YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4265
KARAR NO : 2023/4448
KARAR TARİHİ : 26.04.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
HÜKÜM/KARAR : Davanın reddi
Taraflar arasında Mahkemesinde görülen sigorta başlangıcının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı dilekçesinde; davacının ilk sigortalılık başlangıç tarihinin 10.09.1990 tarihi olduğunun tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde,davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 26.12.2019 tarihli ve 2017/459 Esas, 2019/407
Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile; davacı …’ın, dava dışı işveren …’a ait 275113.35 sicil numaralı işyerinde 10.09.1990 günü 506 sayılı Kanun hükümleri kapsamında hizmet akdine tabi sigortalı olarak asgari ücretle 1 gün süreyle çalıştığının ve 10.09.1990 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olduğunun tespitine, karar verilmiştir.
Davalı Kurum vekili tarafından, davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden bahisle istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
… Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 10.07.2020 tarihli ve 2020/576 Esas, 2020/1031Karar sayılı kararıyla;
Davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. 1. Bozma Kararı
1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 30.06.2021 tarihli ve 2020/10320 Esas, 2021/9396 Karar sayılı Bozma ilamında;
2.1. Dosya kapsamında her ne kadar kurum tarafından, iş yeri dosyası imha edildiğnden dönem bodrosuna rastlanmadığı bildirilmiş olduğu ve Mahkemece dinlenen davacı tanık beyanları esas alınmak suretiyle karar verildiği anlaşılmakta ise de; davacının çalışmasının geçtiği iddia edilen iş yerine o tarihte komşu olan ve dava konusu dönemi kapsar diğer işyerlerinin sahipleri, kapsama alınış tarihleri ve bildirge tarihinde anılan iş yeri çalışanları, davalı Kurumdan sorulmak suretiyle tespit edilerek, bilgi ve görgülerine başvurulmalı, gerekirse davacının beyanına başvurulmak suretiyle davacı ile birlikte başkaca çalışan varsa tespiti ile bilgi ve görgüsüne başvurulmalı, davacı tanıklarının da hizmet döküm cetvelleri getirtilerek denetim sağlanmalı, tüm bu araştırmalara rağmen beyanına başvurulacak hiçbir tanığın tespit edilememesi halinde, dosya kapsamında yer alan dava dışı işverenlikten verilmiş, imzalı, 10.09.1990 tarihli işe giriş bildirgesi üzerinde bilirkişi marifetiyle imza incelemesi yaptırılmak suretiyle aidiyeti saptanarak eylemli çalışmanın var olup olmadığı, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Kararı
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,
Davacı, 16.06.2022 tarihli celsede dinlenilmiş, çalışması üzerinden çok zaman geçtiği için komşu iş yerlerinin aklında kalmadığını, iş yerinde sadece kendisinin ve babasının çalıştığını, başka çalışan olmadığını beyan etmiştir. Yargıtay Bozma İlamı gereğince imza incelemesi yapılmış, imza bilirkişisi 14.03.2022 tarihli raporunda 10.09.1990 tarihli işe giriş bildirgesindeki … adına atılmış imzanın davacının eli olduğunu gösteren benzerlik ve uygunluk tespit edilemediği yönünde görüş bildirilmiştir Dosyanın mevcut hali ile davacının 10.09.1990 tarihli işe giriş bildirgesinin verildiği İsmail … isimli iş yerinde 10.09.1990 tarihinde çalıştığına yönelik bordro tanığı ve komşu iş yeri tanığı tespit edilmediği, işe giriş bildirgesindeki imzanın davacıya ait olmadığı, bu nedenle davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle,
Davanın reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı temyiz dilekçesinde; tanık bulunamadığı için verilen kararın hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının ilk sigortalılık başlangıç tarihinin 10.09.1990 tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanun’un 108 inci maddesi gereğince sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesine ilişkin açılan her dava, sigortalılığın saptanması istemini de içerdiğinden, aynı Kanun’un 79/10 maddesi kapsamında bir günlük çalışmanın belirlenmesi davasıdır. Bu nedenle hizmet tespiti davalarındaki kanıtlama yöntem ve ilkeleri benimsenip uygulanmalı, başka bir anlatımla, sigortalılıktan söz edilebilmesi için, çalışmanın varlığı, hizmet tespiti davaları yönünden kabul edilen yöntem ve ilkelere uygun biçimde saptanmalıdır.
3. Değerlendirme
Mahkemece, kolluk vasıtasıyla komşu iş yeri tanık araştırması yapılarak tespit edilecek kişilerin tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulmalı, bozma ilamı öncesi dinlenen davacı tanığı …’ın davacının babasının dükkanına yakın mermer dükkanı olduğunu beyan etmesi karşısında; ilgili mermer dükkanı sahip ve dönem çalışanları tespit edilerek tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulmalı eylemli çalışmanın var olup olmadığı, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,
Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,26.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.