YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/6063
KARAR NO : 2023/1453
KARAR TARİHİ : 09.03.2023
MAHKEMESİ :Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/31 E. 2020/105 K.
HÜKÜM : Kısmen Kabul
Taraflar arasındaki tecavüzün tespiti, men’i ve tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı,Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı … vekili ile davacı vekili, davalı … Prodüksiyon San. Ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 07.03.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Avukat …… ile davalılar … ve … mirasçıları vekili Avukat ……, davalı … Prodüksiyon San. ve Tic. A.Ş. vekili Avukat Fırat Atalay dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Yunanistan uyruklu besteci olduğunu, ECLİPSE isimli eserin sahibi bulunduğunu, davalıların izin almadan ADI BENDE SAKLI olarak eseri değiştirdiklerini, izinsiz olarak kaydedip, çoğaltıp satışa çıkardıklarını, radyo, TV ve konserlerde kullandıklarını, müvekkilinin adının eserlerde belirtilmediğini, davacının Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamındaki haklarının ihlal edildiğini, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı Kanun) 68 inci madde uyarınca üç kat tazminat talep haklarının bulunduğunu, davalıların baştan beri müvekkilinin hak sahibi olduklarını bildiğini ileri sürerek, davalıların korunan mali hakları ihlal ettiklerinin tespitini, 5846 sayılı Kanun’un 68 inci madde uyarınca üç kat tazminata hükmedilmesini, davacının yoksun kaldığı kârdan oluşan maddi zararının tespitini, davalıların elde ettikleri kârdan 5846 sayılı Kanun’un 68 inci maddeye göre belirlenen tazminat mahsup edildikten sonra, kalan kısmın maddi zarardan fazla olması halinde bu kısmın davalılardan tahsilini, şimdilik her bir davalıdan 10.000,00 euro olmak üzere 60.000,00 euro maddi ve 150.000,00 euro manevi tazminatın tahsilini, tecavüzün men’ini, hükmün ilanını talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılardan Müzikotek Organizasyon ve Pazarlama Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davalılardan … ile şimdiye kadar hiçbir çalışmasının olmadığını, taraflarınca bilindiği kadarıyla Raks Grubu’nun ortak olduğu Universal Müzik’in …’nun yapımcı firması olduğunu, sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalılardan Raks Müzik Yapım San. ve Tic. A.Ş. ve Marşandiz Uluslararası Müzik Film Yapım San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; öncelikle davacının hak sahipliğini ispatlaması gerektiğini, davacı yanın taleplerinin hak ve hukuka aykırı olup, kesinlikten yoksun olduğunu, dava konusu eser ile ilgili olarak gerekli görüşmelerin yapıldığını, izinlerin alındığını ve bunun karşılığında da talep edilen tüm bedellerin ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalılardan … ve … vekili cevap dilekçesinde; davanın davacının olayı 03.02.2000 tarihinde öğrenmesinden ötürü zamanaşımına uğradığını, tüm telif ücreti ödemelerinin yapılıp, izinlerin verildiğini, ödemelerin zamanında yapılması sebebiyle de zararın ortaya çıkmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu, davalıların eserlerin şarkıdan bağımsız hale geldiği her türlü hakların onlara ait olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalılardan Universal Müzik Yapım Org. San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; tüm izinlerin yapımcı şirkete Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği (…) tarafından verildiğini ve karşılığında telif ücreti tahsil edildiğini, tecavüzün ref’i davasının tecavüzün devam ettiği sürece açılabileceğini, bu nedenle söz konusu talebin şirketlerine yöneltilemeyeceğini, hem rayiç telif ücretinin 3 katının, hem de çoğaltılmış nüshaların ve kalıpların imhası ve satıştan men’inin talep edilemeyeceğini, davacının üç farklı şirkete mali hakları devrettiğini, davacının haksız eylemi en geç 2000 yılında öğrendiğini ve talebin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
