YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/12529
KARAR NO : 2023/4199
KARAR TARİHİ : 13.06.2023
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1920 E., 2022/2712 K.
HÜKÜM/KARAR : Kabul/Kaldırma/Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Erbaa İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/13 E., 2022/41 K.
Taraflar arasındaki belediye aracına konulan hacze ilişkin icra memur muamelesini şikayet sebebiyle yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulü ile…plakalı araç üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.
Kararın davalı alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlu belediye vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Şikayetçi borçlu Gökal Belediye Başkanlığı vekili isteminde; Gökal Belediye Başkanlığının salt Belediye Başkanının kullanımına tahsisli makam aracının bulunmadığını, belediye başkanının…plakalı araca bindiğinde bu aracın ön camından görülecek şekilde Belediye Başkanı yazan kolaylıkla yerinden çıkartılabilen bir yazı konulduğunu, İcra Müdürlüğü tarafından da o ana denk gelen bir zamanda çekilen fotoğraf alınmak suretiyle makam aracı kanaatiyle bahse konu aracın haczedildiğini, haczin kaldırılması talebinin makam aracı olduğundan bahisle 06.04.2021 tarihinde Erbaa İcra Müdürlüğünce reddedildiğini, Belediye Başkanlığının yüksek bir yerleşim yerinde, dağınık mahalle ve evlerden kurulu şekilde oluşmuş bir belde olduğunu, bu beldede hizmetlerin yürütülmesi, memur, işçi ve diğer personellerin gerek çalışma yapılan yerlere nakli gerekse halkın taleplerinin karşılanması noktasında değişik … ve modellerde araçlara ihtiyaç duyulduğunu, ……, plakalı hizmet aracının da makam aracı olmayıp, zaten niteliği gereği ticari araç cinsinde alışılagelmiş binek türü makam araçlarından farklı nitelikte belediyenin tüm personellerin her türlü nakil ihtiyaçlarının giderilmesi için kullanıldığını bu sebeplerle dağınık bir yerleşim yerinde kamu hizmeti görmekte olan belediyenin bu aracının haczedilmesinin kamu hizmetlerinin aksamasına sebebiyet verdiğini belirterek araç üzerindeki haczin kaldırılmasını talep etmiştir.
II. CEVAP
Alacaklı vekili cevap dilekçesinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, yeminli olarak dinlenen davacı tarafın tanıkları ile davacı belediye arasında dosya kapsamına yansıyan taraflı tanıklık yapmalarını gerektirir bir bağlantının bulunmadığının anlaşıldığı, keza davacı tarafın tanıkları ile davalı şirket arasında dosya kapsamına yansıyan yalan tanıklık yapmalarını gerektirir bir husumetin veya başka bir sebebin bulunmadığının anlaşıldığı, bu nedenle davacı tanıklarının mahkeme huzurunda yeminli olarak alınan beyanlarına itibar edilmesi gerektiği kanaatine ulaşıldığı, davalı tarafın tanığının beyanından anlaşıldığı üzere davalı tarafın tanığı …ile davacı belediye arasında işçilik alacağından kaynaklı derdest bir davanın bulunduğu, bu nedenle tanık …ile davacı belediye arasında husumetin mevcut olduğu, bu kapsamda tanık …’un beyanlarına itibar edilmesinin mümkün olmadığı kanaatine ulaşıldığı, tanıklar … ve …’ın beyanları ve tüm dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde şikayet konusu…plakalı aracın belediye personellerinin gidip gelmesinde, vatandaşın hastaneye gidip gelmesinde, vatandaşın diğer hizmetlerinde, ara sıra belediye başkanını özel bir yere gitmesi durumunda, doktorun aşı yapmaya gidip gelmesinde, sağlık ocağında alınan kanların İlçe Merkezinde bulunan Hastaneye getirilmesinde, Tokat ve Samsun’a hastaların getirilip götürülmesinde, hasta ziyaretlerine gelenleri götürmek amacıyla kullanıldığı, bu nedenle 5393 sayılı Belediye Kanununun 15/son maddesi kapsamında…plakalı aracın belediyenin kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları arasında olduğunun kabul edilmesi gerektiği, 60 KV 909 plakalı aracın belediye başkanı tarafından yalnızca makam aracı olarak kullanıldığının dosya kapsamında bulunan deliller ve tanık beyanları ile ispatlanamadığı, 60 KV 909 plakalı aracın ön kısmına sökülüp takılabilecek şekilde “Belediye Başkanı” yazılı tabela takılmasının tek başına aracın belediye başkanının makam aracı olarak kullanıldığının kabulünü gerektirmeyeceği kanaatine varıldığı gerekçesi ile…plakalı araç üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı alacaklı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı alacaklı vekilince; aracın belediyenin makam aracı olduğu bu hususta delillerin bulunduğu,şikayete konu aracın belediye başkanının il ve ilçelere ziyareti sırasında kullanıldığı bu nedenle araç ön camında belediye başkanı yazısı bulunduğu iddiaları ile kararın kaldırılması talep edilmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı tarafın tanıkları