YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/3678
KARAR NO : 2023/3828
KARAR TARİHİ : 06.04.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
HÜKÜM/KARAR : Davanın kabulü
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı, Hollanda ülkesindeki çalışmaların 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanılması ile yurtiçindeki sigortalılığı gözetilerek yaşlılık aylığına hak kazanıldığının tespitini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı kurum vekili, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 20.06.2013 tarihli ve 2012/394 Esas, 2013/339 Karar sayılı kararıyla, Davanın kabulü ile davacının tahsis talebini takip eden ay başı olan 01.01.2012 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine , dair verilen kararın davalı Kurum vekili tarafından temyizi üzerine Dairemiz kararında ilgili Başkonsoloslukça düzenlenen belgelerin davacının ibraz ettiği belgelere dayanılması ve anılan belgelerin dosya kapsamında bulunmadığı gözetilerek; davacının Hollanda ülkesinde çalışıp çalışmadığı, ikamete dayalı bir sosyal sigorta veya sosyal yardım ödeneği alıp almadığı yönlerinden ilgili Hollanda sigorta mercii ve Belediye tarafından düzenlenen belgeler temin edilmeli, tercümeleri sağlanmalı, 3201 sayılı Kanun’un 6 ıncı maddesi kapsamında kesin dönüş şartı irdelenmeli ve varılacak sonuca göre karar verilmelidir gerekçesi ile bozulduğu,
İlk derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 24.01.2017 tarihli, 2015/1473 Esas 2017/8 Karar sayılı kararı ile davanın kabulü ile davacının tahsis talebini takip eden ay başı olan 01.01.2012 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine dair karar verildiği, kararın davalı Kurum vekili tarafından temyizi üzerine Dairemiz kararında, Mahkemece, bozma ilamına uyulduğu halde gereğinin yerine getirilmediği, 04.05.2016 tarihli Roterdam Başkonsolosluğu belgesine itibar edilerek karar verildiğinin anlaşıldığı, öncelikle, davacıya ait Hollanda yaşlılık sigorta rejimine tabi sigortalılık sürelerini gösterir Hollanda Sigorta Mercii hizmet cetvelleri gibi ilgili kayıt ve belgeler davalı Kurum’dan usulünce celbedilip, gerekirse, tercümesi de yaptırılarak, 3201 sayılı Kanun’un 6 ıncı maddesine istinaden davacının yurda kesin dönüşünün gerçekleşip gerçekleşmediği tespit edilip, tahsis şartları irdelenmeli ve varılacak sonuca göre, bir hüküm verilmelidir, gerekçesi ile bozulduğu,
İlk derece mahkeesince bozmaya uyularak verilen 08.06.2021 tarihli, 2017/221 Esas 2021/300 Karar sayılı kararı ile bozmaya uyularak “… Davacının talep tarihi olan 24.11.2011 itibarıyla yaşlılık aylığı için öngörülen yasal şartları taşıdığının tespitine ilişkin karar üzerine davalı idare tarafından yasal düzenleme uyarınca talep tarihini takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanacağı ortadadır. Ne var ki dava dilekçesinde davacının 24.11.2011 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesi talebi dışında davacıya 24.11.2011 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesinin de talep edildiği görülmektedir. Davacıya talep tarihinden geçerli aylık bağlanmasına yasal olanak bulunmadığından bu talep yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği izahtan varestedir…” gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, davacının 24.11.2011 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığı için öngörülen yasal şartları taşıdığının tespitine, davacıya 24.11.2011 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığı bağlanmasına yönelik talep yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Bozma ilamında;
2.1 Mahkemece uyulan bozma ilamında “…davacıya ait Hollanda yaşlılık sigorta rejimine tabi sigortalılık sürelerini gösterir Hollanda Sigorta Mercii hizmet cetvelleri gibi ilgili kayıt ve belgeler davalı Kurum’dan usulünce celbedilip, gerekirse, tercümesi de yaptırılarak, 3201 sayılı Kanun’un 6 ıncı maddesine istinaden davacının yurda kesin dönüşünün gerçekleşip gerçekleşmediğini tespit edilip, tahsis şartları irdelenmeli ve varılacak sonuca göre, bir hüküm verilmesi” gerektiği belirtilmiştir.
2.2 Mahkemece, bozma ilamına uyulduğu halde gereğinin yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.
2.3 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un 297 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, hükmün tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri kapsayacağı belirtilmiş, anılan maddenin 2 inci fıkrasında “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir” hükmüne yer verilmiştir.
2.4 Mahkemece, gerekçede “davacının 01.01.1961 tarihinde doğduğu, sigortalılık başlangıç tarihinin 10.06.1983 olduğu, 258 gün hizmet akdine bağlı çalışması nedeniyle sigortalı olduğu ve 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlandığı 4929 gün bulunduğu anlaşılmakta olup, yazılı talepte bulunduğu tarihte davacının 506 sayılı Kanun’un geçici 81 inci maddesinde yaşlılık aylığı için öngörülen koşulları taşıdığının” belirtildiği halde aynı gerekçede “davacıya talep tarihinden geçerli aylık bağlanmasına yasal olanak bulunmadığının” belirtilerek hüküm kısmında “Davacının 24.11.2011 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığı için öngörülen yasal şartları taşıdığının tespitine, davacıya 24.11.2011 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığı bağlanmasına yönelik talep yönünden davanın reddine, şeklinde karar vermek suretiyle gerekçe ve hüküm kısmında çelişkiye meydan verilecek şekilde infaza kabil olmayan hüküm tesis edildiği anlaşılmakta olup bozma nedenidir.
2.5 Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu, davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve kanuna aykırı olduğundan bahisle karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı kurum vekili, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve Kanun uygun olduğunu, kararın eksik araştırma ve incelemeye dayalı verildiğini belirterek temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Hollanda ülkesindeki çalışmaların 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanılması ile yurtiçindeki sigortalılığı gözetilerek yaşlılık aylığına hak kazanıldığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri
3. Değerlendirme
Davacı, 1983 – 1988 yılları arasındaki 506 sayılı Kanun (5510 sayılı Kanun’un 4/1-a maddesi) kapsamındaki sigortalılığı ve 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanılan Hollanda ülkesindeki çalışmalarına istinaden borçlanıp ödediği süre ile toplamda 5187 gün prim ödemesi ile 24.11.2011 tarihli tahsis talep tarihi itibariyle 50 yaşında olan davacının yaşlılık aylığı tahsis talebini takiben yani 01.12.2011 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığı anlaşılmakla Mahkemece 24.11.2011 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine dair hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.
Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 438 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, temyiz eden davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2.Hükmün 2 inci cümlesinde bulunan ” 24.11.2011″ tarihinin silinerek yerine “01.12.2011” tarihinin yazılmasına ve hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,06.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.