YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1145
KARAR NO : 2023/883
KARAR TARİHİ : 15.02.2023

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/475 Esas, 2021/204 Karar
HÜKÜM : Kısmen kabul-kısmen red

Taraflar arasındaki menfi tespit ve alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılara ait Yener Otomotiv isimli işyerinden 2005 yılında 1991 model Ford Transit marka aracı 9.250,00 TL karşılığında satın aldığını, 1.000,00 TL’sini peşin verdiğini, kalan borca karşılık senet düzenlendiğini, borcun ödendiğini, yine müvekkilinin 2007 yılında davalılardan 1997 model Fort Transit marka aracı 14.500,00 TL’ye satın aldığını, 3.500,00 TL peşinat verdiğini, 1991 model aracın takas olarak 8.500,00 TL bedelle davalılara verildiğini, geriye kalan 2.500,00 TL borç için satın aldığı araç üzerine 5.000,00 TL’lik rehin konulduğunu, müvekkili borcu ödeyemeyince eşine ait aracı davalılara 8.500,00 TL bedelle verdiğini ileri sürerek, müvekkilinin 2005 yılında aldığı 1991 model araç nedeniyle 9.250,00 TL borçlu olmadığının tespitini ve %40 tazminata hükmedilmesini, bu araç nedeniyle tanzim edilen senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitini ve %40 tazminata hükmedilmesini, 2007 yılında aldığı 1997 model araç nedeniyle 14.500,00 TL borçlu olmadığının tespitini ve %40 tazminata hükmedilmesini, araç üzerindeki rehin nedeniyle borçlu olmadığının tespitini, rehnin kaldırılmasını ve %40 tazminata hükmedilmesini, müvekkilinin davalılardan 3.500,00 TL alacaklı olduğunun tespitini talep etmiştir.

Davacı vekili, toplam dava değeri üzerinden eksik harcı tamamlaması için verilen sürede bozma ilamında belirtilen şekilde 2005 yılında alınan araç nedeniyle 9.250,00 TL, 2007 yılında alınana araç nedeniyle 14.500,00 TL, araç üzerindeki rehin bedeli 5.000,00 TL ve 3.349,00 TL alacak bedeli olan toplam 32.099,00 TL üzerinden eksik harç tamamladığı anlaşılmıştır.

II. CEVAP
Davalı … vekili cevap dilekçesinde; davacının ayrı sebebe dayanarak aynı kişilere karşı Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2009/277 E. sayılı dosyası ile dava açtığını, davanın derdestlik nedeniyle reddi gerektiğini, 1991 model ford transit marka … plaka sayılı aracı 9.250,00 TL bedel karşılığında davacı …’a sattıklarını, 1.000,00 TL peşinat aldıklarını, 2007 yılında 1997 model ford marka …plaka sayılı aracı 14.500,00 TL bedelle davacıya sattıklarını, takas olarak davacıdan … plaka sayılı minibüsü 8.500,00 TL aldıklarını, aracı alırken davacının herhangi bir peşinat vermediğini davacının eşine ait doğan slx aracı satmak için vekâletname verdiğini, bu işle kardeşi ilgilendiği için kaç TL bedelle satılacağı konusunda anlaştıklarını bilmediğini, aracın satıldığını ancak ne kadara satıldığını bilmediğini, araç satıldıktan sonra davacının kendilerine 1.000,00 TL borcunun kaldığını, bu borcu dururken kendilerinden ikinci aracı aldığını, üç araç dışında başka hiçbir alışveriş ve ticari ilişkilerinin olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Davalı … cevap dilekçesinde; 1991 model ford transit marka … plaka sayılı aracı 9.250,00 TL bedelle davacıya sattıklarını, ne kadar peşinat alındığını bilmediğini, …plaka sayılı aracı 14.500,00 TL bedelle davacıya sattıklarını, aracı alırken herhangi bir peşinat vermediğini, takas olarak kendilerine daha önce sattıkları aracı verdiğini, ağabeyi ile anlaşıp kalan borcu 580,00 TL toplamda 15 senet yapıp imzalayıp gittiğini, 2007 model araca rehin koyma konusunda vekaletname verdiğini, takas olarak ne kadar sayıldığını bilmediğini, 15 senetten birini posta çeki hesabına ödediğini, kalanını ödemediğini, davacının eşine ait … plaka sayılı 95 model doğan slx aracı satmak için vekaletname verdiğini, ancak ne kadar satıldığını bilmediğini, araç satıldıktan sonra eski aracın borcundan 1.000,00 TL borcu kaldığını, üç araç dışında başka hiçbir alışveriş ve ticari ilişkilerinin olmadığını beyan etmiştir.

