YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/8958
KARAR NO : 2023/3533
KARAR TARİHİ : 06.06.2023

MAHKEMESİ :İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI :2018/3521 Esas, 2021/1730 Karar
HÜKÜM :Asıl dava ret, karşı dava ret
İLK DERECE MAHKEMESİ :İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI :2017/411 E., 2017/186 K.

Taraflar arasındaki asıl ve karşı markanın hükümsüzlüğü davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı-karşı davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı-karşı davacının başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın reddine, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ASIL DAVA VE CEVAP
Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 1932 yılında kurulduğunu, alçı ve levha sistemleri alanında sektörünün liderleri arasında olduğunu, 2010/49950, 2012/13979, 2013/31735 numaralı BOARDEX markalarının 19 uncu sınıfta müvekkili adına tescilli ve sektörde yüksek bilinirliği olduğunu, davalı tarafın 2014/48247 numara ile 1, 19 ve 35 inci sınıflarda tescilli BMT BORD-X markasının 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin (556 sayılı KHK) 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi doğrultusunda müvekkilinin markası ile iltibas yaratacak derecede benzer ve kapsadıkları malların da birebir aynı olduğunu ileri sürerek BMT BORD-X markasının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiş, karşı davaya ilişkin olarak sunmuş olduğu cevap dilekçesinde; müvekkili adına tescilli olan BOARDEX markasının 30.07.2010 tarihinde tescil edildiğini, davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığını, davalı tarafın sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğradığını, müvekkili adına tescilli BOARDEX markalarının ayırt edici niteliğinin bulunduğunu savunarak karşı davanın reddini istemiştir.

II. KARŞI DAVA VE CEVAP
Davalı-karşı davacı vekili karşı dava dilekçesinde; müvekkilinin markalarının 2008 yılında tescil edildiğini ancak markaların 2005 yılından beri kullanılmakta olduğunu, taraf markalarının 19 uncu sınıf yönünden çakıştığını, davacı karşı davalı markasının ayırt edici karakter yönünden zayıf ve sektörde ürün adı olarak kullanılan bir işaret olduğunu belirterek, davacı karşı davalıya ait 2010/49950 numaralı BOARDEX, 2010/13979 numaralı MEYEN, 2013/31735, 2014/108843, 2014/108836 ve 2014/108825 numaralı BOARDEX markalarının 556 sayılı KHK’nın 7 nci maddesinin (a), (b), (c) ve (d) bentleri, 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri, 42 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca tescilli bulundukları tüm sınıflar yönünden hükümsüzlüklerine ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiş, asıl davaya ilişkin cevap dilekçesinde; müvekkilinin 2005 yılı Mart ayında kurulduğunu, 1999 yılında Sivas’ta Barit Maden Türk tarafından kurulan BMT alçı fabrikasını satın aldığını, BMT BORD markasının ilk kez 24.04.2008 tarihinde tescil edildiğini, ayrıca aynı tarihli başka markaların da bulunduğunu, ilk kullanımının 2006 yılında olduğunu, markayı ilk tescil ettirenin müvekkili olması nedeniyle kötü niyetli olamayacağını, davacının kötü niyetli olarak benzer markayı tescil ettirdiğini, bmtboard.com.tr ve bmtbord.com.tr alan adlarının da müvekkili adına tescilli olduğunu, davacının markasının 19 uncu sınıfta, müvekkilinin markalarının ise 1, 19 ve 35 inci sınıflarda tescilli olduğunu savunarak asıl davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuyla asıl davada, davacının BOARDEX ibareli en eski markasının, 30.07.2010 başvuru ve koruma tarihli 19 uncu sınıfta tescilli 2010/49950 sayılı BOARDEX markası olduğu, davalı adına tescilli en eski markanın 2008/24041 sayılı 24.04.2008 başvuru ve koruma tarihli, 19 uncu ve 35 inci sınıfta tescilli BMT BORD markası olduğu, tarafların aynı sektörde ve iş kolunda faaliyet gösterdiği, markaların her iki tarafça birebir aynı mallar üzerinde kullanıldığı, 19 ve 35 inci aynı/benzer sınıflarda tescilli olduğu ve aynı tüketici kitlesine hitap ettiği, davacının dayandığı BOARDEX ibareli markalarında geçen “BOARD” ibaresi İngilizce levha anlamına geldiği, “EX” ibaresinin ise ingilizce exterior kelimesinin kısaltması olduğu, davalı-karşı davacının