YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/471
KARAR NO : 2023/5313
KARAR TARİHİ : 12.05.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1134 E., 2022/1845 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 7. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/221 E., 2019/440 K.
Taraflar arasındaki aksi Kurum işlemlerinin iptali ile 5510 sayılı Kanun’un 81 inci maddesinin (ı) bendinde yer alan teşvik indirimlerinden faydalandırılması gerektiğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair karar verilmiştir.
Kararın davalı … vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine; dair karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirkette; 15.01.2014 tarihinde kurum denetmenlerince yapılan incelemede işyerinde çalıştığı tespit edilen … ve… adlı işçilerin kuruma bildirilmediğinin tespit edildiğine dair rapor düzenlendiği, cezalı işlem uygulandığı ve %5 indirim hakkından müvekkilin yararlandırılmadığına dair işleme karşı itiraz edildiğini, her iki sigortalının işe giriş bildirgesinin 11.04.2011 ve 02.05.2011 tarihlerinde kuruma verildiğini, kurum denetmenlerince yapılan tespite işe girişlerin kuruma verildiği belirtilerek itiraz edildiğini, ancak kurum tarafından itirazın reddedildiğini, kurum denetmenlerince hatalı olarak düzenlenen rapor nedeniyle haklarında hem İdari Para cezasının tahakkuk ettirildiğini, hem de %5 lik indirim hakkından yararlanamadıklarını, bu nedenle kurum tarafından düzenlenen rapor nedeniyle tahakkuk ettirilen İPC nin iptali ile %5’lik indirimden yararlandırılmamasına ilişkin aşağıdaki gerekçelerle dava açıldığını bu nedenlerle … 3 İş Mahkemesi 2014/828 Es. 2016/64 Karar 09.02.2016 tarihli ilamı ve Yargıtay 10. HD. 2016/6807 E. – 2018/3426 K. sayılı ilamı ile tespit edildiği üzere; SGK 17.04.2019 tarih müracatın reddine dair 09.05.2019 tarihli ve 26101404-202.01.01-E.7016144 sayılı işminin iptaline, müvekkili Şirketin 01.02.2014 tarihinden itibaren 5510 sayılı kanunun 81. Maddesinin I bendinde ön görülen 5 puanlık indirimden yararlandırılmasına, iptal edilen işlem nedeniyle iadesi istenen ve o dönem için müvekkil tarafından ödenmiş olan PRİM ve ödenme tarihinden geçerli olmak üzere hesaplanacak gecikme faizleri ile birlikte müvekkiline iadesine karar verilmesi talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı kurum vekilince cevap dilekçesinde özetle; davacının isteminin mümkün olmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini belirterek, davanın reddi talep edilmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile anlaşmazlık konusu davacı kurumun daha önce yararlandırılmadığı 01.02.2014 tarihinden itibaren bir yıllık süredeki prim teşvikinden 5510 sayılı Kanun’un ek 17 nci maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca yararlandırılmasının gerekip gerekmediği noktasındadır. Ancak yukarıda belirtilen yerel mahkeme kararı ile davacının bu talebinin de 5510 sayılı Kanunun ek 17 nci maddesinin 2 nci fıkrası kapsamında kaldığına yönelik karar verilmiş ve bu karar yargıtay onaması ile kesinleşmiştir. Bu konuda bir kesin hüküm bulunduğundan kurumun aksi yöndeki değerlendirilmesi yerinde değildir. Bu bakımdan mahkememizce de kesin hüküm dikkate alınarak yeniden işin esası değerlendirilmemiş ve davacı şirketin 5510 sayılı Kanun’un ek 17 nci maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca talep konusu döneme ilişkin prim teşvikinden yararlandırılması gerektiği kanaatine varılarak davanın kabulü ile aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar vermek gerekmiştir.
1-Davanın kabulüne, … Sosyal Güvenlik Merkezinin 09.05.2019 tarih 26101404-202.01.01-E.7016144 sayılı (davacı şirketin 17.04.2019 tarih ve 5985942 sayılı dilekçesine istinaden yapılan) işlemin iptali ile davacı şirketin daha önce yararlandırılmadığı 2014 yılı Şubat ayı ile 2015 yılı Ocak ayı arasındaki pirim teşvikinden (5510 sayılı Kanun’un 81 inci maddesinin ı bendinde öngörülen 5 puanlık indirim) yararlandırılması gerektiğinin tespitine dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
İstinaf başvurusunda bulunan davalı vekili, usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine dair karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava konusu hakkında Yargıtay bozma ilamında teşvik priminden yararlanması hususunda açılan dava bakımından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği belirtilmiş ve bu doğrultuda karar verilmiş ise de bozma ilamı sonrasında İlk Derece Mahkemesi’nin kararının eda hükmü içermemesi nedeniyle davacının kanunen faydalanması gereken hakka ulaşamadığı, kuruma yapılan müracaatın reddedildiği, hal böyle olunca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, Mahkemece bu doğrultuda davacı şirketin 5510 sayılı Kanun’un ek 17 nci maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca talep konusu döneme ilişkin olarak teşvik priminden yararlandırılması gerektiği kanaatiyle davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu; ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin tüm istinaf nedenlerine ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyizinde davacı hakkında kurumca yapılan işlemlerin yasalara uygun ve yerinde olduğunu verilen vekalet ücretinin da hukuka aykırı olup, kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı şirketin 4447 sayılı Kanun’un geçici 10 uncu maddesinden faydalandırılmaya yönelik olarak verilen belgelerin işleme alınması gerekip gerekmediğine ve Kurumca yapılan işlemin yerinde olup olmadığına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un 81 inci maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre ve özellikle davacı şirket hakkında davalı Kurumca yapılan denetim üzerine sigortalılar hakkında bildirilen prime esas kazanç eksikliği nedeninin, 5510 sayılı Kanun’un 81 inci maddesinin (ı) bendinde yer alan teşvikin iptaline yol açan nedenlerden biri olmaması karşısında, usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.