YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2020/2638
KARAR NO : 2023/1934
KARAR TARİHİ : 30.03.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2018/1564 E., 2020/97 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 19. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılar … ile …’nin anneleri olan … hakkında Merzifonlu Kara … Paşa Vakfı’nın galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğu kararı verildiği, Merzifonlu Kara … Paşa’nın eşi … .’ın da Köprülü … Paşa’nın kızı olduğunu ileri sürülerek davacıların Köprülü Mehmed Paşa Vakfı’nın galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduklarının tespiti istenmiştir.
II. CEVAP
Davalı … Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; öncelikle davacıların vakıf ile olan ırsi irtibanın sağlanması gerektiğini, ispat külfetinin davacılara ait olduğunu, davanın ispat edilememesi halinde reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafın, vakfeden Köprülü … Paşa ile soy bağının bulunduğunu ve davacıların soyunun … Paşa ile Köprülü … Paşa’nın kızı … evliliklerinin ürünü olduğunu ispatlayamadıkları, davacı tarafça dosyaya sunulan soy bağı şemasının ise herhangi bir resmi belge veya veriye dayanmadığı gerekçesi ile ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dosyaya sunulan rapora itiraz etmeleri üzerine ek rapor alındığı, ancak ek rapor incelendiğinde kök raporun tekrarı olduğu, itirazlarının değerlendirilmediği, bilirkişi raporunun karar vermeye elverişli olmadığı, … 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/447 Esas, 2010/18 Karar sayılı kararının delillerin değerlendirilmesi kısmında Köprülü … Paşa’nın kızı … olduğu, …’nın Merzifonlu Kara … Paşa ile evlendiği, bu evliliklerinden … Paşa ve Fatma adında çocuklarının olduğu yönünde tespite yer verilmesine rağmen bu hususa dair bilirkişi raporunda her hangi bir değerlendirme yapılmadığı, dosyaya sundukları soybağı şemasının Vakıflar Genel Müdürlüğü kayıtları ile Başbakanlık Osmanlı Arşivi ve … Müftülüğü Şer-i Siciller Arşivi kayıtlarında yer aldığını, nitekim … 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/37 Esas sayılı dosyasında aldırılmış olan ve dosya içerisinde bulunan bilirkişi raporu incelendiğinde dava dosyası içerisinde bulunan soyağacı şemasını teyit ettiği ve dolayısıyla da hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunun hatalı ve gerçekleri yansıtmadığı, kararın eksik inceleme ile karar verildiği, taleplerine rağmen ilgili dava dosyaları getirtilip incelenmediği açıklanarak İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davalarının kabulüne karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya içeriğinde yer alan nüfus kayıtları ve … 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 11.12.2003 tarihli ve 2003/221 Esas, 2003/806 Karar sayılı kesinleşmiş kararı ile davacıların annesi ….’ün Merzifonlu Kara … Paşa ve Kaptan-ı Derya Kaymak … Paşa Vakfı’nın galleye müstehak evladı olduğu tespit edildiği, Merzifonlu Kara … Paşa Vakfı’na ilişkin belgelerde Merzifonlu Kara … Paşa’nın Köprülü … Paşa’nın kızı … Hanım ile evlendiğine ilişkin bir bilginin bulunmadığı, dayanak olarak gösterilen … 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 28.01.2010 tarihli 447/18 sayılı kararında dava konusu edilen Sadrazam Köprülü … Paşa’nın kızı …’nın Merzifonlu Kara … Paşa’dan olma oğlu Maktulzade … Paşa’nın kurduğu vakfın evladı olduğunun tespitine dair bir ibarenin bulunmadığı, dosya içeriği itibariyle davacıların Köprülü … Paşa Vakfı’nın evladı olduğu sonucuna ulaşmanın mümkün olmadığı, ayrıca Vakıflar Genel Müdürlüğü kayıtları ile gelen bilgi ve belgelerden davacı tarafça hazırlanarak sunulan soybağına dair şemanın resmi nitelikte olmadığından hükme esas alınmasının mümkün olmadığı, sonuç olarak Köprülü … Paşa ile soybağının bulunduğunun ispatlanabilmesi için davacıların soyunun Köprülü … Paşa’nın kızı … Hanım’ın Kara … Paşa ile evliliklerinden olma olduklarının ispatlanması gerekmektedir ki sunulan ilamlarda da bu şekilde bir soybağı irtibatının kurulamadığı, sunulan 1108 H. /1696 M. tarihli Merzifonlu Kara … Paşa Vakfına ait veraset ilamı niteliği taşıyan vakfiye yerine kaim ilamda vakfedenin … adında bir annesinin veyahut Merzifonlu Kara … Paşa’nın eşleri arasında … diye bir eşin de belirtilmediği, … ‘dan olma herhangi bir evlat isminin de bu ilamda yer almadığı gerekçesi ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık,vakfın gelir fazlasından faydalanma amacına yönelik galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun (5737 sayılı Kanun) 3, 6 ve 7 inci maddeleri, Vakıflar Yönetmeliğinin 23, 28, 53 ve 55 inci maddeleri, 24.02.1943 tarihli ve 1942/27 Esas, 1943/11 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı
3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR :
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,
54,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 125,50 TL’nin temyiz edenden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.