BMT BORD markasındaki bord ibaresinin ingilizce bir anlamının bulunmadığı, board kelimesinin davacı markasının kullanıldığı emtialar yönünden ayırt ediciliği düşük bir ibare olduğu, ancak -EX eki ile ayırt edicilik kazandığı, davalının markasındaki BMT ibaresinin ise esas unsur olduğu, bu ibareden sonra gelen BORD-X ibaresine atıf yapmak için kullanıldığı, taraf markalarının işitsel, görsel ve kavramsal olarak benzer bulunduğu, 19 uncu ve 35 inci sınıfın her iki tarafın markalarında ortak olduğu ve karıştırılma ihtimalinin bulunduğu gerekçesiyle davalı-karşı davacı adına tescilli 2014/48247 sayılı “BMT BORD – X” markasının tescilli olduğu 19 uncu ve 35 inci sınıflar yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, ancak davalı markasının tescilli olduğu 01 inci sınıf yönünden karıştırılma ihtimali bulunmadığından 01 inci sınıfta hükümsüzlük koşulunun oluşmadığı, davacı markasının tanınmışlığına ilişkin yeterli delil sunulmadığı, davalı tarafın markasını kötü niyetle tescil ettirdiğine dair delil bulunmadığı, markaların benzer olmasının tek başına kötü niyetli tescil yönünden karine oluşturmadığı, karşı dava yönünden davalı-karşı davacının, BMT BOARD markasına dayanarak hükümsüzlük talebinde bulunduğu, davalı-karşı davacının markalarının başvuru ve koruma tarihinin, davacının hükümsüzlüğü talep edilen marka tescillerinden önce olduğunun tespit edildiği, davacı-karşı davalının hükümsüzlüğü istenen 2010/49950 sayılı BORDEX markasının tescil tarihinden itibaren 5 yıllık hükümsüzlük davası açma süresi geçtiğinden, diğer davacı markaları yönünden ise levha anlamına gelen BOARD ibaresinden sonra getirilen “EX” ekinin davacının markalarına ayırt edicilik kazandırdığı, davalı-karşı davacının markalarında asıl unsurun BMT ibaresi olduğu, markaların bütüncül olarak yarattığı genel intiba göz önüne alındığında davacı-karşı davalıya ait BORDEX ibareli markalar ile davalı-karşı davacıya ait BMT BOARD ve BMT BORD ibareli markalar arasında iltibas ihtimalinin bulunmadığı gerekçeleriyle asıl davanın kısmen kabulüne, davalı-karşı davacı adına tescilli 2014/48247 sayılı “BMT BORD-X” markasının tescilli olduğu 19 uncu ve 35 inci sınıflar yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davalı-karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı-karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik ve çelişkili bilirkişi raporuna dayanılarak karar verildiğini, müvekkilinin markalarını davacıdan daha önce tescil ettirip kullandığını, bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, bilirkişilerin asıl davada müvekkiline ait BMT BORD-X markasını davacının BOARDEX markasına benzer görürken karşı davada ise müvekkiline ait BMT BORD, BMT BOARD, BMT ALÇI BORD ve BMT ALÇI BOARD markalarını davacının BOARDEX markalarına benzer görmediklerini, bilirkişilerin bu konudaki değerlendirmelerinin hatalı olduğunu, bilirkişilerin BOARD kelimesine eklenen EX sesinin farkının tüketici tarafından kolaylıkla algılanabileceği kanaatine varırken her nedense asıl davada müvekkili markasındaki BMT kelimesinin tüketici tarafından kolaylıkla algılanabileceği kanaatine varamadıklarını, bu konudaki değerlendirmelerinin hatalı olduğunu, bilirkişilerin, hem asıl hem karşı davada, davacı karşı davalı taraf lehine yorum yaptıklarını, objektif olamadıklarını, karşı davaya konu ettikleri 2010/49950 sayılı BOARDEX markasının başvuru tarihinin 30.07.2010, tescil tarihinin 26.11.2011 olduğunu, karşı dava dilekçesinin ise 28.09.2016 tarihli olduğu, dolayısıyla beş yıllık hak düşürücü sürenin dolmadığını, mahkemenin eksik inceleme ile karar verdiğini, müvekkilinin 2005 yılından itibaren fiilen 2008 yılında da tescil ettirerek kullandığı markaların davacı tarafından bilinmediğinin söylenemeyeceğini, ayrıca davacının BOARDEX markasını ilk defa 2010 yılında tescil ettirdiğini, dolayısıyla davacının tescilinde iyiniyetli olduğunun söylenemeyeceğini, kaldı ki BOARDEX ibaresinin tanımlayıcı ibare olması nedeniyle mutlak ret nedenine dayalı hükümsüzlük taleplerinde sessiz kalma yoluyla hak kaybının da olmayacağını, karşı dava dilekçesinde davacıya ait 19 uncu sınıfta tescilli BOARDEX markasının 556 sayılı KHK’nın 7 nci maddesi uyarınca ticaret alanında