YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/10488
KARAR NO : 2023/3306
KARAR TARİHİ : 11.05.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1161 E., 2022/1147 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul/İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması/Yeniden hüküm
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 5. İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/15 E., 2022/286 K.
Taraflar arasındaki maişet iddiasına dayalı haczedilmezlik şikayeti ile dosya hesabına ilişkin şikayetten dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kısmen kabulü ve kısmen reddine, haczedilmezlik şikayetinin reddine, dosya hesabına yönelik şikayetin kabulü ile, takip dosyasındaki 18.10.2021 tarihli bakiye borç muhtırasının 6.050 TL’lik kısmının iptaline, şikayetçi borçlunun 89.320,84 TL borçlu olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Kararın şikayetçi borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince şikayetçi borçlunun istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, şikayetin kısmen kabulü ve kısmen reddi ile haczedilmezlik şikayetinin reddine, dosya hesabına yönelik şikayetin kabulü ile 29.11.2018 tarihli itibariyle kapak hesabında bakiye borç miktarının 28.605,29 TL olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Borçlu şikayet dilekçesinde; davalı alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte, hacze konu taşınmazın Kayseri ili, Bünyan İlçesi, 258 ada, 60 parsel sayılı bahçe vasıflı taşınmaz olduğunu, anılan bahçeyi kullanarak elde ettiği gelirle ailesinin geçimini sağladığını, başka bir işle iştigal etmediğini, bununla birlikte takip dosyasında gerçekleştirilen araç satışından elde edilen ihale bedeli ile birlikte takip dosyasına yaptığı ödemelerin dosya borcundan düşülmediğini ileri sürerek taşınmazı üzerindeki haczin kaldırılması ile birlikte güncel dosya borcunun hesaplanmasını talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı alacaklı cevap dilekçesinde; şikayetçi borçlunun kendisine ait iş yeri bulunduğunu, çiftçilikle geçimini sağlamadığını, taşınmaz üzerinde rızası ile ipotek tesis ettiğini, bu nedenle haczedilemezlik şikayetinde bulunamayacağını savunarak şikayetin reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı alacaklı … tarafından şikayetçi borçlu … aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı, 103 davetiyesinin 08.05.2019 tarihinde şikayetçi borçluya tebliğ edildiği, şikayetlerin süresinde olduğu, kolluk araştırmasında şikayetçi borçlunun Kayseri’de ikamet ettiği, muhasebeci olup çalışmadığı, aynı çatı altında eşi ve 3 çocuğunun bulunduğu, elma bahçesi niteliğindeki taşınmazı kendisinin ekip dikmediği, yıllık 10.000 TL’ye kiraya vererek kullandığının bildirildiği, İlçe Tarım Müdürlüğünce şikayetçi borçlunun 2016 yılı ve sonrası için ÇKS kaydının olmadığının bildirildiği, bu durumda şikayetçi borçlunun çiftçilik yapmadığı, çiftçilik yaptığına dair herhangi bir emarenin bulunmadığı, mesleğinin bağ, bahçe, meyve sebze yetiştiriciliği olmadığı, taşınmazın borçlunun ve ailesinin geçinmesi için zorunlu olan bir taşınmaz olmadığı, taşınmazın takdiyat raporu incelendiğinde taşınmaz üzerinde bir adet ipotek ve birden fazla haciz kaydının bulunduğu, söz konusu ipoteğin zorunlu ipoteklerden olmadığı, özel kişinin alacaklı olduğu, ipoteğin borçlunun rızası ile konulması nedeniyle haczedilmezlik şikayetinde bulunulamayacağı, şikayetçi borçlunun ödemeye ilişkin dekontları ve icra müdürlüğünce düzenlenen 18.10.2021 tarihli dosya kapak hesabı birlikte değerlendirilerek dosyanın bilirkişiye tevdii ile rapor aldırıldığı, alınan 13.01.2022 tarihli bilirkişi raporunda şikayetçi borçlu tarafından ibraz edilen banka dekontlarındaki ödemeler ile araç satış bedelinin mahsubu sonucunda bakiye borcun 89.320,84 TL olduğunun bildirildiği, raporun bu haliyle hükme esas alınabileceği gerekçesi ile şikayetin kısmen kabulü kısmen reddi ile, haczedilmezlik şikayetinin reddine, dosya hesabına yönelik şikayetin kabulü ile, takip dosyasındaki 18.10.2021 tarihli bakiye borç muhtırasının 6.050 TL’lik kısmının iptaline, şikayetçi borçlunun 89.320,84 TL borçlu olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Şikayetçi borçlu istinaf dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporu ve mahkeme kararında davalı alacaklı tarafından 23.10.2014 tarihinde icra müdürlüğüne sunulan “takip alacak miktarının 20.000 TL olarak güncellenmesi” şeklindeki talebin dikkate alınmamasının hatalı olduğunu, icra müdürlüğü tarafından kısmi feragat nedeniyle harç yatırılması için davalı alacaklıya muhtıra çıkarılması gerekirken bu usule uyulmadığını, anılan eksikliğin kendisine ait olmadığını, takip dosyasında yapılan toplam 460 TL tahsilatın da raporda dikkate alınmadığını, şikayete konu taşınmaz üzerindeki ipoteğin geçersiz olduğunu, fekki amacıyla açılan davada Bünyan ve Kayseri Asliye Hukuk Mahkemelerince karşılıklı görevsizlik kararı verildiğini, kararın mercii tayini için Bölge Adliye Mahkemesinde derdest olduğunu, ÇKS belgesi almadan da çiftçilik yapılabileceğini, anılan