YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1620
KARAR NO : 2023/3499
KARAR TARİHİ : 06.06.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1089 E., 2021/1262 K.
KARAR : İstinaf talebinin esastan reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Sivas Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki uygulama kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın dahili davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı dahili davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Kadastro sırasında; Sivas ili … ilçesi … Köyü çalışma alanında bulunan ve tapuda davalılar … ve arkadaşları adına kayıtlı bulunan eski 89 parsel sayılı 57.029 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 102 ada 24 parsel numarasıyla ve komisyon kararıyla 65.933,98 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.
2.Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; uygulama kadastrosunun hatalı yapıldığını ve davalılara ait taşınmazın yüzölçümlerinin arttığını, artan miktarın taşınmaza komşu tescil harici alandan kaynaklandığını, uygulama kadastrosu sırasında yapılan hataların giderilmesini açıklayarak dava açmıştır.
II. CEVAP
1.Dahili davalı … Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın husumetten reddini, TEK Genel Müdürlüğünün zaman içerisinde lağvedilerek birbirinden bağımsız tüzel kişiliğe sahip ayrı kollara ayrıldığını, irtifak haklarının TEİAŞ Genel Müdürlüğüne ait olduğunu ve lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesini istemiştir.
2.Dahili davalı … vekili cevap dileksinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerinden Enerji İletim Hattının geçtiğini, taşınmaz üzerinde Sivas Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.12.1992 tarih ve 1992/510 esas, 1993/793 karar sayılı ilamı gereğince 121 m2 lik yer üzerinde 36300 TL ile direk yeri olarak ve kalan 4880 m2 lik yerinde ise daim irtifak hakkı tesis edilerek TEK adına tescil yapıldığını, davanın 10 yılk hak düşürücü geçtikten sonra açıldığını, bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine ve 102 ada 24 parsel içinde hesaplanan ve bilirkişi raporuna ekli krokide belirlenen miktarın 5.721,696 m2 irtifak hakkının müvekkili şirket lehine irtifak hakkı tesisinin sağlanması gerektiği hususunda karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; her ne kadar mahalli bilirkişiler taşınmazın sınırlarının değişmediğini, zirai bilirkişi ise genişlemeye müsait olmadığını belirtmiş ise de dava konusu 102 ada 24 parselin doğu ve kuzeydoğu yönünde bulunan tescil harici alan ile sınırlarının yönetmelik hükümlerine göre zeminde değişebilir sınır olmasına rağmen uygulama kadastrosu sırasında zemindeki kullanım durumuna göre sınır tespitinin yapıldığı, bunun da Fen Bilirkişisi … ve Harita Mühendisi …’ın 20.01.2021 tarihli raporunda A harfi ile 1285,25m² ve B harfi ile gösterilen 6221,49m² alanın tesis kadastrosuna aykırı olarak taşınmaz sınırları içerisine dahil edildiği, fazladan parsel sınırları içerisine dahil edilen alanların taşınmazdan ifraz edilerek tescil harici alan sınırları içine bırakmak gerektiği, 102 ada 24 parselin diğer sınırlarının yönetmelik hükümlerine uygun tesis edildiği, belirtilen şekilde yapılan düzeltme sonrası olması gerek durum ile tapudaki alan arasındaki farkın tesis kadastrosu çalışmalarında zamanın teknolojik ölçüm ve yüzölçüm hesaplama yöntemlerinin hassas olmaması ve hesaplamalardan ve 26 parsel ile olan sınırının sabit alınmasından kaynaklandığı, 102 ada 24 parsel numaralı taşınmaz üzerindeki irtifak haklarının bir kısmının, ifrazına karar verilen taşınmaz parçaları üzerinden geçtiği, burada irtifak hakkı ifraz edilerek tescil harici alana eklenen taşınmaz parçaları üzerine aktarılamadığı, şöyle ki tescil harici alan üzerinde irtifak için irtifak’a ait plan, haritasına işaretlenmekte, işaretlenen alan parsel numarası almakta ve parsel numarası aldıktan sonra tescil bildirimi irtifak hakkı tesis edildiği, yani idari işlemlerin ayrı ayrı tamamlanması gerektiği, Uygulama kadastrosuna itiraz davasında da bu bahsedilen işlemler