cins, çeşit, vasıf bildirdiğinden 19 uncu sınıfta marka olabilme kabiliyetini haiz olmadığını belirttikleri halde mahkemenin bu hususu değerlendirmediğini, yine BOARDEX markalarının 556 sayılı KHK’nın 7 nci maddesinin (a) bendi uyarınca tescil edilemeyeceğini, karşı davalıya ait BOARDEX ibareli markaların hükümsüz kılınması gerektiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile karşı davalıya ait dava konusu markaların hükümsüzlük koşulları gerçekleşmediğinden İlk Derece Mahkemesinin karşı davaya ilişkin gerekçe ve kararının yerinde olduğu, asıl davalıya ait 2014/48247 tescil numaralı BMT BORD-X markasının 1, 19 ve 35 inci sınıflarda tescilli olduğu, bilirkişi raporunda ve mahkeme gerekçesinde taraf markaları arasında 19 ve 35 inci sınıflar yönünden benzerlik bulunduğu kabul edilmiş ise de davalı markasında esas unsurun BMT olduğu, BMT esas unsurlu birçok eski tarihli markası bulunduğu, davacı markalarının tanınmış marka özelliğinin bulunmadığı, tarafların markalarını taşıyan ürünlerin kullanıldığı alan gözetilerek tüketici kitlesi dikkate alındığında iltibas tehlikesinin bulunmadığı, asıl davalının markasının hükümsüzlük koşulları gerçekleşmediğinden davalı-karşı davacı vekilinin asıl davaya yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın ve karşı davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı-karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı markasında “BMT” unsurunun bulunmasının dava konusu “BMT BORD-X” markası ile müvekkili şirketin sektörel tanınmış “BOARDEX” markası arasında karıştırılma ihtimali ve iltibas tehlikesinin bulunmadığına gerekçe olamayacağı, dosyada mübrez denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunun da haklılıklarını teyit ettiğini, müvekkili şirkete ait “BOARDEX” markasının alçı levha sektöründe müşterileri tarafından son derece tanındığını, davalı şirketin, müvekkili şirkete ait bu tanınmışlıktan haksız bir şekilde istifade etmek amacıyla, “BMT-BORD” ibaresinin yanına “-X” ilavesini getirmek suretiyle son derece haksız bir şekilde marka tescil ettirdiğini, dava konusu marka ile müvekkili şirkete ait markanın ürünün hitap ettiği kişilerin üzerinde bıraktığı izlenim itibarıyla bütünsel, işitsel, görsel ve biçimsel olarak birbirinin benzeri olduğunu, davalı şirketin markasını duyan ve işaretini gören müşterilerin daha önce tanıdığı müvekkili şirketin markasının bıraktığı intibaı hatırlayacağını, dava konusu markanın kötüniyetle tescil edildiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı-karşı davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait 2010/49950 sayılı BOARDEX ibareli markanın tescil tarihinin 26.10.2011 olup, hükümsüzlük talepli karşı davalarının açılış tarihinin ise 29.09.2016 tarihi olduğu, dolayısıyla davanın 5 yıllık süre geçtikten sonra açıldığından söz etmenin mümkün olmadığını, karşı dava dilekçesinde hükümsüzlüğü talep edilen markanın isminin BOARDEX başvuru tarihinin 13.02.2012, başvuru numarasının 13979 olarak doğru yazılmışken, başvuru numarasının başındaki tarihin sehven 2012 yerine 2010 olarak yazıldığını, bilirkişilerin başvuru tarihi 04.03.2010 olan MEYEN ibareli 2010/13979 başvuru numaralı üçüncü bir kişiye ait markayı esas alarak sonuca varmalarının doğru olmadığını, müvekkilinin öncelikli hak sahibi olduğunu, karşı davalıya ait BOARDEX ibareli markaların, “ticaret alanında cins, çeşit, vasıf bildirdiğinden 19 uncu sınıfta marka olabilme kabiliyetini haiz olmaması” hususunun bilirkişi raporunda ve İlk Derece Mahkemesi kararında değerlendirilmediğini, BOARD ibaresinden sonra getirilen “EX” ekinin “dış levha” anlamındaki “BOARDEX” ibaresine ayırt edicilik kazandırmayacağını, hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporuna istinaden karşı davanın reddine karar verildiğini belirterek, karşı davanın reddine yönelik Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl dava, davalının BMT BORD-X markasının hükümsüzlüğü istemine, karşı dava ise karşı davalıya ait BOARDEX markaların hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 556 sayılı KHK’nın 7 nci maddesinin (a), (b), (c) ve (d) bentleri, 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri, 42 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.