YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/10516
KARAR NO : 2023/3082
KARAR TARİHİ : 04.05.2023
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/3449 E., 2022/2322 K.
HÜKÜM/KARAR : Ret/Kaldırma
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 24. İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/1145 E., 2021/1246 K.
İcra müdürlüğü işlemini şikayet uyuşmazlığından dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir.
Kararın şikayetçi ihale alıcısı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun reddine karar verildikten sonra İlk Derece Mahkemesi kararı re’sen kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle şikayetin yargı yolu nedeniyle reddine hükmedilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi ihale alıcısı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. ŞİKAYET
İhale alıcısı icra mahkemesine başvuru dilekçesinde; şikayete konu takipte yapılan ihaleler sonucunda tapunun 27 parselinde kayıtlı 1,2,3,4 ve 5 bağımsız bölüm numaralı taşınmazların şikayetçi tarafından satın alındığını ve ihalelerin kesinleştiğini, ancak satış ilanında yazılı %18 oranındaki KDV’nin hatalı olması nedeniyle İcra Müdürlüğüne yapılan başvurunun, Müdürlüğün 20.8.2021 tarihli kararı ile reddedildiğini ileri sürerek, KDV oranındaki yanlışlığın düzeltilmesini ve ihale konusu taşınmazların her tür vergi, resim ve harçtan muaf olarak şikayetçi adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Şikayet hasımsız yapıldığından herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile; şikayetçinin satış ilanında yazılı KDV oranını bilerek ihaleye girdiği ve ihale tarihinden itibaren 7 günlük yasal süre içerisinde bu hususu şikayet konusu yapmadığı gerekçeleri ile şikayetin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi ihale alıcısı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Şikayetçi ihale alıcısı istinaf başvurusunda; şikayet dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte, KDV’nin satıştan sonra, tescil anında tahakkuk etmesi nedeniyle 7 günlük sürede şikayet konusu yapılamayacağını, ayrıca şikayet konusunun, kanunda düzenlenen hükme aykırılığa dair olması nedeniyle süreye tabi olmadığını ve yasal düzenlemelere göre KDV’nin en çok %1 oranında olabileceğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile; Uyuşmazlık Mahkemesinin 28.02.2022 tarih ve 2021/634 E. – 2022/122 K. sayılı kararı gereğince, icra müdürlüğünce KDV ve damga vergisinin tarh ve tahakkuk işlemlerinin anılan vergilerin mükellefi sıfatı ile yapıldığı ve bu işlemlerden doğan ihtilafların çözüm yerinin de vergi mahkemeleri olduğu belirtilerek, İlk Derece Mahkemesince yargı yolu yokluğu nedeniyle şikayet dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiğinden bahisle şikayetçinin istinaf başvurusunun reddine karar verildikten sonra, İlk Derece Mahkemesi kararı re’sen kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle, şikayetin yargı yolu nedeniyle reddine hükmedilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi ihale alıcısı temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Şikayetçi ihale alıcısı temyiz başvurusunda; istemin, süresiz şikayete tabi olduğunu ve ihale konusu taşınmazların tescilinin, icra müdürlüğünün %18 oranında KDV ödenmesi kararının yerine getirilmesi ile mümkün olması nedeniyle şikayette adli yargının görevli olduğunu ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; İcra Müdürlüğünün 20.8.2021 tarihli işlemini şikayete ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İİK md. 16., 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu md. 17., 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemeleri Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun
3. Değerlendirme
Daire içtihatları; Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 03.5.2021 tarih ve 2021/259 E. – 2021/316 K. sayılı ilamı gereğince, KDV’ye ilişkin işlemin kaynağının icra müdürlüğünün tesis etmiş olduğu karara ilişkin olduğundan bahisle, işlemin yasaya uyarlılığının, şikayet yoluyla, icra mahkemelerinin denetiminde olduğunun kabulü gerektiği yönünde iken, Uyuşmazlık Mahkemesinin 28.02.2022 tarih ve 2021/524 E. – 2022/120 K. sayılı kararı ile; “ihale yoluyla satışı yapılan taşınmaza ilişkin olarak tahakkuk ettirilen % 18 oranlı KDV’nin vergi dairesince tahsil edildiği noktasında tartışma bulunmadığı, bu durumda satış memurluğunun vergi sorumlusu sıfatının sona erdiği, verginin iadesinin muhatabının vergi dairesi olduğu, bu kapsamda açılan davada da, 3065 sayılı Kanun hükümleri gereğince katma değer vergisine ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümü görevinin, 2576 sayılı Kanun uyarınca idari yargı içerisinde yer alan vergi mahkemelerine ait bulunduğu” şeklindeki son kararı gereğince Dairece görüş değişikliğine gidilerek, ihalenin gerçekleşmesinden sonra yapılan “KDV ödemesinin iadesi” talepleri hakkında, vergi mahkemelerinin görevli olduğu ve icra mahkemelerinin bu talepler hakkında istemin usulden reddine karar vermeleri gerektiği sonucuna ulaşılmış ise de, somut uyuşmazlıkta; şikayetçi ihale alıcısının talebi, ihale yoluyla satın alınan taşınmazın her tür vergi ve harçtan muaf olması nedeniyle vergi ve harç alınmaksızın alıcı adına tesciline ilişkin olup, şikayete konu KDV’nin, şikayet tarihi olan 24.8.2021 tarihinden önce ödenmediği görülmekle herhangi bir KDV iadesinin de talep edilmediği anlaşılmıştır.
Hal böyle olunca mahkemece denetlenmesi gereken husus, icra müdürlüğünün şikayete konu 20.8.2021 tarihli kararı olup, Uyuşmazlık Mahkemesi kararında da işaret edildiği üzere, KDV’nin vergi dairesince tahsil edilmiş olması halinde satış memurluğunun vergi sorumlusu sıfatının sona ereceği ve verginin iadesinin muhatabının vergi dairesi olacağı tabi olup, şikayet tarihinden önce KDV ödenmediği ve buna bağlı olarak iadesi yönünde de bir talep bulunmadığı anlaşılmakla, istem, KDV ve harçtan muaf olarak taşınmazın tesciline ilişkin olduğundan, uyuşmazlığın çözümünde adli yargı yeri olan icra mahkemesinin görevli olduğunun kabulü gerekir.
O halde Bölge Adliye Mahkemesince; şikayetçi ihale alıcısının istinaf nedenleri incelenerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle, şikayetin yargı yolu nedeniyle reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Şikayetçi ihale alıcısının temyiz isteminin kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 22.6.2022 tarih ve 2021/3449 E. – 2022/2322 K. sayılı kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 373/2. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre şikayetçinin sair temyiz itirazının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
Peşin alınan harcın istek halinde iadesine,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.