mahkemenin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,11.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.