YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4060
KARAR NO : 2023/7499
KARAR TARİHİ : 05.07.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/624 E., 2022/443 K.
KARAR : Red
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ödeme emri iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı asil dava dilekçesinde; davalı kurum tarafından 16.08.2013 tarih, 2012/18637 nolu takip dosyasından 2005/2008 tarihleri arasında 1475,78TL işsizlik sigortası ile 2012/18638 nolu takip dosyasından 2005-2008 tarihleri arası toplam 17475,58TL tutarında prim aslı ve gecikme zammı olmak üzere toplam 18799,69TL tutarında alacak için aleyhine icra takibine girişilerek ödeme emirleri çıkartıldığını, ödeme emirlerinin 17.07.2013 tarihinde tebliğ edildiğini, söz konusu ödeme emirlerinde bu primlerin hangi nedenle istendiğine ilişkin bir açıklama olmadığını, 5510 sayılı Kanun gereği ödeme emri gönderilmeden önce borcun nedenine ilişkin bir düzenleme olması yani borcun nedenine dair bir tahakkuk düzenlenip tarafına tebliğ edilmesi gerektiğini, borcun… Gıda İnş. San ve Tic. Ltd. Şirketinin ön muhasebe elemanı olan … ile ilgili ise kendisinin … ile hiç bir ilgisinin bulunmadığını, …’ın… Ltd. Şti’nin sigortalı elemanı olduğunu, şirketin defter ve evrakları üzerinde mutabakat sağladıklarını,… Ltd. Şti’nin bu işleri dışında hiç bir zaman bürosunda çalışmadığını, kendisi ile iş akdinin olmadığını belirterek davalı kurumun 2012/18637 ve 18638 sayılı icra takip dosyalarındaki ödeme emirlerinin iptali ile 2012/18637 ve 18638 sayılı dosyalardan borçlu olmadığının tespitine, … ile iş akdi olmadığının tespitine aksi yönde düşünülmesi halinde… Ltd. Şti. tarafından … adına yatırılan sigorta primlerinin kendisine aktarılmasını talep etmiş, ardından bu dosya ile birleştirilmesine karar verilen mahkememizin 2013/ 431 esas sayılı dava dosyası ile 2013/033966, 2013/033967 ve 2013/033968 sayılı takip dosyaları ve bu dosya ve takiplerden doğan tüm prim aslı, gecikme zammı, faiz ve cezaların tamamına itiraz ettiğinden takip ve ödeme emirlerinin ve toplam 19069,98 TL tutarındaki prim aslı işsizlik primi ve gecikme cezalarının ayrı ayrı iptalini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde Kayseri Melikgazi Sosyal Güvenlik Merkezinin 1002319 0381593 sicil numalı dosyasında işlem gören … adına 2005/01-12-2006/01-12, 2007/01-12 ve 2008/01-05 dönemlerine ait borçlarının ödenmesi nedeniyle 12610 ve 12611 takip numaralı dosyalardan icra takibine başlatıldığını, davacının takibe konu prim, gecikme zammı ve borcun tümüne itiraz etse de takibin yerinde olduğunu, davacının …’ın kendisiyle hiçbir ilgisinin bulunmadığını, …’ın prim borçlarının … İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ödendiğini iddia etmiş ise de bahse konu bu beyanların dava ile ilgisinin bulunmadığını, …’a ait dosyada tahsilat işlemi yapılarak kapatıldığını, bahse konu takibin … adlı işyerinin prim ve gecikme zammından dolayı ortaya çıktığını haksız açılan davanın reddine karar verilmesini istediğini beyan etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 26.05.2015 tarihli ve2013/421-2015/239 sayılı kararıyla; asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Dairemizin 16.01.2018 tarihli ve 2015/15120-2018/103
sayılı ilamı ile; … ve… Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin davaya dahil edilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.
B. İkinci Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 25.10.2018 tarihli ve 2018/89-2018/633 sayılı kararıyla; asıl ve birleşen davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
2. Dairemizin 24.02.2021 tarihli ve 2019/6720 – 2021/2167 sayılı ilamı ile; “…dava konusu dönemin tamamını içerecek şekilde hem davalı şirket hem de davacıya ait işyeri bordrolarının tamamı ikmal edilmek kaydıyla, ihtilaflı dönemin tümünü aydınlatacak şekilde bildirimi bulunanların beyanlarına başvurulmalı, kanaat edinilemediği takdirde, yine bu işyerlerine komşu olan işyeri ve bordrolu çalışanları (kayıtları getirtilip ihtilaflı dönem karşılaştırması yapılarak) tespit edilip beyanlarına başvurularak, denetmen raporunun yerinde olup olmadığı denetlenerek, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. ” gerekçesiyle karar bozulmuştur.