İhbar olunan … vekili dilekçesinde; …’ın söz konusu adapte izninin alınması aşamasında hiçbir müdahilliğinin bulunmadığını, tüm yazışmaların yapımcı firma tarafından yapıldığını, dolayısıyla davayı müvekkiline ihbar eden davalılar … ve …’ın da söz konusu yanlışlığa hiçbir müdahilliğinin bulunmadığını, yanlış eser üzerinden yazışmaların yapımcı firma tarafından yapıldığını beyan etmiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen İlk Karar
Mahkemece 27.12.2012 tarih, 2006/185 E. ve 2012/289 K. sayılı kararı ile davacının ECLIPSE isimli eserinin izin alınmadan ADI BENDE SAKLI olarak uyarlandığı, telif bedelinin somut şekilde belirlenemediği, 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (818 sayılı Kanun) 42, 43 üncü maddelerine göre tazminatın hesaplandığı, davalı …’ın söz yazarı olması dışında herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, davalı Müzikotek Ltd’nin eserin yapımı, çoğaltılması, yayma ve kamuya iletim fiillerinde doğrudan ilgisi olmadığı gerekçesiyle, davalı … ve Müzikotek Ltd. yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne, 10.000,00 euro maddi ve 5.000,00 euro manevi tazminatın tahsiline, hükmün ilanına karar verilmiş, kararı davacı, davalı … Pro. A.Ş, davalı … vekilleri temyiz etmiştir.
B. Birinci Bozma Kararı
Dairemizin 31.05.2016 tarih, 2016/5375 E. ve 2016/6005 K. sayılı ilamıyla ile davanın, 5846 sayılı Kanun’un 68 inci maddeye dayalı tazminat istemine ilişkin olduğu, davacı taraf anılan kanun hükmü uyarınca üç kat maddi tazminat talep ettiği halde, bu konuda olumlu veya olumsuz bir değerlendirme yapılmadan 10.000,00 euro maddi tazminata hükmedilmesinin ve talep edilen manevi zarar nedeniyle zararın yabancı parar cinsinden doğduğu konusunda yasal ve denetlenebilir dayanağı gösterilmeksizin döviz cinsinden tazminata hükmedilmesinin doğru bulunmadığı belirtilerek bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 27.02.2020 tarih, 2018/1183 E. ve 2021/1031 K. sayılı kararı ile davalı … … adına çıkarılan ve iştirak halinde söz yazarı olduğu gibi, icracı sanatçısı da olduğu, diğer davalılar tarafından çoğaltma, yayma ve kamuya iletme şeklindeki 5846 sayılı Kanun’da belirtilen hakları kullanılan “Adı Bende Saklı” isimli müzik eserinde davacının eser sahibi olduğu Eclipse adlı eserin müziğinin telif bedeli ödenmeden kullanıldığı davacının eserinin bilinirliği, davalıların gerçekleştirdikleri haksız fiilin yoğunluğu, niteliği gibi hususlar göz önüne alınarak ve haksız fiil tarihi itibarıyla da 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (818 sayılı Kanun) 42 inci ve 43 üncü maddeleri ve 5846 sayılı Kanun’un 68 inci maddesine dayalı üç kat tazminat talep edilmesi dikkate alındığında, talep yerinde görülmekle takdiren 10.000 euro maddi tazminat ile Yargıtay bozma ilamında belirtildiği üzere dava tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Kanun’un 83 üncü maddesi uyarınca konusu para olan borcun memleket parası ile ödeneceği ancak sözleşmede başka ülke parası ile ödeme kararlaştırılmış ise yabancı ülke parası ile ödemenin mümkün olduğunun düzenlendiği, somut olayda Yunan uyruklu olan davacının ECLİPSE isimli eserinin Türkiye’de izin alınmadan “Adı Bende Saklı” olarak çoğaltılıp, satışa çıkarılmış olması nedeni ile talep edilen manevi zarar nedeni ile, takdiren 15.000,00 TL manevi tazminatın hakkaniyet kurallarına uygun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı … Prodüksiyon San. ve Tic. A.Ş. vekili ve davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 68 inci maddesi kapsamında tazminat hesabı yapılmadığını, bu konuda davacının kazanılmış hakkı oluştuğunu, mahkeme kararının bir önceki ile aynı olduğunu, kararda takdir edilen 10.000,00 euro maddi tazminatın üç katına tekabül eden 30.000 euro olarak belirlenmesi gerektiğini, manevi tazminat miktarının yetersiz olduğunu, belirterek kararın bozulmasını talep etmiş ancak yargılamanın uzun süredir devam ettiği dikkate alınarak düzeltilerek onanmasına karar verilmesini istemiştir.
