YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/7489
KARAR NO : 2023/7759
KARAR TARİHİ : 11.07.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1136 E., 2023/926 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/505 E., 2023/13 K.
Taraflar arasındaki tarım … sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 1223680155 sicil numarası ile davalı Kurumun sigortalısı olduğunu, davacının 1990’lı yıllardan itibaren kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyetini hem kendi maliki olduğu hem de kiralama usulü ile sağladığı arazilerde sürdürmekte olduğunu, afyon üretimi nedeniyle … Ofisi Çivril Ajans Amirliğine vermiş olduğu ürün bedellerinden 18.08.1999 tarihinde … prim kesintilerinin yapıldığını, buna rağmen davalı Kurumun yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetini yerine getirmediğini, davacının tevfikat kesintisine ilişkin … sigortalısı olarak sigortalılık süresinin tespiti isteminin, … Ofisinin 1999 Ağustos listelerini kendilerine intikal etmemesinden dolayı sigortalı hizmeti verilmediği belirtilerek reddedildiğini ileri sürerek, davacının … Ofisi Çivril Ajans Müdürlüğü tarafından 18.08.1999 tarihli prim tevkifat kesintisine istinaden zorunlu tarım … sigortalısı olarak sigortalılık başlangıç süresinin tespiti ve tesciline karar verilmesini istemiş; 16.11.2022 havale tarihli dilekçesiyle, davacının 01.09.1999-31.12.1999 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olarak tespit ve tescilini istemiştir.
II.CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Davaya konu uyuşmazlığın esası yönünden yapılan inceleme ve değerlendirmede; somut davada, davacının sigortalı olduğunun tespiti talep edilen sürelerin sonrasına rastlayan 02.12.2019 tarihinde davacının ilk olarak sigortalılığının kayıt ve tescili talebiyle Kuruma başvurduğu göz önüne alındığında, davacının talebinin sigortalılığının geriye dönük olarak tespitine yönelik olduğı, şu halde, davacının sigortalılığının tespitinin; tescil başvurusu, iradi prim ödemesi veya prim tevkifatı olgularından birinin gerçekleşmesine bağlı bulunduğu, yargılama kapsamında toplanan delillere göre, davacı adına; … Ofisi Çivril Ajans Amirliği’ne 18.08.1999 tarihinde yapılan tarımsal ürün teslimatı sırasında ürün bedelinden sigorta primi tevkifatı yapıldığı, öte yandan, davalı Kurumun kabulünün aksine, özellikle de tevkifatın sahteliği ve geçersizliği iddia ve ispat edilmeyen resmi senet niteliğindeki müstahsil makbuzuna dayanması karşısında, tevkifatın Kuruma intikal ettirilmemesi, tevkifata istinaden davacının sigortalılık tescilinin yapılmasına engel teşkil etmediği, belirtilen tespitlerden hareketle, prim tevkifatının yapıldığı tarihi takip eden ayın başından aynı yılın sonuna kadar geçen talep konusu 01.09 -31.12.1999 tarihleri arasında davacının tarım … sigortalılığının tescili gerektiğinden, davanın kabulü ile; davacının … Ofisi Çivril Ajans Amirliği tarafından 18.08.1999 tarihinde yapılan sigorta primi tevkifatına istinaden 01.09.1999-31.12.1999 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Tarım … sigortalısı olduğunun tespiti ile davalı Kurumun kayıtlarına tesciline, karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
B.İstinaf Sebepleri:
Davalı SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde; sigortalının kurum hesaplarına intikal eden kesintisi bulunmadığını, yapılan işlemlerin 22.02.2013 tarihli ve 2013-11 sayılı genelgeye istinaden yapıldığından yapılan işlemlerde tereddüt hasıl olmadığını, 5510 sayılı Kanun’un 88 inci maddesindeki düzenlemenin amacının usulüne uygun olarak tescil edilen sigortalıların eğer varsa prim borçlarının sattıkları ürünlerden kesinti yapılarak ödenmesi olduğunu, geriye doğru kayıt ve tescil sağlamaya yada geçmişe yönelik hizmet kazanma imkanı veren bir uygulama olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusuna hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 01.09.1999 – 31.12.1999 tarihleri arasında tarım bağkur sigortalısı olup olmadığına ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 7 inci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun’un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.
3.Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davalı SGK vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.