YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/7495
KARAR NO : 2023/7741
KARAR TARİHİ : 10.07.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1072 E., 2023/845 K.
KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/153 E., 2023/3 K.
Taraflar arasındaki tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.08.1994 ile 31.12.2021 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ve 7326 sayılı Kanun’dan yararlandırılmasına, aksi Kurum işlemlerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının adına 1994/06-2002/04 ayları arasında aralıksız olarak ilgili resmi ve özel kurum ve kuruluşlara tütün satışı yapıldığı, söz konusu satışlardan kapatılan Tekel Genel Müdürlüğüne 1994/06 ayında yapılan ve… Tütün A.Ş.ye 1995/05 ayında yapılan tütün satışları sebebiyle ürün bedelinden sigorta primi tevkifatı yapıldığı, izleyen yıllarda yapılan tütün satışlarında 25.03.1996 tarihli süresiz sigortalılık muafiyet belgesi sebebiyle ürün bedelinden prim tevkifatı yapılmadığı, davacının ilk prim tevkifatını izleyen yıllarda aralıksız olarak ürün teslimatının ve 1995 yılında da prim tevkifatının bulunması karşısında, tek başına ürün teslimatı bunun için yeterli olduğundan ilk prim tevkifatının yapıldığı ayı takip eden ayın başından son ürün teslimatının yapıldığı yılın sonuna kadar geçen 01.07.1994-31.12.2002 tarihleri arasında davacının mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olarak kabulü gerektiği, davacının tespitine karar verilen sigortalılık süreleri, eldeki davanın açılmasından önce yapılandırma başvuru tarihi itibarıyla kayıt ve tescil edilmemiş ise de yukarıda açıklanan kabule göre davacının söz konusu sigortalılık sürelerinin tescili gerektiğinden söz konusu sigortalılık süreleri sebebiyle tahakkuk ettirilecek prim borcunun 7326 sayılı Kanun hükümleri kapsamında yapılandırılması gerekir ise de davacının bu yönde başvurusu olmadığından anılan Kanun kapsamında aftan yararlandırılmasına imkan bulunmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davacının 01.08.1994-31.12.2002 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinin (4) no.lu alt bendi kapsamında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, belirtilen süreler yönünden davalı Kurumun aksine işleminin iptaline, fazlaya ilişkin süreler yönünden davacının sigortalı olduğunun tespiti ve kurum işleminin iptali taleplerinin reddine, davacının 7326 sayılı Kanun kapsamında aftan yararlandırılması talebinin tümüyle reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, kurumun mevzuat hükümlerine uygun işlem yaptığını ve kusurunun bulunmadığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının resmi bir kurum olan Tekel Genel Müdürlüğü dahil teslim ettiği tütün ürünü nedeni ile tevkifat yapıldığı, bir kez tevkifat yapılmış olması koşulu ile müteakip yıllarda salt ürün teslimi sigortalı sayılmak için yeterli olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili, dava açılmadan önce kuruma başvuru şartının yerine getirilmediğini, Kurum işlemlerinde hata bulunmadığını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığının tespiti ile 7326 sayılı Kanun’dan yararlandırılması istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 54 üncü maddesi, geçici 7 inci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun’un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.