YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/5266
KARAR NO : 2023/629
KARAR TARİHİ : 13.02.2023
MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/165 E., 2020/256 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun kısmen kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ergani 1.Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının davacı Hazine vekili, davalı … vekili ve davalı … vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Hazine vekili ve davalı … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Kadastro sırasında, Diyarbakır ili …. ilçesi … Mahallesi çalışma alanında bulunan 119 ada 10 parsel sayılı 27.171,01 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak, susuz tarla vasfıyla davalı … adına tespit edildikten sonra, …’in kadastro komisyonuna yaptığı itiraz üzerine komisyon kararıyla taşınmaz 1/2 şer paylarla davalılar … ve … adına tespit edilmiştir.
2. Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; Diyarbakır ili … ilçesi … Mahallesi çalışma alanında bulunan 119 ada 10 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalılar lehine zilyetlikle kazanma koşullarının gerçekleşmediğini ve taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğunu ileri sürerek, kadastro tespitinin iptali ile taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalılar cevaplarında; davanın reddini savunmuşlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, çekişmeli taşınmazın 23.09.2019 havale tarihli bilirkişi raporunda B ile gösterilen kısmının orman sayılan yerlerden olduğu, aynı tarihli bilirkişi raporunda A ile gösterilen kısmının ise orman sayılmayan yerlerden olduğu ve davalılar lehine zilyetlikle kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, çekişmeli 119 ada 10 parselin kadastro tespitinin iptali ile 23.09.2019 havale tarihli harita mühendisi bilirkişi raporunun ekinde B harfi ile gösterilen 16.959,92 metrekare yüz ölçümündeki kısmının orman vasfıyla Hazine adına tesciline, aynı bilirkişi raporunda A harfi ile gösterilen 10.211,09 metrekare yüzölçümündeki kısmının kadastro tespiti gibi tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı davacı Hazine vekili, davalı … vekili ve davalı … istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı Hazine vekili istinaf dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın A ile gösterilen kısmının da orman sayılan yerlerden olduğunu ve davalılar lehine zilyetlikle edinme koşullarının oluşmadığını, eksik incelemeyle karar verildiğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararının redde ilişkin kısmının kaldırılmasını talep etmiştir.
2. Davalı … vekili istinaf dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın B harfi ile gösterilen kısmının da orman sayılmayan yerlerden olduğunu ve davalılar lehine zilyetlikle edinme koşullarının oluştuğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kabule ilişkin kısmının kaldırılmasını talep etmiştir.
3. Davalı … istinaf dilekçesinde, çekişmeli taşınmazın B harfi ile gösterilen kısmının da orman sayılmayan yerlerden olduğunu ve lehlerine zilyetlikle edinme koşullarının oluştuğunu beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kabule ilişkin kısmının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı Hazinenin her iki tespit malikini taraf göstererek eldeki davayı açtığı, tespit maliklerinden olan davalı …’in davada pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, mahkemece hatalı değerlendirme yapılarak davalı …’nın taraf sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle bu davalı hakkında red kararı verilmesinin bu haliyle yerinde olmadığı, davalı … vekilinin sair istinaf sebeplerinin reddine, davalının istinaf başvurusu hakkında hatalı olarak kurulan red hükmüne ilişkin olarak kabulü ile davalı … hakkında kurulan red hükmünün kaldırılmasına, bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği gerekçesiyle davacı Hazine vekili ve davalı …’in istinaf başvurusunun ayrı ayrı reddine, davalı … vekilinin istinaf başvurusunun, davalı hakkında taraf sıfatı yokluğu nedeniyle reddine dair hükme ilişkin olarak kabulüne, Ergani 1. Kadastro Mahkemesinin 08.11.2019 tarihli ve 2019/20 Esas, 2019/104 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun HMK’nin 353/(1)-b.2 maddesi gereğince kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, dava konusu Diyarbakır ili, … ilçesi, … Mahallesi 119 ada 10 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile Taşınmazın harita mühendisi bilirkişinin 23.09.2019 havale tarihli raporunun ekinde yer alan krokide “B” harfi ile gösterilen 16.959,92 m2lik kısmının orman vasfı ile davacı … adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı rapor ekinde yer alan krokide “A” harfi ile gösterilen 10.211,09 m2′ lik kısmının ise kadastro tespiti gibi davalılar adına tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı Hazine vekili ve davalı … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın A ile gösterilen kısmının da orman sayılan yerlerden olduğunu ve davalılar lehine zilyetlikle edinme koşullarının oluşmadığını, eksik incelemeyle karar verildiğini ileri sürerek, hükmün bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı … vekili temyiz dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın B harfi ile gösterilen kısmının da orman sayılmayan yerlerden olduğunu ve davalılar lehine zilyetlikle edinme koşullarının oluştuğunu, mahkeme gözlemi ile bilirkişi raporları arasında çelişki bulunmasına rağmen çelişki giderilmeden eksik inceleme ile karar verildiğini ileri sürerek, hükmün bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın orman sayılan veya devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup olmadığı, değilse davalılar yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, Anayasa’nın Ormanların korunması ve geliştirilmesi kenar başlıklı 169 inci maddesi, Orman Kanunu’nun ( 6831 sayılı Kanun) 1 inci maddesi, Kadastro Kanunu’nun (3402 sayılı Kanun) 14 ve 17 nci maddeleri
3.Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, davacı Hazine vekili ile davalı … vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Ancak; Bölge Adliye Mahkemesince, davanın kısmen reddine karar verildikten sonra, dava konusu 119 ada 10 parsel sayılı taşınmazın “A” harfi ile gösterilen 10.211,09 m2lik kısmının kadastro tespiti gibi tapuya tesciline karar verilmiş ise de, dava konusu 119 ada 10 parsel sayılı taşınmaz bakımından itiraz sonucunda komisyon tutanağı düzenlenmiş olup, komisyon kararıyla 119 ada 10 parsel sayılı nolu taşınmazın 1/2 şer paylarla davalılar … ve … adına tespitine karar verilmiştir.
Bu itibarla; hakkında Komisyon kararı bulunan 119 ada 10 parsel sayılı taşınmazın komisyon kararına atıf yapılmak suretiyle tescil hükmü kurulması gerekirken, Bölge Adliye Mahkemesince, bu husus gözden kaçırılarak yazılı şekilde kadastro tespiti gibi tescil kararı verilmesi isabetsiz ve bozmayı gerektirmekte ise de, açıklanan bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, bozma nedeni yapılmamış ve hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Davacı Hazine vekili ile davalı … Karalp vekilinin sair temyiz itirazlarının yukarıda (V.C.3.1) nolu bentte yazılı nedenlerle REDDİNE,
Davacı Hazine vekili ile davalı … vekilinin temyiz itirazlarının yukarıda (V.C.3.2) bentte yazılan nedenlerle kabulü ile temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (A-2) numaralı “Taşınmazın aynı rapor ekinde yer alan krokide “A” harfi ile gösterilen 10.211,09 m2’lik kısmının ise kadastro tespiti gibi tesciline” yönündeki bendinin hükümden çıkarılarak yerine, “Taşınmazın aynı rapor ekinde yer alan krokide “A” harfi ile gösterilen 10.211,09 m2’lik kısmının ise kadastro komisyon kararı gibi tapuya tesciline” kelimelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA
Peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine,
1086 sayılı Kanun’un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,13.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.