Davalı … cevap dilekçesinde; 1991 model ford transit marka … plaka sayılı aracı 9.250,00 TL bedelle davacıya sattıklarını, 1.000,00 TL peşinat aldıklarını, daha sonra davacının kendilerinden …plaka sayılı aracı 14.500,00 TL bedelle satın aldığını, aracı alırken herhangi bir peşinat vermediğini, takas olarak … plaka sayılı minibüs cinsi aracı 5.700,00 TL’ye karşılık verdiğini, geriye kendilerine 8.500,00 TL borcu kaldığını, takas dışında herhangi bir para ödemediğini, davacının eşinden … plaka sayılı aracı satmak için ilk satın aldığı araca karşılık vekâletname verdiğini, vekaletname ile aldıkları aracın kaça satıldığını bilmediğini, bedel belirlenip belirlenmediğini de bilmediğini, bu araç satıldıktan sonra ilk arabadan 1.000,00 TL ikinci arabadan da senet borçları olduğunu, sadece 500,00 TL … hesabına para yolladığını, başka bir ödeme yapmadığını, bu üç araç dışında hiçbir alış verişlerinin ve ticari ilişkilerinin olmadığını beyan etmiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen İlk Karar
Mahkemece 01.10.2014 tarih, 2013/297 E. ve 2014/517 K sayılı kararı ile davacının 1997 model aracın 14,500.00 TL bedelle davalılardan satın aldığı, davacının takas olarak daha önce yine davalılardan 9.250.00 TL’ye satın aldığı 1991 model aracı verdiği, bu araçla birlikte davacının eşine ait aracı da davalılara satmaları için verdiği, davacının borcunun bulunmadığı, davalılara 3.349,00 TL fazla ödeme yaptığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının satın aldığı araçlar ve senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, davacının 3.349,00 TL alacağının davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş, hüküm davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı
Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 30.11.2016 tarih, 2016/4784 E. ve 2016/15350 K. sayılı kararıyla mahkemece belirtilen talepler yönünden toplam dava değeri belirlenip eksik peşin harç tamamlanarak yargılamaya devam edilmesi gerekirken dava dilekçesinde düşük gösterilen bedel üzerinden yatırılan eksik peşin harç ile yargılamaya devam edilmesi 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 32 nci maddesi hükmüne aykırılık oluşturduğu gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 15.11.2017 tarih, 2017/191 E. ve 2017/746 K. sayılı kararı ile eldeki davada menfi tespiti talep edilen birden fazla borç ilişkisinin birbirine bağlantılı şekilde davaya konu edildiği ve dava sebebinin kesin hükümdeki dava sebebinden daha geniş mahiyette olduğu, bu itibarla bu davada kesin hükmün varlığından söz edilemeyeceği, davalıların isticvablarındaki beyanlarına ve 16.05.2014 havale tarihli billirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne, davacının 1991 model Ford Transit marka … plakalı araç nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, bu aracın satışı için düzenlenen senetlerden dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, davacının 1997 model Ford marka …plakalı araç nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine ve Nurdağ İcra Dairesi 2009/118 sayılı dosyasındaki rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibin iptaline ve 2.000,00 TL icra inkar tazminatının davacıya ödenmesine, davacının 3.349,00 TL alacağının davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı
Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 15.06.2020 tarih, 2018/325 E. ve 2020/1023 K. sayılı kararıyla davalılar vekilinin derdestlik itirazında bulunduğu Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.02.2012 tarih, 2009/277 E. ve 2012/111 K. sayılı kararının kesinleşip kesinleşmediği araştırılarak kesinleşmediyse kesinleşmesi beklenerek …plakalı araçla ilgili bu davada taraflar arasındaki kesinleşen maddi vakaların ve talep sonuçlarının eldeki davada tarafları bağlayacağı gözetilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece yukarıda belirtilen tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Dörtyol 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E. ve 2012/111 K. sayılı dosyasının 15.09.2021 tarihinde kesinleşmiş olduğu, bu davada kesin hüküm varlığından söz edilemeyeceği, davanın hukuki sebepleri aynı ise de