beyanlarında, belediyeye ait…plakalı aracın belediyenin kamu hizmetlerinde kullanıldığını, aracı belediye personellerinin, vatandaşın hastaneye gidip gelmesinde ve vatandaşın diğer hizmetlerinde kullanıldığını, ara sıra da belediye başkanını özel bir yere gitmesi durumunda aracın kullanıldığını, ancak aracın genellikle kamu hizmetinde kullanıldığını, doktorun aşı yapmaya gidip gelmesinde de bu aracın kullanıldığını, aracın haczedilip yediemine çekildiği için belediyenin şu an bu faaliyetleri yerine getiremediğini, sağlık ocağında alınan kanların İlçe Merkezinde bulunan Hastaneye getirilmesinde, Tokat ve Samsun’a hastaların getirilip götürülmesinde, hasta ziyaretlerine gelenleri götürmek amacıyla söz konusu aracın kullanıldığını, aracın başka bir amaç için kullanıldığını görmediklerini, söz konusu aracın başkan tarafından şehir içi ve şehir dışı ziyaretlerde kullanıldığını görmediklerini, söz konusu aracın başkanın makam aracı olmadığını, başkanın şehir dışına otobüsle ve tanık …’ın aracıyla gittiğini, başkanın şehir dışı ziyaretlerinde kesinlikle…plakalı aracı kullanmadığını ifade ettikleri, davalı tanığı ise beyanında şikayet konusu…plakalı aracın belediyeye ait olduğunu, söz konusu aracı makam şoförü olarak 2017-2019 yılları arasında kullandığını, belediyede işçi olarak çalıştiğını, söz konusu aracın belediye başkanının makam aracı olarak kullanıldığını, başka bir amaçla kullanılmadığını, belediyeden 2019 yılının Ağustos ayında ayrıldığını daha sonrasına dair bizzat bilgisinin ve görgüsün olmadığını, belediye ile arasında kıdem tazminatı davası olduğunu, davanın halen görülmeye devam ettiğini, beldede bulunan hastaların hastaneye naklinin ambulans ile sağlandığını, 60 KV 909 plakalı aracın hastaların hastaneye nakli için kullanılmadığını ifade ettiği, dinlenen davalı tanığı …’un kendisinin belediyede işçi olarak çalıştığının, şikayet konusu…plakalı aracın belediyeye ait olduğunu, söz konusu aracı makam şoförü olarak 2017-2019 yılları arasında kullandığını, söz konusu aracın belediye başkanının makam aracı olarak kullanılmakta olduğunu, başka bir amaçla kullanılmadığı, belediyeden 2019 yılının Ağustos ayında ayrıldığını beyan ettiğini, her ne kadar mahkemece davacı tarafın tanıkları ile davalı tanıkları dinlenerek davacı tanıklarının beyanlarına üstünlük tanınarak dava konusu aracın fiilen kamu hizmetinde kullanıldığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiş ise de bilindiği üzere aksi sabit olmadığı sürece aslolan tanıkların doğru söylediği olduğu, akrabalık ya da işçi işveren ilişkisi gibi sebepler kural olarak tanık beyanını değerden düşürmeyeceği, ancak mahkemece bu durumlarda hangi tanık beyanına ne sebeple üstünlük tanındığı açıklanmak suretiyle kararın gerekçelendirilmesi gerektiği, somut olayda davaya konu araç ile ilgili olarak tespit yapıldığı , yapılan tespitte aracın ön cam sağ alt köşesinde “Belediye Başkanı” ibaresinin yazılı olduğunun görüldüğü bu durumun fotoğraflandığı, yine söz konusu aracın otomobil sınıfında bir araç olduğu ve ancak 4 adet yolcu alabildiği, minibüs, otobüs gibi taşıma işlemlerine uygun olmadığı gibi hasta taşınması içinde üretilmediği, bu durumda mahkemece hayatın olağan akışına uygun ve takip dosyasında yapılan tespit ile örtüşen davalı tanık beyanlarına üstünlük tanınarak davaya konu aracın fiilen kamu hizmetinde kullanılmadığı, makam aracı olarak kullanıldığı gözetilmek sureti ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken salt davalı tanıklarının davacı belediye ile devam eden bir dava bulunduğu gerekçesiyle davacı tanıklarının dosya kapsamı ve aracın teknik durumu ile örtüşmeyen beyanlarının hükme esas alınması ve sonuç olarak şikayetin kabulüne karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu belediye vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Şikayetçi belediye vekilince, şikayete konu aracın makam aracı olmadığı belediyenin hizmet aracı olduğu iddiası ve dava dilekçesi içeriği ile kararın kaldırılması talep edilmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 60 KV 909 plakalı belediyeye ait araca konulan hacze ilişkin icra memur muamelesini şikayet başvurusuna ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
2. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15/son maddesinde; “Belediyenin kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları ile belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim ve harç gelirleri haczedilemez” düzenlemesine yer verilmiştir.
3. 237 sayılı Taşıt Kanunu md. 4,
4. İİK md. 16
3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayetçi borçlu belediye vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,
13.06.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.