YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1230
KARAR NO : 2023/7557
KARAR TARİHİ : 05.07.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/181 E., 2022/66 K.
KARAR : Kısmen kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1.Davacı vekilinin vermiş olduğu dava dilekçesinde, davacının müvekkilinin 06.02.1989 tarihinde davalılardan Keskin Belediyesi Başkanlığında çalışmaya başladığını 2004 yılı 9. ayın sonuna kadar aralıksız olarak çalıştığını, davalı … Belediyesi Başkanlığının işe giriş bildirgesini vermesinden sonra çalışma sürelerini 1989 yılında 149 gün, 1991 yılında 26 gün, 2004 yılında 70 gün olarak eksik bildirdiğini, müvekkilinin pazar günleri hariç yıl içerisinde tam gün aralıksız olarak çalıştığını, davacının 06.02.1989-30.09.2004 tarihleri arasında davalı … Belediyesinde aralıksız olarak çalıştığını ancak sigortaya bildirilmeyen hizmet sürelerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davacı, davadan sonra, 30.08.2015 tarihinde vefat etmiş olup,mirasçıları davaya dahil olmuştur.
II. CEVAP
1.Davalılardan … Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde, açılan davanın usule, yasaya ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu ve davanın reddine karar verilmesini, davacının çalıştığını iddia ettiği iş yerindeki görevli personel ile birlikte o işyerine en yakın işyerlerinden o iş yerini bilen ve tanıyan şahısların dinlenmesini, ücret konusunda tespiti istenilen sürenin evvelinde ve sonrasında beyyine başlangıcı sayılabilecek ödeme belgeleri ve sair bu nitelikte bir belge yoksa HUMK.’nun 288 inci maddesinde yazılı sınırları taşıyan tavan ücret alma iddialarında yazılı delil aranmasında, sınırlar altında kalan iddialarda ise ücret miktarlarının tespitinde tanık ifadesine baş vurulmasını, 506 sayılı Kanun’un 3/B ve 3/D bentlerinde olduğu gibi ücretin sigortalı sayılmlanın koşulu olan durumlarda ücret alma olgusunun var olup olmadığının araştırılmasını, çalışmanın sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığını ya da ne zaman bu niteliğe kavuştuğu yönü üzerinde durulması ve çalışmayı kapsama alan çalışmayı yürürlük tarihinden sonraki dönem için hizmet tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı işverenin cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 29.09.2014 tarihli 2013/3 Esas ve 2014/240 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile
1.Davacının 01.04.1989-17.02.2004 tarihleri arasında davalıya ait 1384108595504-14, 17.02.2004-30.04.2004 tarihleri arasında davalıya ait 1384100103071-14-24 sicil numaralı iş yerlerini aralıksız çalıştığı anlaşıldığından bu süre içerisinde kuruma bildirilmeyen 5430 gün çalışmış olduğunun tespitine,
2.Fazlaya ilişkin taleplerin reddine, karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin 27.04.2015 tarihli ve 2015/3367 E. 2015/7731 K. sayılı kararında,”…Davacı, 06.02.1989-30.09.2004 tarihleri arasında davalı …’nda çalıştığını ve bu sürelerin tespitini talep etmiştir. Hizmet cetvelinin incelenmesinde, davacının, davalı … nezdinde, 1989/1. dönemi-89/2. dönemi arasında 149 gün, 91/2. dönemde 26. gün, 17.02.2004-30.04.2004 tarihleri arasında 70 gün süreyle bildirimleri olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının, davalı … nezdinde, 01.04.1989-17.02.2004 tarihleri arasında davalıya ait 1384108595504-1 sicil numaralı, 17.02.2004-30.04.2004 tarihleri arasında davalıya ait 1384100103071-14-24 sicil numaralı iş yerlerinde aralıksız çalıştığının tespitine dair hüküm tesis edilmiştir. Davalı …’nin vekili olan …’nın vekaletnamesinin dosya içine alınmadan taraf vekili olarak kabul edilip davaya devam edilmesi isabetsiz olup ayrıca Mahkemenin kabulü eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır. İncelenen dava dosyasında, Mahkemece yapılacak iş, talep konusu dönemde çalışmanın geçtiği işyerinin resmi bir işyeri olması ve kamu kuruluşlarında çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıl olduğundan, mahkemece, çalışmanın geçtiği iddia edilen döneme ilişkin işveren nezdindeki ücret tediye bordroları ve konuya ilişkin tüm belgeler eksiksiz olarak getirtilip, anılan belge ve bordrolardan sigortalının imzasını içerenlerden, imza aidiyeti yönünden çekişme bulunmayanlar ile, hata, hile, ikrah halleriyle sakatlığı iddia ve kanıtlanamayan belgelerin içeriklerinde gösterilen gün kadar çalışmanın karinesini teşkil edeceği göz önüne alınmalı, şayet, işveren hiçbir kayıt ibraz edemiyorsa, bunun sebebi sorularak ve fiili imkansızlık varsa, davacı ile birlikte çalışan bordro tanıkları dinlenilerek, varsa, tarafların göstereceği tüm deliller toplanarak, gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırıldıktan sonra yapılan işin fiili olup olmadığı araştırılmalı, Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin hangi nedenle bildirim dışı kaldığı yeterince araştırma konusu yapılarak, ortaya çıkacak sonuca göre karar verilmelidir. …” denilmek suretiyle karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “…Yargıtay bozma kararında da belirtildiği üzere davalı iş yerinin bir kamu kurumu olması nedeniyle öncelikle davalı … Başkanlığından davacılar murisine ait resmi belgeler istenilmiş, bu belgelerin gönderilmesinin fiilen imkansız olduğu anlaşıldığından tanık anlatımları ile karar vermek gerekmiştir. Dinlenen tanık beyanlarından da davacılar murisinin davalı … Başkanlığında çalışmalarının bulunduğu sabit olmakla birlikte çalışmaların hangi dönemde geçtiğinin tespiti gerekmiştir. Tanık anlatımlarından davacılar murisinin Keskin Belediye Başkanlığında 1989 yılında işe başladığı, 5-6 yıl çalışmalarının bulunduğu, 2004 yılında 17.02.2004 tarihli işe giriş bildirgesi ile tekrar işe başladığı ve 30/04/2004 tarihine kadar çalıştığı yönünde Mahkememizde kanaat oluştuğundan davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davalı … tanık anlatımlarının aksine herhangi bir delil dosyaya sunamamıştır….” gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne,
Davacılar murisi Aydın İçkedal’ın davalı …’nda 01/04/1989-30/04/1994 (bu tarihler dahil) ile 17.02.2004-30/04/2004 (bu tarihler dahil) arasında sigortalı olarak kesintisiz çalışmış olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacılar vekili, davanın kabulü yerine kısmen kabulünün hukuka aykırı olduğunu beyanla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
2.Davalı … vekili, tanık beyanları ile ve dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre davacının kesintisiz çalışıp çalışmadığı konusunda ve dava konusu edilen döneme ilişkin çalışma olgusu ispat edilememiş olmasına rağmen yeterli araştırma yapılmadığını, çalışmanın ispat edilemediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
3.Davalı SGK vekili çalışmanın ispatlanamadığı, eksik araştırma ile hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 06.02.1989-30.09.2004 tarihleri arasında hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası hükümleridir.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden davacılardan ve davalı … Başkanlığından ayrı ayrı alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
05.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.