YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/7065
KARAR NO : 2023/7787
KARAR TARİHİ : 11.07.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/872 E., 2023/544 K.
DAVA TARİHİ : 13.07.2016
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bodrum İş Mahkemesi
Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet ve prime esas kazancın tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davacının, davalıya ait konutta 01.06.2013 gününden başlayarak, 06.07.2016 tarihine kadar ev işleri yardımcısı, aşçı sıfatıyla çalıştığını, 01.06.2013-01.12.2014 tarihleri arasında, haftada 3 tam gün, 01.12.2014-06.07.2016 tarihleri arasında haftada 6 tam gün çalıştığını, iş sözleşmesinin 06.07.2016 tarihinde haksız olarak feshedildiğini, işsizlik maaşı için kuruma başvurduğunda bu çalışmasının kuruma hiç bir surette bildirilmediğinin tespit edildiğini, 01.06.2013-06.07.2016 tarihleri arasında aylık 1.000,00 TL net, 01.12.2014-06.07.2016 tarihleri arasında aylık 1.500,00 TL net ücret ile çalıştığını iddia ederek, davacının belirtilen tarihler arasında çalıştığının tespiti isteminde bulunmuştur.
II. CEVAP
Feri Müdahil Kurum vekili; 24.08.2016 havale tarihli dilekçesinde özetle; kurum kayıtlarının incelenmesinde, davalı adına kayıtlı işyeri kaydına rastlanmadığını, davacının davalı işyeri çalıştırmaya başlamadan çalışmasının düşünülemeyeceğini, bu nedenle çalışma iddiasının hukuken dayanaksız olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesi isteminde bulunmuştur.
Davalı işveren vekili, 09.08.2016 havale tarihli dilekçesinde özetle; davacının, davalının evinde, 2013 yılı Ekim ayından 2015 yılı Haziran ayı sonuna kadar devamlılık arz etmeyen şekilde, çağrıldığında çalışmak üzere gelen ve genelde haftada iki veya en çok üç gün çalıştığını, davalının bu süreçte esas ikametgahı olan …’da ikamet etmesi ve özellikle sonbahar ve kış aylarını …’da geçirmesi nedeniyle 2013-2014 yıllarında, 2013 Ekim ayı dışında, davacının sonbahar ve kış aylarında davalı ile çalışmadığını, 2015 yılı başından itibaren davalının Bodrum’a yerleşmesi akabinde, çalışanlarından birinin 2015 yılı Haziran sonunda işten ayrılması üzerine davacının işe alındığını, davacının 2015 yılı Temmuz ayı ile 2016 yılı Temmuz ayı başına kadar davalının evinde, haftada 6 gün çalıştığını ancak, bu çalışmasının da kesintilerle devam ettiğini, davacının memleketi olan Kütayha’ya gidip geldiğini, davacının davalının evinde davalının yemeklerini yaptığım, bu işi tek başına değil, diğer çalışanların yardımı ile gerçekleştirdiğini, davacının başka bir iş yapmadığını, davacının haftanın 6 günü çalıştığı dönemde yalnızca yemek işi yaptığından, 09.30-16.00 saatleri arasında çalıştığını, haftada iki veya üç gün geldiği aylarda aylık 1.000,00 TL, haftada 6 gün çalıştığı dönemde ise aylık 1.500,00 TL maaş ile çalıştığını, davacının ev hizmetlerinde sürekli çalışmadığından 5510 sayılı yasanın 6/c maddesi gereğince sigortalı sayılamayacağını savunarak, davanın reddine karar verilmesi isteminde bulunmuştur.
III. MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 09.05.2019 tarihli ve 2016/329 Esas, 2019/160 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ve kısmen reddine;
Davacının davalıya ait konutta ev hizmetleri işinde;
01.10.2013-06.07.2016 tarihleri arasında,
01.10.2013-31.12.2013 tarihleri arasında 36 gün,
01.01.2014-31.12.2014 tarihleri arasında 144 gün,
01.01.2015-30.06.2015 tarihleri arasında 72 gün,
01.07.2015-31.12.2015 tarihleri arasında 180 gün,
01.01.2016-06.07.2016 tarihleri arasında 186 gün olmak üzere,
01.10.2013-30.06.2015 tarihleri arası dönemde aylık net 1.000,00 TL,
01.07.2015-06.07.2016 tarihleri arası dönemde aylık net 1.500,00 TL ücret ile toplam 618 gün çalıştığının ve bu çalışmalarının bildirimlerinin yapılmadığı ve primlerinin ödenmediğinin tespitine, karar verilmiştir.
