YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/2210
KARAR NO : 2023/3498
KARAR TARİHİ : 21.06.2023
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1462 E., 2022/87 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 9. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/1316 E., 2020/288 K.
Taraflar arasındaki tenkis davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin mirasbırakanı …’ın 19.10.2017 tarihinde vefat ettiğini, mirasbırakanın Mudanya Noterliğinin 26.06.2014 tarih …. yevmiye No.lu Düzenleme Şeklinde Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi yaptığını, ölüme bağlı tasarrufun Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/794 Esas sayılı dosyası ile 18.04.2018 tarihinde mirasçıları önünde açılıp okunduğunu, ölüme bağlı tasarruf ile de müvekkilinin mahfuz hissesinin aşıldığını, bu durumun müvekkilinin miras haklarına zarar verdiğini ve burada mirasçıdan mal kaçırma kastı ile hareket edildiğini, yapılan ölüme bağlı tasarruf sonucunda müvekkilinin mahfuz hissesini aşan kısmın tenkisine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/643 Esas sayılı dosyası ile “Vasiyetnamenin Tenfizi” davası açıldığını ve dava dilekçesinin 16.02.2018 tarihinde davacıya tebliğ edildiğini, müvekkilinin 21.03.2018 tarihinde de Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/794 Esas 929 Karar sayılı dosyası ile de “Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinin Açılıp Okunması” davasını açtığını ve dava dilekçesininde davacıya 12.04.2018 tarihinde tebliğ olunduğunu, davacının iddia ettiğinin aksine saklı payının zedelendiğini duruşma günü değil dava dilekçesinin tebliğ edildiği günde öğrendiğini, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını beyanla, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı bakım borçlusu ….’ün, 14.12.2017 tarihinde Bursa 7.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/643 Esas sayılı dosyası ile …’a karşı Vasiyetnamenin Tenfizi davası açtığı, sözleşmeyi de dava dilekçesine eklediği, sözleşme aslının da 03.01.2018 tarihi itibariyle dosyaya geldiği, … vekili 29.03.2018 tarihli cevap dilekçesi ile ölünceye kadar bakma akdine olan itirazlarını bildirdiği ve delil olarak bu sözleşmeye dayandığı, …, sözleşmeden haberdar olup itirazlarını bildirmekle 29.03.2018 tarihi itibariyle saklı payının zedelendiğini öğrendiği, tenkis davası açmak için TMK’nın 571 inci maddede öngörülen 1 yıllık hak düşürücü sürenin 29.03.2018 tarihi itibariyle başladığı, 29.03.2019 itibariyle de son bulduğu, dava 15.04.2017 tarihi itibariyle açmış olmakla hak düşürücü sürenin dolduğu gerekçesiyle davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; vasiyetnamenin tenfizi davasında dava dilekçesi ekinde anılan sözleşmenin silik yazılarla, okunaklı olmayan fotokopisinin gönderildiği, müvekkilinin cevap dilekçesinde, dava dilekçesindeki vakıalara göre sözleşmeden bahsedildi diye, ölüme bağlı tasarrufa yönelik saklı payın zedelendiğini öğrenmiş sayılmasının kabul edilemeyeceğini, Bursa 7.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/643 Esas sayılı dava dosyasının ön inceleme duruşmasının 06.12.2018 tarihinde yapıldığını, anılan ölüme bağlı tasarruftan haberdar olma ön inceleme aşamasından sonraki zaman diliminde gerçekleşmesi gerekirken, müvekkili Bursa 5.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/794 Esas No.lu dosyanın 18.04.2018 tarihli duruşması ile ilgili ölüme bağlı tasarrufun mirasçılar önünde açılıp okununca öğrendiğini, müvekkilinin ölünceye kadar bakma sözleşmesini öğrendiği tarihin ilgili sözleşmenin okunup açıldığı tarih olan 18.04.2018 tarihi olduğunu, tenkise ilişkin sürelerin davalılar yönünden ayrı ayrı işlediğini, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin TMK’nın vasiyetnamenin açılmasını düzenleyen TMK’nın 596 vd. maddeleri uyarınca açılıp okunmuş olması, bu sözleşmeye vasiyetname niteliği kazandırmayacağından mahkemece davaya konu Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinin ölüme bağlı tasarruf olan vasiyetname olarak nitelendirilmiş olması doğru olmadığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince; ölünceye kadar bakma sözleşmesinin öğrenme tarihi ile tenkis davasının açıldığı tarih arasında bir yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden bahisle davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine dair kararında sonucu itibariyle bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sağlararası kazandırmanın tenkisi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
.1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri
2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 571 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir;
“Tenkis davası açma hakkı, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinin üzerinden on yıl geçmekle düşer”
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dava konusu tenkisi talep edilen ölünceye kadar bakım sözleşmesinin davacı …’a Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/643 Esas sayılı dosyasında dava dilekçesine ekli olarak 25.01.2018 tarihinde tebliğ edildiği ve bu davada … vekilinin 29.03.2018 tarihinde cevap dilekçesi sunduğu görülmekle; davacının tenkisi istenen sağlararası kazandırmadan 25.01.2018 tarihinde haberdar olduğu, tenkis davasının ise bu tarihten itibaren Türk Medeni Kanunu’nun 557 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı anlaşıldığından Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.