2.Davalı … Prodüksiyon San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya konu albümün yapımcısı olmadığını, telif hakları Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü’nün tescil ettiği eser işletme belgesinde adının bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının sektör dışından bilirkişiler tarafından hazırlandığını, bilirkişilerin iki ayrı tüzel kişiliği birbirine karıştırdıkları, mahkeme kararının yönetmelik ve kanunlara aykırı olduğunu, kartonette yazanın davalının eski unvanı olmadığını, kartonette belirtilen Stüdyo Marşandiz’in davalı ile ilgisinin bulunmadığını, 08.10.2012 tarihli bilirkişi raporunda şirketin adının hiç yer almadığını, belirterek bozma talep etmiştir.
3.Davalı … vekili temyiz dilekçesinde özetle; hukuka aykırı bozma ilamına uyularak karar verildiğini, davanın diğer söz yazarı … yönünden reddedilip müvekkili yönünden kabulünün çelişkili olduğunu, 08.02.2012 ve 19.03.2012 tarihli bilirkişi raporlarında sorumluluğun tamamen yapımcıda olduğu, davalı …’ın kusuru bulunmadığının belirtildiğini, bu hususun mahkemece dikkate alınmadığını, müvekkili yönünden Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 70 inci maddesi ve 818 sayılı Kanun’un 43 ve 44 üncü maddelerin uygulanması gerektiğini, tazminat hesabının hatalı olduğunu, nasıl hesaplandığının anlaşılamadığını, …’dan gelen albüm satışları üzerinden yapılan hesaplamanın neden dikkate alınmadığının açıklanmadığını, tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, manevi tazminata hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinin haksız olduğunu, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını belirterek bozma talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, “ECLIPSE” adlı eserin davalılarca izinsiz olarak “Adı Bende Saklı” şeklinde işlemek, çoğaltılmak, yaymak, kamuya iletmek ve davacının adını eserde belirtmemek suretiyle davacının eserden kaynaklanan mali ve manevi haklarına tecavüzün tespiti, men’i, 5846 sayılı Kanun’un 68 inci maddesi gereğince maddi tazminat ve manevi zarar sebebiyle tazminatın tahsili, tecavüzlü eserin çoğaltılmış kopyalarının imhası, şarkı ve albümlerin çoğaltılmış nüshalarına davacının adının eklenmesi ve davacı eserin üzerinde yapılan değişikliklerin eski hale getirilmesi ve kararın ilanı istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 68 inci maddesi
2.818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 42,43 ve 83 üncü maddeleri
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekili, davalı … Prodüksiyon San. ve Tic. A.Ş. vekili ve davalı … vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekili, davalı … Prodüksiyon San. ve Tic. A.Ş. vekili ve davalı … vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınıp, davalılardan …, … mirasçıları Raks Müzik Prodüksiyon San ve Tic. A.Ş.’ye verilmesine,
Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalılardan Raks Müzik Prodüksiyon San ve Tic. A.Ş ve …’dan alınıp davacıya verilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin davalılar … ile Raks Müzik Prodüksiyonları San ve Tic. A.Ş.’ye müştereken ve müteselsilen yükletilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 09.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.