YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4896
KARAR NO : 2023/6760
KARAR TARİHİ : 13.06.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/459 E., 2023/303 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 19. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/12 E., 2020/461 K.
Taraflar arasındaki prime esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.10.1992 tarihinde Fon Ajans Ltd. Şti. unvanlı iş yerinde set amiri olarak çalışmaya başladığını, 2002 yılında Fon Ajans Ltd. Şti.’nin davalı şirkete devir edildiğini, davacının davalıya ait iş yerinde 06.09.2012 tarihine kadar kesintisiz çalıştığını, son aldığı aylık net ücretin 2.750 TL olduğunu, ücretinin asgari ücret olan kısmının banka aracılığıyla, kalan kısmının elden ödendiğini, 2006 yılının ocak ayına kadar ücretlerinin banka aracılığıyla ödendiğini, davalı şirketin muhasebecisi olarak görev yapan … ve … tarafından davacının ücretinin banka hesabına 2005 yılında aylık net 2.025 TL ve 2.100 TL olarak yatırıldığını, kuruma kazançlarının eksik bildirilmiş olduğunu, … 24. İş Mahkemesi’nin 2014/257 E sayılı dosyasında davacı ile davalı arasındaki alacak davasının devam ettiğini belirterek, davalı iş yeri tarafından müvekkilinin kuruma eksik bildirilen kazançlarının gerçek ücreti üzerinden tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
13.04.2017 tarihli celsede, davacının 23.08.1994 ile 23.02.1996 tarihleri arasında askerde olduğu için askerlik süresinin davaya konu dönemden hariç tutulmasını talep etmiştir.
II.CEVAP
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı iş yerinde 01.10.1992 tarihinden itibaren kesintisiz çalışmasının söz konusu olmadığını, 15.07.2002 ile 31.12.2006 tarihleri arasında ve 05.01.2007 ile 06.09.2012 tarihleri arasında 2 dönem halinde çalıştığını, aylık ücretinin brüt 940,50 TL olduğunu ve çifte bordro uygulamasının söz konusu olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi
yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tespite konu dönemde 669675-760388-232050 ve 1071029 sicil numaralı işyerlerinden kuruma sigortalı hizmet bildiriminin yapıldığı, davacının sigortalı hizmet bildirimi bulunan şirketler arasında organik bağ bulunduğu, davacının ücreti hususunda tanık anlatımlarının yeterli bir kayıt içermediği ancak tanıkların işverence elden ücret ödemesi yapıldığı yönünde beyanda bulundukları, davacının tespitini talep ettiği ücret miktarı gözetildiğinde ücretin brüt tutarının senetle ispat sınırı üzerinde kaldığı, bu nedenle mevcut davanın ispatı açısından, yazılı kayıt veya delil başlangıcı tespit olunamadığı takdirde tanık beyanlarına itibar olunamayacağı gözetilmiştir. Dosya arasına alınan banka kayıtlarından davacı hesabına bir kısım ödemelerin gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı, yapılan ödemeler gözetildiğinde davacının ücret tespitine ilişkin beyanı ile banka hesaplarının tutarlı olduğunun anlaşıldığı bu kapsamda Mahkemece banka kanalı ile ödeme yapıldığı anlaşılan dönemler itibariyle tespite ilişkin davacının talebinin haklı olduğu kanaatine varılmıştır. Banka kanalı ile maaş açıklaması ile yapılan ödemelere ilişkin dönemler ve sigortalı hizmet cetveli kayıtlarında bildirimi yapılan ücret tutarları kıyaslanarak eksik bildirim yapılan dönemlere ilişkin davacının davasının kabulüne, banka kaydı bulunmayan dönem yönünden davacı tarafça fazla ücret alındığına ilişkin dava ispatlanamadığından bu dönem yönündne davanın reddine karar verilmekle;
Davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile;
Davacının 01.10.1992-28.02.2005 tarihleri arasında dönem yönünden davasının reddine,
Davacının davalı … Hiz. Ltd. Şti unvanlı 1071029.34.35 sicil numaralı işyerinden kuruma bildirilenler dışında,
01.03.2005-31.03.2005 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.036,14 TLkazançla
01.04.2005-30.04.2005 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,81 TLkazançla
01.05.2005-31.05.2005 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,81 TLkazançla
01.06.2005-30.06.2005 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,81 TLkazançla
01.07.2005-31.07.2005 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,81 TLkazançla
