YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/11355
KARAR NO : 2023/3596
KARAR TARİHİ : 23.05.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1448 E., 2022/2228 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/563 E., 2022/138 K.
Taraflar arasındaki tahsil harcı alınması yönündeki icra müdürlük işlemini şikayet nedeniyle yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulüne karar verilmiştir.
Kararın … tarafından istinaf edilmesi üzerine,Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine hükmedilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı … tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.ŞİKAYET
Borçlular şikayet dilekçesinde; ödeme emri tebliğ işleminden önce ödeme yapılması nedeniyle tahsil harcı alınması işleminin iptali ile fazla alınan tahsil harcının iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
… cevap dilekçesinde; ihtiyati haciz kararının mevcut olduğu dosyada ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmeden ve muvafakat olmadan ödemeler yapılamayacağından %9,10 oranında tahsil harcı alınması işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu, işlemin tarafının ilgili icra müdürlüğü olduğunu, şikayetin taraf sıfatı yokluğundan reddi gerektiğini, aleyhine vekalet ücreti ve yargılama gideri yükletilmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; … 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/56 D. İş Sayılı kararı ile 17.11.2021 tarihinde borçlular hakkında ihtiyati haciz kararı alındığı ve aynı gün … İcra Dairesinin 2021/28263 Esas sayılı dosyası ile borçlular hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yoluna ilişkin takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçlulardan …’e 23.11.2021 tarihinde, diğer borçlu … Pazarlama Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne ise 01.12.2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu … Pazarlama Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından 22.11.2021 tarihinde 151.500,00 TL, 26.11.2021 tarihinde 1.286.133,59 TL ödemenin yapıldığı, belirtilen bu ödeme tarihleri itibariyle ödemeyi yapan borçlu şirkete ödeme emrinin henüz tebliğ edilmediği, icra takiplerinde, takip çıkış miktarı üzerinden 492 sayılı Harçlar Kanunu’na ekli (1) sayılı tarifenin B/I- 3. fıkrasına ve takip safhasına göre tahsil harcı alınacağı ancak bu tahsil harcının doğabilmesi için takibin o safhasının yerine getirilmesi gerektiği, (Ödeme veya icra emrinin tebliği, haciz işleminin yapılması veya satış işleminin kesinleşmesi gibi) ödeme emri veya icra emrinin tebliğe çıkarılması, fakat tebliğ edilmesinden önce yapılan ödemelerden ve aynı dönemde icra takibinden vazgeçilmesi halinde tahsil harcı almasının mümkün olmadığı (HİGM 20.02.1989 T. 8385 sayılı genelgesi) 492 Sayılı Harçlar Kanunu’na ekli I sayılı tarifenin icra iflas harçları B bölümünün I-3. maddesindeki tahsil harcının, ancak ödeme emri veya icra emri tebliğinden sonraki işlemler nedeniyle alınacağının öngörüldüğü (12. HD 10.03.2003 T 1505 – 4760 sayılı ilamı) buna göre ödeme emri henüz kendisine tebliğ edilmeyen borçlu … Pazarlama Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan ödemelerden tahsil harcının alınamayacağı, diğer yandan ödeme tarihleri itibariyle ihtiyati haczin kesin hacze dönüştüğüne dair dosyada bir belge veya bilginin de bulunmadığı gerekçesi ile şikayetin kabulüne, … İcra Dairesinin 2021/28263 Esas sayılı dosyasında borçlu … Pazarlama Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan 22.11.2021 tarihli 151.500,00TL, 26.11.2021 tarihli 1.286.133,59TL ödemelerden tahsil harcı alınmasına yönelik müdürlük işlemlerinin kaldırılmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde … istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
… istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesini tekrar ile; ihtiyati haciz kararının mevcut olduğu dosyada ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmeden ve muvafakat olmadan ödemeler yapılamayacağından %9,10 oranında tahsil harcı alınması işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu, işlemin tarafının ilgili icra müdürlüğü olduğunu, şikayetin taraf sıfatı yokluğundan reddi gerektiğini, aleyhine vekalet ücreti ve yargılama gideri yükletilmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; … 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/56 D. İş sayılı kararı ile 17.11.2021 tarihinde borçlular hakkında ihtiyati haciz kararı alındığı ve aynı gün … İcra Dairesinin 2021/28263 Esas sayılı dosyası ile borçlular hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yoluna ilişkin takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçlulardan …’e 23.11.2021 tarihinde, diğer borçlu … Pazarlama Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne ise 01.12.2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu … Pazarlama Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından 22.11.2021 tarihinde 151.500,00 TL, 26.11.2021 tarihinde 1.286.133,59 TL ödemenin yapıldığı, belirtilen bu ödeme tarihleri itibariyle ödemeyi yapan borçlu şirkete ödeme emrinin henüz tebliğ edilmediği, icra takiplerinde, takip çıkış miktarı üzerinden 492 sayılı Harçlar Kanunu’na ekli (1) sayılı tarifenin B/I- 3. fıkrasına ve takip safhasına göre tahsil harcı alınacağı ancak bu tahsil harcının doğabilmesi için takibin o safhasının yerine getirilmesi gerektiği, (Ödeme veya icra emrinin tebliği, haciz işleminin yapılması veya satış işleminin kesinleşmesi gibi) ödeme emri veya icra emrinin tebliğe çıkarılması fakat tebliğ edilmesinden önce yapılan ödemelerden ve aynı dönemde icra takibinden vazgeçilmesi halinde tahsil harcı alınmasının mümkün olmadığı (HİGM 20.02.1989 T. 8385 sayılı genelgesi). 492 Sayılı Harçlar Kanunu’na ekli I sayılı tarifenin icra iflas harçları B bölümünün I-3. maddesindeki tahsil harcının, ancak ödeme emri veya icra emri tebliğinden sonraki işlemler nedeniyle alınacağının öngörüldüğü (12. HD 10.03.2003 T 1505 – 4760 Sayılı ilamı) buna göre ödeme emri henüz kendisine tebliğ edilmeyen borçlu … Pazarlama Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan ödemelerden tahsil harcının alınamayacağı, diğer yandan ödeme tarihleri itibariyle ihtiyati haczin kesin hacze dönüştüğüne dair dosyada bir belge veya bilginin de bulunmadığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde … temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
… istinaf dilekçesindeki hususları tekrar etmek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesinin kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tahsil harcı alınması yönündeki icra müdürlük işleminin iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
492 sayılı Harçlar Kanunu’na ekli (1) sayılı tarifenin B/I- 3. fıkrası, HİGM 20.02.1989 T. 8385 sayılı Genelgesi, İİK 264 üncü madde hükümleri.
3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup Maliye Hazinesinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.