YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/5159
KARAR NO : 2023/4815
KARAR TARİHİ : 04.05.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
KARAR : Ret
Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay 21. Hukuk Dairesince (kapatılan) mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Haziran 2019 tarihinde davalı iş yerinde işe başladığını, davalının zahire işi ile uğraştığını, davacının davalıya ait iş yerinde sabit olarak çalıştığını, davacının sigorta girişinin yapılmadığını, haftanın 7 günü ortalama 14-15 saat çalıştığını, ücretlerin elden ödendiğini beyan ederek davacının davalıya ait iş yerinde 01.07.2009-20.06.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı olarak gösterilen … Tarım Ürünleri unvanı altında ticari faaliyet yürütülmediğini, aynı adreste Ha-… Tarım Ürünleri Ltd. Şti ‘nin faaliyet gösterdiğini, davacının çalıştığını iddia ettiği işyerinin unvan ve adresini bilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davacının Polatlı Ticaret Borsası nezdinde çalıştığını, müvekkili işyerinde çalışmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı … Başkanlığı vekili; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin en son 23.02.2016 tarihli ve 2014/811-2016/112 E.K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, “01.07.2009 – 10.04.2012 tarihleri arasında davacının davalı işyerinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,” karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Tar.Ürn.Ltd.Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 21.Hukuk Dairesi’nin (kapatılan) 10.04.2018 tarihli, 2016/18906 Esas ve 2018/3611 Karar sayılı ilamı ile;
“Somut olayda, davacının serbest piyasa hamalı mı yoksa işyerinde devamlı çalışan hamal mı olduğu açıklığa kavuşturulmadan eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen karar hatalı olmuştur.
Yapılacak iş; öncelikle davalı şirkete ait davalı kurum kayıtlarında işyeri tescil bilgisi olup olmadığını sormak, var ise tescil bilgileri ile dönem bordrolarını istemek, davacının yaptığı işin hamallık olduğu anlaşılmakla birlikte, piyasa hamalının sigortalı olamayacağı açık olup, davalıya ait işyerinde işlerin iş yerine bağlı sürekli hamallarla mı yoksa piyasa hamallarıyla mı yapıldığı hususunun, her gün hamala ihtiyaç olup olmadığı davacıya her gün iş verilip verilmediği, ödenen ücretlerin miktarı ve nasıl ödendiği (günlük, haftalık, aylık) hususlarını belirleyerek ve ihtilaflı dönemin tamamında çalışması bulunan bordro tanıkları tespit edildiği takdirde bu kişiler dinlenerek bunların ifadeleri ile yetinilmemesi halinde Belediye ve zabıta aracılığıyla, aynı işi yapan komşu iş yerlerinin işveren ve çalışanları tespit edilip ifadelerine başvurarak, gerektiğinde nizalı döneme ait sevk irsaliyelerini getirterek davalı şirket ile fatura kesmek suretiyle çalışan kamyoncuları dinlenerek işin süreklilik arz edip etmediği hususunda mahallinde keşif yapılarak işyeri kapsam ve kapasitesi belirlenerek alanında uzman bir bilirkişiden alınacak rapor ile sonucuna göre karar vermekten ibarettir. ” denilmek suretiyle eksik inceleme ve araştırma sonucu kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma kararı doğrultusunda dinlenen tanık beyanları, yapılan keşif dikkate alındığında davacının davalılar yanında yürüttüğü hamallık işinin bağımlılık unsurunu içermediği, davacının davalı tarafın taşıma işi olmadığında gidip başka bir yerde çalışabildiği, davacının çalışmalarının 5510 sayılı Kanun’un 4/1-a bendi kapsamında değerlendirilemeyeceği, buna bağlı olarak sigortalılığın tespitine ilişkin şartların oluşmadığı, hizmet akdinin unsurlarını taşımayan davacı çalışmaları nedeniyle sigortalılığın tespiti taleplerinin reddine karar vermek gerekmiş ” gerekçesine dayalı olarak; “davanın reddine” karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının yalnızca davalı yanında çalıştığını, ücret inin parça veya kamyon hesabına göre belirlenmesinin sigortalılık şartlarını ortadan kaldıran bir durum olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı işyerinde geçen fiili çalışma olgusunun yöntemince kanıtlanmış olup olmadığı, Mahkemece bu yönde yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
2. 506 sayılı Kanun’un 79/10 uncu maddeleri hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Mahkemenin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,04.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.