01.08.2005-31.08.2005 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,81 TLkazançla
01.09.2005-30.09.2005 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,81 TLkazançla
01.10.2005-31.10.2005 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,81 TLkazançla
01.11.2005-30.11.2005 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,81 TLkazançla
01.12.2005-31.12.2005 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,81 TLkazançla
01.01.2006-31.01.2006 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,81 TLkazançla
01.02.2006-28.02.2006 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,91 TLkazançla
01.03.2006-31.03.2006 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,91 TLkazançla
01.04.2006-30.04.2006 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,91 TLkazançla
01.05.2006-31.05.2006 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,91 TLkazançla
01.06.2006-30.06.2006 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,91 TLkazançla
01.07.2006-31.07.2006 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,91 TLkazançla
01.08.2006-31.08.2006 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,91 TLkazançla
01.09.2006-30.09.2006 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,91 TLkazançla
01.10.2006-31.10.2006 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,91 TLkazançla
01.11.2006-30.11.2006 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,91 TLkazançla
01.12.2006-31.12.2006 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.130,91 TLkazançla
01.01.2007-31.01.2007 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.02.2007-28.02.2007 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.03.2007-31.03.2007 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.04.2007-30.04.2007 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.05.2007-31.05.2007 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.06.2007-30.06.2007 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.07.2007-31.07.2007 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.08.2007-31.08.2007 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.09.2007-30.09.2007 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.10.2007-31.10.2007 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.11.2007-30.11.2007 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.12.2007-31.12.2007 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.01.2008-31.01.2008 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.02.2008-29.02.2008 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.03.2008-31.03.2008 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.04.2008-30.04.2008 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.05.2008-31.05.2008 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.06.2008-30.06.2008 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.133,37 TLkazançla
01.07.2008-31.07.2008 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.096,37 TLkazançla
01.08.2008-31.08.2008 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.096,37 TLkazançla
01.09.2008-30.09.2008 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.096,37 TLkazançla
01.10.2008-31.10.2008 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.096,37 TLkazançla
01.11.2008-30.11.2008 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.096,37 TLkazançla
01.12.2008-31.12.2008 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.096,37 TLkazançla
01.01.2009-31.01.2009 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.046,87 TLkazançla
01.02.2009-28.02.2009 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.046,87 TLkazançla
01.03.2009-31.03.2009 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.046,87 TLkazançla
01.04.2009-30.04.2009 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.046,87 TLkazançla
01.05.2009-31.05.2009 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.046,87 TLkazançla
01.06.2009-30.06.2009 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 2.046,87 TLkazançla
01.07.2009-31.07.2009 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 1.992,87 TLkazançla
01.08.2009-31.08.2009 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 1.992,87 TLkazançla
01.09.2009-06.09.2009 tarihleri arasında, gün bildirimi olmadan toplam 398,57 TL kazançla
