YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4750
KARAR NO : 2023/7500
KARAR TARİHİ : 05.07.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/514 E., 2023/34 K.
KARAR : Kısman kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin, 15.03.2002 tarihinde söz konusu tarihte şahıs firması olarak faaliyet gösteren …Kargo Taşımacılık şirketinde işe başladığını, 15.03.2002 tarihinden 15.01.2004 tarihine kadar olan dönemde çalışmaya devam eden müvekkilinin sigortalı olarak gösterilmediğini, 2004 yılında sigortalı gösterilmeye başlandığını, ancak 01.12.2008-01.07.2010 tarihleri arasında tekrar sigortasız çalıştırıldığını, müvekkilinin sigortalılık başlangıç ve çalışma süresinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı … Başkanlığı vekili özetle: davacının, talep konusu dönemlerden 01.12.2008-21.12.2008 döneminde hizmet kaydı olduğunu, bu dönem yönünden hukuki menfaat olmaması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacının 506 sayılı yasanın 2 ve 6 maddeleri kapsamında hizmet akdine tabi çalışıp çalışmadığının şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerektiğini, bu tür hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin olduğunu, şahsi sicil dosyası gibi çalışma olgusunu gösteren her türlü belge ve bilginin toplanması gerektiğini, tanıkların işin mahiyetine göre seçilmesi ve dinlenmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
2.Diğer davalılar cevap dilekçesi vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi, 30.10.2013 tarihli ve 2011/423-2013/703 K. sayılı kararıyla; “Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davalı …Kargo taşımacılık yönünden davanın reddine, Davacının 15.03.2002-22.01.2004 , 26.01.2005-10.02.2005 dönemlerinde … adına kayıtlı 1062017 ve 01.01.2009-30.04.2010 dönreminde yine … adına kayıtlı 1036461 işyeri sicil nolu işyerilerindeki sigortasız hizmetlerinin tespitine,” dair karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Dairemizin 29.05.2014 tarihli ve 2014/5133 – 2014/13440 sayılı ilamı ile; “… çalışmaların geçtiği işyeri net olarak belirlenmeli, iki işyeri arasında varsa, organik bağ araştırılmalı, davacı isticvap edilerek, yeniden dinlenilmeli, kanaat edinmeye yetecek kadar bordrolu tanık beyanlarına başvurulmalı, belirdiği takdirde, tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeli, böylece, bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.
B. İkinci Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 08.12.2015 tarihli ve 2014/483-2015/674 sayılı kararıyla; “Davacının 15.03.2002-22.01.2004, 26.01.2005-10.02.2005 ve 01.01.2009-30.04.2010 dönemlerinde davalı… Kargo Taşımacılık Limidet Şirketinde çalıştığının ve sigortasız hizmetlerinin TESPİTİNE,” dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
2. Dairemizin 21.09.2016 tarihli ve 2016/14703-2016/11482 sayılı ilamı ile; “… davacı isticvap edilerek, hangi işyerinde çalıştığının tespitini istediği net olarak açıklattırılmalı, Mahkemece, davacının 15.03.2002-22.01.2004, 26.01.2005-10.02.2005 ve 01.01.2009-30.04.2010 tarihleri arasında davalı… Kargo…Ltd Şti işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de, 23.01.2004-25.01.2005, 11.02.2005-31.12.2008 tarihleri arasında davalı … işyerinden bildirimlerinin bulunduğu gözetilmeli, işçilik alacağına ilişkin açılan dava dosyası getirtilerek incelenmeli, davalılar arasındaki organik bağ gözetilmek suretiyle işveren net olarak belirlenmeli,…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.
C. Üçüncü Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen13/06/2017 tarihli ve 2016/792-2017/260 sayılı kararıyla; “Davanın kabulü ile, davalılar… Kargo Taşımacılık ve … arasında organik bağ olduğunun kabulü ile, Davacının 15.03.2002-22.01.2004, 26.01.2005-10.02.2005 dönemlerinde davalı … adına kayıtlı 1062017 ve 01.01.2009-15.07.2010 döneminde yine … adına Denizli ilinde kayıtlı 1036461 işyeri sicil numaralı işyerlerindeki sigortasız hizmetlerin tespitine,” dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
2. Dairemizin 24.10.2018 tarihli ve 2018/2381-2018/8440 sayılı ilamı ile; sair temyiz itirazları reddedilerek, davalı şirket hakkında red kararı verilmesi gerektiği ile birlikte 01.01.2009-15.07.2010 tarihleri arası için daha detaylı araştırma yapılması gerekçesiyle karar bozulmuştur.
D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “…yargılama sürecinde celp ve ibraz edilen davalı … cevap yazıları ve eki kurum kayıtları, davacıya ait SGK şahsi sicil dosyası ve eki hizmet cetveli, davacı asilin tanık sıfatı ile … 1. İş Mahkemesinin 2010/501 Esas sayılı dosyasındaki yeminli ve imzası ile teyit ettiği; “2002 yılı mart ayında davalı işyerinde çalışmaya başladığı ve işverenin de Serkan Cengizalp olduğu” yönündeki beyanları kapsamı, mevcut delil durumu, yargılama sürecinde yeminli dinlenen tüm tanıkların; “davacının 2002 yılından beri çalıştığı” yönündeki davacı iddiası ile örtüşen somut ve tutarlı beyanları ile tüm dosya kapsamından; davacının, 15.03.2002-22.01.2004, 26.01.2005-10.02.2005 dönemlerinde davalı … adına kayıtlı 106207 ve 01.01.2009-30.04.2010 döneminde yine davalı … adına kayıtlı 1036461 işyeri sicil nolu işyerlerinde SGK kapsamında çalıştığı ve sigortasız hizmetlerinin tespiti gerektiği kanaatine varılarak,…” gerekçesiyle “Davanın kısmen kabulü ile, davacının 15.03.2002-22.01.2004, 26.01.2005-10.02.2005 dönemlerinde davalı … adına kayıtlı 1062017 ve 01.01.2009 – 15.07.2010 döneminde de yine … adına (Denizli ilinde) kayıtlı 1036461 işyeri sicil numaralı işyerlerindeki sigortasız hizmetlerinin tespitine,
Davanın… Kargo Taş. Turz. Teks. İnş. Petrol San. Ve Tic. Ltd. Şti. yönünden reddine,” dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu, tanık beyanlarının yetersiz olduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun’un 79 ncu maddesi
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla;davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
05.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.