YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4716
KARAR NO : 2023/5143
KARAR TARİHİ : 10.05.2023

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: … Anadolu 19. İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı … ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı … ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı işveren yanında 09.10.2009-30.04.2014 tarihlerinde kesintisiz yemek ve temizlik işinde çalıştığını ancak çalışmasının Kuruma bildirilmediğini belirterek, Kuruma bildirilmeyen sürelerde hizmet akdiyle çalıştığının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
1-Davalı … vekili cevap dilekçesinde; davacının çalıştığını iddia ettiği …Kargo Yeditepe Şubesinin davalıya ait bir işyeri olmadığını, davalının bu işletmenin muhasebecisi olduğunu, husumet ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
2-Feri Müdahil SGK Vekili cevap dilekçesinde; tespit talebinin hak düşürücü süreye uğradığının, kurum kayıtlarının aksinin yazılı delil ve belgelerle ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “tespiti talep edilen tarih aralığındaki fiili çalışma olgusunun somut ve net bir şekilde açıklığa kavuşturulduğuna kanaat getirildiğinden,” davanın kabulüne, davacının davalı …’e ait … Turizm Taşımacılık Basın Yayın Reklam Gıda San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı 1183366 Sicil nolu kargo acentesi iş yerinde 09.10.2009- 30.04.2014 tarihleri arasında kesintisiz olarak hizmet akdi ile fiilen kurum taban ücreti ile çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … ve fer’i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1-Davalı … vekili istinaf dilekçesinde; karardaki ”davalı …’e ait … Turizm Taşımacılık Basın Yayın Reklam Gıda San. Tic.Ltd.Şti. ünvanlı işyerinde” ibaresinin hukuka aykırı olduğunu, dosya kapsamından da anlaşılacağı üzere müvekkili …’in, …Mahallesi 3042 Sokak Ataşehir adresinde muhasebeci olarak faaliyet gösterdiğini, davacının müvekkile ait muhasebe bürosunda hiçbir zaman çalışmadığını, davanın müvekkili … açısından husumetten reddi ve yine müvekkil lehine avukatlık ücretine hükmedilmesi gerekir iken anılan şekilde hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, bilirkişi ek raporuna itirazlarının değerlendirilmediği gibi hükmün tamamen bu rapor üzerine kurulduğunu, fiili çalışmanın ispat edilemediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, davacının tüm taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuşlardır
2-Fer’i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde; fiili çalışmanın ispat edilemediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek,kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının iş akdinin sona erdiği 30.04.2014 tarihine göre hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde davanın açıldığından hak düşürücü sürenin geçmediği, talep edilen dönemde iş yerinin faal ve kapsamda olduğu, tanık beyanlarına göre davacının iddia ettiği dönemlerdeki fiili çalışmasının ispatlandığı, davalı …’in de davalı şirketin kurucu ortağı olduğu anlaşıldığından, istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … ve fer’i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1-Davalı … vekili, istinaf gerekçeleri ile kararı temyiz ederek bozulmasını istemiştir.
2-Fer’i müdahil Kurum vekili; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 09.10.2009- 30.04.2014 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz olarak davalı işyerinde geçen çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
2) Dava, 506 sayılı Kanun’un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9 uncu maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”
Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re’sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.
3. Değerlendirme
1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre temyiz eden Kurum vekilinin tüm, Davalı …’in aşağıda kalan paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-Mahkemece yapılan yargılama ile, davacının talep ettiği 09.10.2009-30.04.2014 tarihleri arasındaki çalışmalarının “davalı …’e ait … Turizm Taşımacılık Basın Yayın Reklam Gıda San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı” işyerinde geçtiğinin kabulüne karar verilmiş ise de verilen karar eksik incelemeye dayalıdır.

3-Mahkemece getirtilen belgelerden, davalı …’in ortağı olduğu … Turizm Taşımacılık Basın Yayın Reklam Gıda San. Tic. Ltd. Şti’ne ait (… mah. …cad. No:213 …/İst. adresindeki) 1183366 sicil no’lu Kargo Acentesi işyerinin 01.07.2008 tarihinde kanun kapsamına alındığı, kapsamdan çıkışının bulunmadığı, … Kargo Yurt İçi Yurt Dışı Taşımacılık AŞ’nin 09.04.2015 tarihli mahkemeye verdiği cevabında, Yeditepe Şubelerinin 23.06.2008 tarihinden itibaren … tarafından faaliyetine devam ettiği ve aynı yazı ekinde …Turizm Taşımacılık Basın Yayın Reklam Otomotiv Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ile yapılan Yeditepe Şubesinin Acentelik Sözleşmesinin gönderildiği tanlaşılmıştır.

4- Davacının çalıştığını iddia ettiği kargo acentesinin davalı … Turizm Taşımacılık Basın Yayın Reklam Gıda San. Tic. Ltd. Şti. olduğu ve dolasıyla işverenin de şirket olduğu, davalı …’in ise davalı şirketin ortağı olduğu anlaşılmakla, mahkemece davalı … yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesi gerekirken aksini kabul ile hüküm tesisi bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.