YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1897
KARAR NO : 2023/5674
KARAR TARİHİ : 22.05.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/2013 E., 2022/2291 K.
KARAR : Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/576 E., 2020/32 K.
Taraflar arasındaki sigortalı çalışmalarının iptali yönündeki Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalı şirket adına kayıtlı 1296990,35 sicil sayılı işyerinden 24.08.2007-17.01.2008, 01.08.2008-26.12.2008 tarihleri arasındaki çalışmaların Kurum tarafından iptal edildiği ve iptal edilen döneme ilişkin Kurum tarafından yersiz ödenen sağlık gideri borcu nedeniyle borç tahakkuku yapıldığını, müvekkilinin Kuruma başvurusunun, 28.03.2014 tarih ve 2014/AKD-003 sayılı denetmen raporuna istinaden ret edildiğini, müvekkilinin çalışmalarının gerçek ve fiili olduğunu beyan ederek, müvekkilinin, davalı şirket adına kayıtlı 1296990,35 sicil sayılı işyerinden bildirilen çalışmaların iptaline yönelik Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; 28.03.2014 tarihli ve AKD-003 sayılı rapor ile, Kuter Amb.Kağıt Mak. İnş. Taş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı 1296990,35 sicil sayılı işyerinin Kanun kapsamına alındığı tarihten itibaren gerçeğe aykırı sigorta bildirimi yapıldığından, sigorta işlemlerinin iptal edildiğini, suç duyurusuna istinaden … Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2015/19254 soruşturma sayılı dosyası üzerinden soruşturma başlatıldığını, davalı hakkında yersiz sağlık gideri nedeniyle icra takibi açıldığını, 5510 sayılı Kanun’un 59 uncu maddesi ve S.S.İ.Y. 19 uncu maddesi uyarınca Kurum tarafından yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile; Davalı Kurum işleminin iptaline, … T.C.kimlik ve… s.s. numaralı davacı …’ın, dahili davalı işveren Kuter Amb.Kağıt Mak.İnş.Taş.Tur.San.Tic.Ltd.Şti.ne ait … sicil sayılı işyerinde; 24.08.2007 – 17.01.2008 ve 01.08.2008 – 26.12.2008 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun’un 2 nci maddesi anlamında ve 5510 sayılı Kanun’un 4/1-a maddesi kapsamında hizmet bağına istinaden fiilen çalıştığı ve anılan tarihler arasındaki 283 günlük hizmetinin geçerli sayılması gerektiğin tespitine, davacının, davalı Kuruma iptalden kaynaklanan hiçbir borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum istinaf dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi tarafından sadece tanık beyanları esas alınmak suretiyle karar verildiğini, beyanları esas alınan tanıkların Yargıtay içtihatları kapsamında aranan vasıfta tanıklar olmadığını, denetmen raporunda, para karşılığı sigortalılık yapıldığına ilişkin tespitler bulunduğunu, kanıtlanmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “uyuşmazlık konusu olan ve davalı Kurumca davacı Murat Yiğit’in çalışmalarının iptal edildiği dahili davalı işveren Kuter Amb. Kağıt Mak. İnş. Taş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin, davacının, çalışmalarının bildirildiği 24.8.2007 – 17.1.2008 ve 1.8.2008 – 26.12.2008 tarihleri arasında faal durumda ise de SGK Denetmeni Abdulkadir Diker tarafından düzenlenen 28.03.2014 tarihli, 2014/AKD-003 sayılı raporda; sigortalı anlatımlarının genel olarak böyle bir işyerinde çalışmadıkları ve şirket ortağı olarak görünen kişiye para verip bunun karşılığında sigortalı gösterildiklerini beyan ettikleri, şirketin yüksek cirolar beyan etmesine karşın tahakkuk eden hiçbir vergi borcunu ödemediği, mükellefin 2007-2008-2010-2011-2012 yıllarında gerçek bir ticari faaliyette bulunmadığı, bu nedenle düzenlediği tüm faturaların gerçek bir mal ve hizmet satışı sonucu düzenlenmediği, komisyon karşılığı olarak düzenlenen sahte faturalar olduğunun değerlendirildiği, mahkemece dinlenen tanık beyanlarının soyut nitelikte olup işyerinin faaliyet gösterdiği yer ve faaliyet alanı ile davacının yaptığı iş konusunda somut, inandırıcı ve maddi olaylara dayalı beyanlar içermediği, diğer taraftan davalı şirketin işyerinde çalışmaları iptal edilen sigortalılar tarafından açılan davalarda, Dairemizin davanın reddine yönelik hükmünün Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2018/3377E. -2020/4829K.,2018/3383E.-2020/4830K., 2018/3384E.- 2020/4831K. sayılı ilamlarıyla onandığı belirtilerek davalı Kurum vekilinin istinaf talebinin kabulüyle; … 1. İş Mahkemesi’nin, 23.09.2020 tarihli, 2016/576 E., 2020/32 K. sayılı kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 2 numaralı alt bendi uyarınca kaldırılmasına, davanın reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Bölge Adliye Mahkemesinin red kararının tamamen SGK Müfettiş Raporuna dayalı olduğunu, mahkemece yapılan araştırmalar, dinlenen tanıklar, toplanan vergi kayıtları, kolluk araştırması sonucu göz önüne alınmadan davanın reddine karar verildiğini, davalı Kurum tarafından yapılan tespitin peşin kabulünün hatalı olduğunu, tanık ifadelerine aykırı olarak hatalı denetmen raporunun esas alınmasının, emsal kararların bağlayıcı olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sigortalı çalışmalarının iptali yönündeki Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun’un 79 uncu maddesi ile 5510 sayılı Kanun’un 59, 86 ncı maddeleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
Aşağıdaki yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine, 22.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.