YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1906
KARAR NO : 2023/2899
KARAR TARİHİ : 29.05.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili; davalının 101 ada 89 parselde kayıtlı tarla vasfındaki taşınmazı 19.07.2016 tarihinde 375.000,00 TL bedel ile taşınmazın hissedarları …,…,…’den satın aldığını, davalı … …’in dava konusu taşınmazın hissedarı olmayıp üçüncü şahıs olduğunu, ayrıca dava konusu taşınmazın sınır komşusu da olmadığını, davacıların …. Mahallesi’nde ikamet eden ve ….. Mahallesi’nde taşınmazları olan çiftçilik ile geçimini sağlayan kişiler olduğunu, davacıların sınırdaş olan dava konusu taşınmazı uzun yıllar kiralayarak her iki taşınmazı bir bütün halinde kullandıklarını, davanın kabulü ile davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, davalı … ‘in malik bulunduğu ve tarım yaptığı 101 ada 91 parselde kayıtlı taşınmazın, dava konusu 101 ada 89 parselde kayıtlı taşınmaz ile sınırdaş olduğunu, davalının sınırdaş olduğu taşınmazı satın aldığını, bu nedenle 5403 sayılı Yasa’nın 8/İ maddesi gereğince davacıların ön alım hakkını kullanamayacaklarını ve davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 19.07.2017 tarihli kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
1. Hükmün istinaf yolu ile incelenmesi davalı vekilince talep edilmiştir.
2. Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili temyiz talebinde bulunmuştur.
2. Dairemizin 31.10.2022 tarih ve 2021/5906 Esas, 2022/6422 Karar sayılı kararı ile; ‘‘…En az bir noktada birbirleriyle ortak sınırı bulunan tarım arazileri sınırdaş olarak kabul edildiğine göre, davalıya ait taşınmazın dava konusu taşınmazla köşe noktasından sınırı bulunduğu tespitine rağmen mahkemece, davalıya ait taşınmazla dava konusu taşınmaz, tarımsal bütünlük arz etmediği değerlendirmesiyle, sınırdaş olarak kabul edilemeyeceği gerekçesi doğru değildir. O halde mahkemece, sınırdaş arazi sahiplerinden birine satılmış olan dava konusu parsel için, başka bir sınırdaş arazi malikince önalım hakkı kullanamayacağı hükmü uyarınca davacının davasının reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru değildir…’’ gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının sınırdaş olarak kabul edildiği 91 parsel sayılı taşınmazda malik değil paydaş olduğunu, bu nedenle davacıların sınırdaşlığa dayalı ön alım haklarının mevcut olduğunu, davanın reddi kararının doğru olmadığını beyanla hükmün bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, 5403 sayılı Yasa’nın 8/İ maddesine dayalı yasal ön alım istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
2. 5403 sayılı Kanun’un 8/İ maddesi.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Mahkemece; Dairemizin bozma ilamı doğrultusunda hüküm kurulmuş olmasına göre davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Onama harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
29.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.