belgenin devlet desteğinden faydalanmak için gerekli bir belge olduğunu, taşınmazdan elde edilen gelirin yan gelir niteliğinde olmasının haczedilmezlik şikayetine engel olmayacağını, şehir merkezinde oturmanın çiftçilik yapmasını engellemediğini, taşınmazın kiralanması suretiyle gelir elde edilmesinin de çiftçilik faaliyeti niteliğinde olduğunu ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılması ile şikayetlerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı alacaklı … tarafından şikayetçi borçlu … hakkında 25.09.2014 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe geçildiği, takibin kesinleşmesi üzerine şikayetçi borçlu adına kayıtlı şikayete konu Kayseri ili, Bünyan İlçesi, 258 ada, 60 parsel sayılı bahçe vasıflı taşınmazın tapu kaydına, 09/08/2018 tarihinde, haciz şerhi konulduğu, buna ilişkin 103 davetiyesinin şikayetçi borçluya 08/05/2019 tarihinde tebliğ edildiği, 15.05.2019 tarihli haczedilmezlik şikayetinin yasal 7 günlük süresi içerisinde olduğu, borçlunun ayrıca yaptığı ödemeler nedeniyle dosya hesabına ilişkin şikayette de bulunduğu, mahkemece yaptırılan kolluk araştırmasında şikayetçi borçlunun muhasebeci olduğunun, 8 dönüm arazisi bulunduğunun, hacze konu bahçeyi yıllık 10.000 TL karşılığında kiraya verdiğinin tespit edildiği, İlçe Tarım Müdürlüğü’nce şikayetçi borçlunun çiftçilik kaydının bulunmadığı ve 2016 yılı ve sonrası için ÇKS kaydının olmadığının bildirildiği, asıl işi çiftçilik olmayan borçlunun taşınmazına ilişkin haczedilmezlik şikayetinin reddinin yerinde olduğu, zira taşınmazın tapu kaydında yer alan Selahattin Karakaş lehine 28.08.2015 tarihinde 2545 yevmiye numarası ile 150.000 TL bedelle fekki bildirilinceye kadar kurulan ipoteğin özel kişi lehine rızaen verildiği, yani zorunlu ipoteklerden olmadığı, bu durumda borçlunun haczedilmezlik şikayetinden vazgeçmiş olduğunun kabulü gerektiği, mahkemece aldırılan 10.12.2021 tarihli bilirkişi raporunda; davalı alacaklı vekilinin takip dosyasına 23.10.2014 tarihinde gönderdiği dilekçe ile takip tarihi itibariyle borcun 20.000 TL asıl alacak olarak güncellenmesi ve takibe bu miktar üzerinden devam edilmesi yönündeki talebi ile şikayetçi borçlu tarafından yapılan ödemelere ilişkin dekontlar, Bünyan İcra Müdürlüğü’nün 2015/16 Talimat sayılı dosyası ile borçluya ait … plakalı aracın 6.050,00 TL bedelle davalı alacaklıya ihale edilmesi hususları dikkate alınarak bakiye borç miktarının 28.605,29 TL olduğunun tespit edildiği, davalı alacaklının rapora itirazı üzerine alınan ek raporda asıl alacak miktarının 47.500 TL üzerinden hesaplanarak 89.320,84 TL bakiye borcun bulunduğunun tespit edildiği ve mahkemece bu rapor doğrultusunda karar verildiği, davalı alacaklının rapora itiraz dilekçesinde ve yargılama sırasındaki beyanlarında 23.10.2014 tarihinde icra dosyasına gönderdiği dilekçesine ilişkin bir itiraz ve inkarının bulunmadığı, bu nedenle mahkemece dosya içeriğine uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli olarak hazırlanan 10.12.2021 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmesi gerektiği, ek rapora neden üstünlük tanındığı açıklanmaksızın yazılı şekilde, ek rapor doğrultusunda ve şikayet tarihinden sonra düzenlenen bakiye borç muhtırasının iptaline karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesi ile şikayetçi borçlunun istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, şikayetin kısmen kabulü ve kısmen reddi ile haczedilmezlik şikayetinin reddine, dosya hesabına yönelik şikayetin kabulü ile 29.11.2018 tarihli itibariyle kapak hesabında bakiye borç miktarının 28.605,29 TL olduğunun tespitine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Şikayetçi borçlu temyiz dilekçesinde; Bölge Adliye Mahkemesince HMK’nın 297. maddesine aykırı olarak tüm istinaf nedenlerinin gerekçede değerlendirilmediğini, takip dosyasında yapılan toplam 460 TL tahsilatın bilirkişi raporunda dikkate alınmadığını, şikayete konu taşınmaz üzerindeki ipoteğin geçersiz olduğunu, fekki amacıyla açılan davada Bünyan ve Kayseri Asliye Hukuk Mahkemelerince karşılıklı görevsizlik kararı verildiğini, kararın mercii tayini için Bölge Adliye Mahkemesinde derdest olduğunu, ÇKS belgesi almadan da çiftçilik yapılabileceğini, anılan belgenin devlet desteğinden faydalanmak için gerekli bir belge olduğunu, taşınmazdan elde edilen gelirin yan gelir niteliğinde olmasının haczedilmezlik şikayetine engel olmayacağını, şehir merkezinde oturmanın çiftçilik yapmasını engellemediğini, taşınmazın kiralanması suretiyle gelir elde edilmesinin de çiftçilik faaliyeti niteliğinde olduğunu ileri sürerek bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, maişet iddiasına dayalı haczedilmezlik şikayeti ile dosya hesabının düzeltilmesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 16. ve 82/1-4. ve 7. maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, sair yasal mevzuat
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayetçi borçlu tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraflar yönünden, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.