yapılamayacağından ifraza edilerek tescil harici alana eklenen A ve B harfi ile gösterilen taşınmaz parçaları üzerine de bir kısım yere isabet eden irtifak hakkının yukarıda bahsedildiği şekilde yeni oluşan geometrik şekle ,yani tescil harici alana, aktarılmadığı, …’ın davalı hale getirilmesinde ise davacı Hazinenin herhangi bir kusuru olmadığı mahkeme talebi doğrultusunda işlem tesis edildiği, aleyhine dava açılmayan, davanın gerçek tarafı olmayan ve esas itibariyle hakkında verilmeyen, … lehine vekalet ücret takdir edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı dahili davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davalı … Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazdan geçen ENH’nın müvekkili kuruma ait olmadığı cevap dilekçesi ile belirtilmiş olmakla yargılama devam ederken … davaya dahil edilmiş ancak müvekkili kurumun davalı sıfatı karar duruşmasına kadar kaldırılmamış dosya karar aşamasına gelinceye kadar vekil ile temsil edilmiş, dosyaya masraf yapılmış, hemen hemen tüm duruşmalara vekil aracılığıyla katılarak takibi yapılmış olmasına rağmen lehine vekalet ücretine hükmedilmeyerek ve yapmış oldukları masrafların müvekkili üzerine bırakıldığını ileri sürerek, yerel mahkeme ilamının yalnızca vekalet ücreti kısmına dair verilen hükmün kaldırılmasını talep etmiştir.
2. Davalı … İletim A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerinden 380 Kv. …-… Enerji İletim Hattı geçmekte olup kamulaştırma işlemi tamamlanmış ve Sivas Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.12.1992 tarih ve 1992/510 esas, 1993/793 karar sayılı ilamı gereğince 121 m2 lik yer üzerinde 36300 TL ile direk yeri olarak ve kalan 4880 m2 lik yerinde ise daim irtifak hakkı tesis edilerek TEK adına tescil yapılmış olduğunu, yapılan haklı tescil sebebiyle eldeki davada müvekkili kurumun hakkının korunması gerektiği halde müvekkili kurum yönünden hiç bir hüküm tesis edilmediğini, diğer yandan 3402 Sayılı Kanun’un 12/3.maddesinde 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere kadastro öncesi hukuki sebeplere dayanarak itiraz edilemeyeceği ve dava açılamayacağını, eldeki davanın 10 yıllık hak düşürücü geçtikten sonra açıldığını, yine hükme esas alınan bilirkişi raporunda 102 ada 24 parsel içinde hesaplanan ve bilirkişi raporuna ekli krokide belirlenen miktarın 5.721,696 m2 olup, bu miktar üzerinde müvekkili şirket lehine irtifak hakkı tesisinin sağlanması gerekmekte iken aksi yönde verilen yerel mahkeme hükmünün kaldırılması gerektiğini, zira 22/a uygulamasından önceki 89 nolu parsele kurulan irtifak hakkının isabet ettiği alanları ihtiva etmesi nedeniyle, irtifak hakkının yeni oluşacak alana taşınması gerektiğinden dolayı, dava konusu parselden çıkarılarak rapordaki krokide (B) ile gösterilen alanın Hazine adına tescil edilmesi halinde , ana parselden gelen irtifak hakkının yeni oluşacak parsele “isabet eden irtifak alanı kadar” taşınması gerektiğinden bu alanda oluşacak irtifak hakkı tesisi için m2 hesabının yapılması gerektiğini, bu itirazlarının ek rapor ile karşılanmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde belirtilen hususların isabetli olduğunu, alınan raporların da hüküm kurmaya yeterli ve elverişli bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı dahili davalılar vekilleri ayrı ayrı temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Dahili davalılar temyiz dilekçelerinde ayrı ayrı; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen belirlenecek nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmişlerdir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 3402 Sayılı Kadastro Kanunu’nun (3402 sayılı Kanun) 22/2-a maddesine göre yapılan uygulama kadastrosunun usul ve kanun hükümlerine uygun olarak yapılıp yapılmadığına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Kanun’un 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3402 sayılı Kanun’un 22/2-a maddesi.
3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 99,20 TL’nin TEİAŞ’den alınmasına,
179,90 TL onama harcının …’tan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.