Davalı ve feri müdahil vekilleri istinaf yolu ile dilekçesinde, kararın bozulmasını talep etmişlerdir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi 28.09.2021 tarih, 2020/1354 esas, 2021/1472 Karar sayılı kararı ile; Davalı … vekili ile fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile; Bodrum İş Mahkemesi’nin 09.05.2019 tarih, 2016/329 Esas ve 2019/160 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,
1-Davanın kısmen kabulü ile;
-Davacının davalıya ait konutta ev hizmetleri işinde;
01.10.2013 – 06.07.2016 tarihleri arasında,
01.10.2013 – 31.12.2013 tarihleri arasında 36 gün,
01.01.2014 – 31.12.2014 tarihleri arasında 144 gün,
01.01.2015 – 30.06.2015 tarihleri arasında 72 gün,
01.07.2015 – 31.12.2015 tarihleri arasında 180 gün,
01.01.2016 – 06.07.2016 tarihleri arasında 186 gün olmak üzere toplam 618 gün hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle çalıştığının ve bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,
-Fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 16.03.2022 tarihli ve 2021/12077 Esas, 2022/3711 Karar sayılı Bozma ilamında;
2.1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre; feri müdahil Kurum avukatının tüm, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2.2.Eldeki dosyada Mahkemece, davacının davalının yanındaki çalışmalarının kesintili olduğu, kış aylarında çalışmadığı yönündeki iddia yeterince araştırılmaksızın karar verilmiştir. Davalının iddiaları ve bu kapsamda dinlenilen kamu tanığı …’nun da hükme esas alınan beyanında; davalının kış aylarında Ankaradaki evine gittiği ve davacının kış aylarında davalının ev hizmetlerinde çalışmadığı, ancak Mayıs ayından sonbahar ayına kadar çalıştığını ifade etmesi, dosya içerisinde yer alan mernis kayıtlarında davalının Ankarada da adresinin olduğunun anlaşılması hususları karşısında; Mahkemece tanıklar yeniden dinlenilmek suretiyle davacının kış aylarında davalının yanında çalışıp çalışmadığı, bu kapsamda çalışmanın kesintili olup olmadığı hususu yöntemince araştırılmalı, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.
B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamı dışında kalarak taraflar yönünden usuli kazanılmış hak oluşturan konular; dinlenen tanık anlatımları, davalının ikametgah adresine ilişkin belgeler ve dosya kapsamındaki tüm kanıtlar birlikte değerlendirildiğinde; 01.07.2015 tarihi öncesi dönemdeki çalışmanın kış aylarını kapsamadığı, Mayıs-Ekim aylarını kapsayacak biçimde ve ayda 12 gün üzerinden gerçekleştiği; 01.07.2015 tarihi sonrasında ise, davalının ikametgah kaydı nakline bağlı olarak yılın tüm aylarında ve 30 gün üzerinden çalışmanın gerçekleştiği sonucuna varılmakla;
Davanın kısmen kabulü ile,
-Davacının davalıya ait konutta ev hizmetleri işinde;
2013 yılı Ekim ayında 12 gün;
01.05.2014 – 01.11.2014 tarihleri arasında 72 gün;
2015 yılı Mayıs ayında 12 gün;
2015 yılı Haziran ayında 12 gün;
01.07.2015 – 31.12.2015 tarihleri arasında 180 gün,
01.01.2016 – 06.07.2016 tarihleri arasında 186 gün olmak üzere toplam 474 gün hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle çalıştığının ve bu çalışmalarının Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmediğinin tespitine,
-Fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili: deliller toplanmış, dava ispat olunmuş iken verilen kararın hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.
Davalı vekili: davacının düzenli bir çalışması olmadığını, çağrıldığında geldiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 200 ve 202 inci maddeleri,
2- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Geçici 7 inci maddesi uyarınca 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 77 inci maddesinin 1 inci fıkrası ile 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ve 5510 sayılı Kanun’un 80 inci maddesinin 1 inci fıkrası ile 86 ıncı maddesinin 9 uncu fıkrasıdır.
3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle davacı ve davalı vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
11.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.