Kuruma bildirilen kazançlar haricinde yukarıda açıklanan miktarların davacının prime esas bildirilen kazancına eklenmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri:
Davalı kurum vekili; müvekkili kurumun resmi kayıtları incelenerek buna göre hüküm tesis edilmesi gerekirken kurumun yazılı kayıtlarıyla çelişen tanık beyanlarına itibar edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı şirket vekili; davacının müvekkili şirket iş yerinde iki dönem halinde kesintili olarak çalıştığını, davacının almış olduğu ücret dosyada mübrez bordrolar ile sabit olmasına rağmen davacının aksi yöndeki beyanlarına itibar edildiğini ve sadece tanık anlatımlarına dayanan davacı tarafın davasını ispat edemediğini belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 1071029 iş yeri sicil numarası ile kayıtlı bulunan İris Görsel İletişim Hizmetleri Ltd. Şti., ….. iş yeri sicil numarası ile kayıtlı bulunan Fon Ajans Ltd. Şti. ve 212050 iş yeri sicil numarası ile kayıtlı bulunan Fon Grafik Koll. Şti. arasında organik bağ hususu bulunduğu, davacının davalı kuruma bildiriminin yapıldığı dönemlerde bildiriminin asgari ücret üzerinden yapıldığı, davacının tespitini talep etmiş olduğu 2.750 TL ücretin brüt (2.750/0,7159=3.841,31 TL) olduğu, net halinin dahi senetle ispat sınırı üzerinde bulunduğu ve senetle ispat sınırı üzerinde olan ücret miktarlarının ispatının yazılı belgelerle yapılabileceği, bu konuda tanık beyanlarına itibar edilemeyeceği açıktır. Davacıya ait banka kayıtları incelendiğinde, davacı hesabına 01.04.2005-09.01.2006 ve 03.02.2009- 03.09.2012 tarihleri arasında ‘maaş ödemesi”, “…’ ve “…’ açıklamalarıyla para yatırılmış olduğu görülmektedir. Dava dosyası kapsamında bulunan davacıya ait olan banka hesap hareketlerinin 01.04.2005 tarihinde başladığı, bu dönem öncesinde davacının ücretlerine dair dosya kapsamında herhangi bir tanık beyanı bulunmadığı görülmektedir. 01.04.2005 tarihinde davacının hesabına yatırılmış olan “maaş” adı altındaki ücretin hayatın olağan akışına göre gerçekleşmiş bir çalışmaya ait bulunduğu ve 2005/3 dönemine ait çalışmasına dair ödenmiş ücreti olduğu anlaşıldığından, 28.02.2005 tarihi öncesinde kalan 01.10.1992 – 28.02.2005 tarihleri arasında davacının ücretine dair dosya kapsamında herhangi bir yazılı belge bulunmadığı da göz önüne alındığında, davacının 01.10.1992 – 28.02.2005 tarihleri arasında kuruma bildirilen kazançlarından daha fazla kazancı olduğu yönündeki iddiasının ispatlanamadığı açıktır. Davacı dava dilekçesinde 2005 yılı ücretinin 2.025 TL ve 2.100 TL olarak 2006 yılına kadar banka hesabına yatırıldığını beyan etmektedir. Davacının banka hesapları incelendiğinde 01.04.2005 tarihinden başlayan ve 2006 yılına kadar devam eden davalı iş yeri yetkilisi olduğu beyan edilen kişiler tarafından davacı hesabına yatırılmış olan ücretler toplamının davacının dava dilekçesindeki beyanıyla uyuştuğu görülmektedir. Bu durumda davacının banka hesaplarına yatırılmış ücretleri toplamının davacının prime esas kazancı olduğu ve davalı iş yerinden kuruma bildirilen kazançlarından daha fazla kazancı olduğu kanaatine varıldığından, ilk derece mahkemesince ilamında belirtildiği şekilde davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı herhangi bir yön görülmediğinden;
Davalı kurumun ve davalı şirketin istinaf istemlerinin reddine, karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.
Davalı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; davacının 01.10.1992 ile 06.09.2012 tarihleri arasında davalı iş yerinde (askerde bulunduğu dönem haricinde) kesintisiz olarak çalıştığını ve son ücretinin net 2.750 TL olduğunu belirterek, davalı iş yeri tarafından kuruma eksik bildirilen kazançlarının gerçek ücreti üzerinden tespiti istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun; 288 ve 289’uncu maddeleri ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 200 ve 2022 inci maddeleri,
2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Geçici 7’inci maddesi uyarınca 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 77’inci maddesinin 1’inci fıkrası ve 5510 sayılı Kanun’un 80’inci maddesinin 1’inci fıkrasıdır.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.