YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1702
KARAR NO : 2023/2672
KARAR TARİHİ : 18.05.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki mirasçılık belgesinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili, muris …’ün 31.08.2008’de vefat ettiğini, geriye davacıların annesi olan ikinci eşi … ile birlikte murisin ilk evliliğinden olan çocukları ve torunlarının mirasçı olarak kaldığını, Darende Sulh Hukuk Mahkemesinin 29.08.2012 tarih ve 2012/177 Esas, 2012/247 Karar sayılı mirasçılık belgesinde 29.07.2012’de vefat eden …’ün mirasçılarının mirasçı olarak gösterilmediğini belirterek anılan mirasçılık belgesinin iptaliyle yeni mirasçılık belgesinin verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Dava dilekçesi davalılara tebliğ edilmiş ancak, davalılar tarafından cevap verilmemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyaya celp edilen nüfus kayıtlarına göre; muris …’ün 31.08.2008 tarihinde ölmüş olduğu, geriye davacıların annesi olan murisin ikinci eşi … ile birlikte murisin ilk evliliğinden olan çocukları ve torunlarının mirasçı olarak kaldığı, murisin ölümünden sonra mirasın 1/4’nün …’e kalmış olduğu, …’ün 29.07.2012 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığı, geriye …’ün mirasçısı olarak çocukları olan davacılar …ile …’nın kaldığı, dolayısıyla muris …’ün mirasçıları arasında …ile …’nın da bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne Darende Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/177 Esas ve 2012/247 Karar sayılı veraset ilâmının iptaline, muris …’ün mirasçılarının ve miras paylarının tespitine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde; davacıların murisle kan bağı bulunmadığından murise mirasçı olamayacaklarını, konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek açıklanan ve re’sen nazara alınacak sebeplerle hükmün kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 29 uncu maddesi hükmünde; bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren kimsenin iddiasını ispat etmek zorunda olduğu, TMK’nın 30 uncu maddesinde doğum ve ölümün nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunabileceği, nüfus kütüklerinde kayıt bulunmaması veya bulunan kaydın doğru olmadığının anlaşılması hâlinde gerçek durumun her türlü delille kanıtlanabileceği açıklanmıştır. Hukukumuzda çekişmeli yargıya tâbi davalarda “taraflarca hazırlama ilkesi” geçerlidir. Hâkim tarafların talepleriyle bağlı olup talepte bulunan tarafın iddia ettiği olaylar ve ileri sürdüğü deliller ile yetinerek karar vermek zorundadır. Çekişmesiz yargıya tâbi davalarda ise re’sen araştırma ilkesi egemendir. Hasımsız açılan ve çekişmesiz yargıya tâbi olan davalarda verilen kararlar kesin hüküm teşkil etmediği gibi bu kararlar açılacak bir iptal davası sonucunda değiştirilebilir veya ortadan kaldırılabilir.
2. Mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davada irs ilişkisi kural olarak nüfus kayıtları ile ispat olunur. Nüfus kayıtları belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça herhangi bir şekle tâbi değildir (TMK md.7). Hâkim çekişmesiz yargıda re’sen araştırma ilkesi uyarınca, davanın ispatı için gerekli bütün delillere başvurabilir.
3. Mirasçılık belgesinin iptali hâlinde, hukuksal durumlarının etkilenmesi söz konusu olabileceğinden iptali istenilen mirasçılık belgesinde hak sahibi olarak gösterilen kişilerle, davadan önce ölmüş ise bunların tüm mirasçılarının davada taraf olarak gösterilmesi, yine davalılardan herhangi birinin yargılamadan sonra ölmesi hâlinde de davanın mirasçılarına yönlendirilerek mirasçılar aleyhine sürdürülmesi, hükmün de mirasçı oldukları gösterilerek mirasçılar hakkında verilmesi gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.
3. Değerlendirme
1. 31.08.2008’de vefat eden muris …’ün geriye davacıların annesi olan murisin ikinci eşi … ile birlikte murisin ilk evliliğinden olan çocukları ve torunlarının mirasçı olarak kaldığı, …’ün 29.07.2012’de vefat ettiği, geriye mirasçı olarak çocukları olan davacılar …ile …’nın kaldığı, dolayısıyla muris …’ün mirasçıları arasında …ile …’nın da bulunduğu gerekçesiyle Darende Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/177 Esas ve 2012/247 Karar sayılı veraset ilâmının iptaline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
2. Mahkemece yeni mirasçılık belgesi verilirken mirasçıların ve miras paylarının eksiksiz tespiti sağlanmamıştır. Murisin UYAP üzerinden alınan verasete esas nüfus kayıt örneğinde Bessey’den olma kızı 03.02.1956 doğumlu …’ın da olduğu ancak, Mahkemece anılan kişinin mirasçı olarak tespit edilip miras payı verilmediği görülmektedir. O halde Mahkemece murisin tüm mirasçıları eksiksiz olarak tespit edilmeli ve miras payları belirlenmelidir. Anılan sebeple yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının ilgiliye iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
18.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.