vakaların değişik olması nedeniyle davaların aynı olmadığının kabulü gerektiği, isticvabına başvurulan davalılarca 1997 model …plakalı minibüsün 14.500,00 TL bedelle davacının satın aldığı, takas olarak kendilerine daha önce yine kendilerinden satın aldığı 1991 model … plaka sayılı minibüsü verdiği, bu aracı ise daha önce 9.250,00 TL bedelle kendilerinin davacıya sattıklarını ve ayrıca 1997 model …plakalı aracın alımı esnasında ilk aldığı aracın takası ile birlikte davacının eşine ait Doğan SLX aracı satmak için kendilerine vekâletname verildiğini ayrı ayrı kabul ettikleri, nitekim davacı eşi …’ın İskenderun 3. Noterliğince düzenlenmiş 08.09.2008 tarih 16265 yevmiye numaralı vekaletname ile davalıları vekil tayin ettiği, bu minvalde davalıların beyanları da dikkate alınmak suretiyle araçların bedelleri gözönünde bulundurularak, denetime ve hükme elverişli bulunan 16.05.2014 havale tarihli rapok doğrultusunda, karar 29.06.2007 tarih 4287 yevmiye numaralı Nurdağ Noterliğince düzenlenmiş 5.000,00 TL bedelli rehin konusu borcun bulunmadığı ve davacının davalılara 3.349,00 TL fazla ödeme yaptığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının ilk araç satışından sonra iddia ettiği gibi ikinci araç alımında 3.500,00 TL peşinat vermediği, davacının eşine ait … plaka sayılı aracın satımı için vekâlet vermesiyle satım sonrası eski araç satımından 1.000,00 TL borcu kaldığı, bilirkişi raporunda da davacı tarafından müvekkillerime verildiği beyan ettiği 3.500,00 TL peşinatla ilgili hiçbir belirleme olmadığını, Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E. ve 2012/111 K. sayılı dosyasıyla incelendiğini, kısmen kabul kısmen red kararı verilen ve konusu ve tarafları aynı olan bu davanın karara bağlanması usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının icra takibinde haksız olmasının yanı sıra takibin kötü niyetle yapıldığının ispatı da şart olduğunu, bu şartlar oluşmadığından kötü niyet tazminatına hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 2005 yılında aldığı 1991 model araç nedeniyle 9.250,00 TL borçlu olmadığının, bu araç nedeniyle tanzim edilen senetlerden dolayı borçlu olmadığının, 2007 yılında aldığı 1997 model araç nedeniyle 14.500,00 TL borçlu olmadığının, araç üzerindeki rehin nedeniyle borçlu olmadığının tespiti, rehnin kaldırılması ve davalılardan 3.500,00 TL alacaklı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İcra İflas Kanun’u (2004 sayılı Kanun) 72 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 Esas sayılı dosyasında, aynı davacı tarafından aynı davalılar aleyhine araç satışı nedeniyle davacı tarafından davalılara verilen her biri 580,00 TL bedelli 15 adet senetten dolayı 8.700,00 TL borçlu olmadığının tespiti istemi ile dava açılmış olup, yerel mahkemenin 16.02.2012 gün ve 2009/277 Esas – 2012/111 Karar sayılı kararı ile dava 500,00 TL yönünden kabul edilerek 8.200,00 TL davacının borçlu olduğunun tespitine karar verilmiş, karar kesinleşmiştir.

20.06.2012 tarihinde de aynı davacı tarafından aynı davalılar aleyhine, 2009/277 Esas sayılı dosyaya konu bonolarında içinde bulunduğu bonolar ve borç ilişkileri nedeniyle menfi tespit davası açılmıştır.

Dairenin 15.06.2020 tarihli bozma ilamı ile 2009/277 Esas sayılı dosyanın, kesinleşen maddi vakıalar ve talep sonuçları bakımından eldeki davada tarafları bağlayacağı gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile yerel mahkeme kararı bozulmuş, yerel mahkemece bozma ilamına uyulmasına, 2009/277 Esas sayılı dosyanın kesinleşmiş olmasına rağmen mahkemece bozma ilamına aykırı hüküm tesis edilmiştir.

Bu halde, kesinleşen 2009/277 Esas sayılı dosyada verilen kararın, eldeki davadaki aynı talepler yönünden kesin hüküm oluşturduğu gözetilerek her iki dosyadaki aynı talepler yönünden eldeki davanın kesin hüküm nedeni ile reddi, eldeki davadaki diğer talepler yönünden de oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

2.Bozma nedenine göre davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeple;
Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalılara iadesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

15.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.