C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “…her ne kadar dinlenen tanıklar …’ın davacıya ait iş yerinde çalışmadığı yönünde beyanda bulunmuş iseler de, dahili davalı… İnşaat ve Taah. Ltd. Şti.’nin …sicil numaralı iş yerinin 01.01.1998 tarihinde kanun kapsamından çıkmış olduğu, dahili davalı …’ın kurum denetmenlerine vermiş olduğu ifadesinde dahili davalı… İnşaat ve Taah. Ltd. Şti.’nin uyuşmazlık konusu dönemde faaliyetinin bulunmadığı, davacının yanında muhasebe elemanı olarak çalıştığı yönündeki beyanlarından dahili davalı …’ın uyuşmazlık konusu dönemde davacıya ait iş yerinde çalıştığı halde sigortasının faal olmayan …sicil numaralı iş yerinden bildirildiği, kurum denetmen raporu ve bu rapor doğrultusunda yapılan işlemlerde yasaya aykırılık bulunmadığı, asıl dava ve birleşen davaya konu ödeme emirleri ile talep edilen Kurum alacaklarından davacının sorumlu olduğu kanaatine varılarak asıl dava ve birleşen Kayseri 1. İş Mahkemesi’nin 2013/431 Esas sayılı davanın reddine karar vermek gerekmiş,…” gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu, ceza dosyasının dikkate alınması gerektiğini, vekalet ücretinde yanlışlık yapıldığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı …’in bildirimlerinin davacı işyerinden yapılması gerektiğine dair kurum işleminin yerinde olup olmadığına ilişkindir. .
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun’un 79 ncu maddesi.
3. Değerlendirme
1.Dosya kapsamı incelendiğinde, uyulan bozma ilamı sonrası İlk Derece Mahkemesince alınan tanık beyanları sonrası, davalı …’in denetmene vermiş olduğu ifade, davalı iş yerinin kapsamdan çıkma tarihi dikkate alınarak karar verilmiş ise de, verilen kararın eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmıştır.
2.Davalı … denetmene vermiş olduğu ifadede, 2002-2006 yılları arası şirketin bürosunda muhasebecilik yaptığını, şirketin bu dönem faal olarak devam eden inşaatının bulunmadığını, 2006 dan itibaren davacıya ait muhasebe işyerinde çalışmaya başladığını belirttiği, Mahkemece alınan ifadesinde zaman zaman davacıya fatura gibi bazı belgeleri götürdüğünü, yardım amaçlı çalıştığını, davalı şirkette çalıştığını belirttiği, dinlenen tanıkların da davacının iddiasını doğruladığı belirgindir.
3.Uyulan bozma ilamında ihtilaflı dönemin tamamını aydınlatacak şekilde ulaşılabildiği takdirde bordrolu tanık ifadesine başvurulması aksi halde komşu işyeri tanıklarının dinlenilmesi belirtilmiştir. Bozma sonrası dinlenen tanıkların davacıyı tanımadığı anlaşılmaktadır.
4.Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, İlk Derece Mahkemesince davalı …’in denetmene vermiş olduğu beyanla yetinmeyerek daha detaylı bir araştırma yapılması gerekmektedir. Diğer taraftan Kurum denetmen raporu üzerine şirketin 01.01.1998 tarihinde kapsamdan çıkarıldığı gözetilerek, bir önceki bozma ilamında belirtildiği üzere dava konusu 1998/1-2, 2002/9-2008/5 dönemleri ve arasını içerecek şekilde hem davacı hem de davalı işyeri bordrolarının tamamı ikmal edilmeli, ihtilaflı dönemde bildirimleri bulunan ve bu dönemi aydınlatabilecek kişilerin beyanları alınmalı, yine ihtilaflı dönemin tamamını kapsayacak şekilde komşu işyeri tanıklarına ulaşılmaya çalışılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
05.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.