YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/6382
KARAR NO : 2023/6493
KARAR TARİHİ : 07.06.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1325 E., 2023/530 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … Anadolu 29. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/273 E., 2020/573 K.
Taraflar arasındaki kurum işlemi iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine, karar verilmiştir.
Kararın, davacı vekil tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine, karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı kurum tarafından davacının 4/1-a hizmetlerinin iptali ile hizmetlerin 4/1-b olarak tesciline dair kurum işleminin iptali, davacının 4/1-a sigortalılığının tescili ve 4/1-a statüsü üzerinden emekliliğe hak kazandığının tespitini, talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın … İş Mahkemelerinde açılması gerektiğinden mahkemenin yetkisiz olduğu, yetkisizlik kararı verilmesi gerektiği, müvekkil kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğu, haksız açılan davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 4/1-a statüsünden sigortalılık hakkı kazandırmayacağı, zorunlu sigortalılık kapsamında faaliyette bulunanların isteklerine bakılmaksızın kendiliğinden zorunlu olarak sigortalı statüsüne gireceği, ilgililer sigorta türlerinden istediklerini seçme hakkına sahip olmadıkları gibi hangi kapsamda sigortalı sayılacakları da kanunla önceden belirlendiği, şu haliyle davacının limited şirket ortaklığı nedeniyle yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri kapsamında 4/1-b statüsü üzerinden sigortalı sayılması gerektiği gerekçesi ile; davanın reddine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde, müvekkilinin bahsi geçen şirketin sadece %5 lik kısmının ortağı ve şirketin gerçek çalışanı olup şirket patronu olmadığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 01.08.2006 ile 26.07.2017 tarihleri arasındaki Bağ-Kur hizmetinin 10 yıl, 11 ay ve 9 gün olduğu, dönüştürülen Bağ-Kur hizmetlerinin dışlanması halinde 4/1-a statüsünden mevcut hizmetleri dikkate alınarak 21.04.2019 tarihli tahsis talep tarihinde, ilk işe giriş tarihinin 01.10.1986 olduğu, buna göre 25 yıllık sigortalılık süresine sahip olmak, başvuru tarihinde 49 yaşını doldurmak ve 5300 gün prim ödemesinin mevcut olması gerektiği, davacının ilk işe girişinin 01.10.1986 tarihi olduğu, 01.10.1986 ile 31.07.2006 tarihleri arasında 3899 gün 4/1-a hizmetlerinin bulunduğu, prim ödeme şartını tamamlayamadığı gerekçesi ile; davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı temyiz dilekçesinde, istinaf başvurusu ile aynı gerekçelerle temyiz kanun yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında 4/1 -a madde kapsamındaki hizmetlerinin iptali ile 4/ 1-b madde statüsüne dönüştürülmesine dair kurum işlemi iptali ve taşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4/1-b maddesi, 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu’nun 24 üncü maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.