YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/6976
KARAR NO : 2023/7363
KARAR TARİHİ : 03.07.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/133 E., 2022/2276 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/312 E., 2019/302 K.
Taraflar arasındaki Kurum İşleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının kendi isteği dışında farklı işyerleri tarafından işe giriş bildirimi verildiğini, bu durum sonucunda emeklilik maaşı ödemesi durdurulduğunu, davalı kurum tarafından müvekkiline ödenen bu ödemelerin geri alınması için ödeme emri gönderildiğini, müvekilinin ilk defa 01.07.1976 tarihinde sigortalı olarak işe başladığını ve 10.12.2014 tarihinde emeklilik şartlarını yerine getirerek davalı kuruma başvuruda bulunduğunu, başvuru sonrası 01.10.2014 tarihinde kendi bilgisi ve isteği dışında … isimli şahıs şirketi tarafından sigortalı gösterildiğini öğrendiğini, müvekkilinin bu bilgiyi alır almaz 10.12.2014 tarihinde davalı kuruma başvurarak kendisi hakkında yapılan bu işe giriş bildirimlerinin iptalini talep ettiğini, … SGK Müdürlüğü … isimli işverenle ilgili iptal işleminin yapılması için … SGK Müdürlüğüne yönlendirdiğini, aynı tarihte müvekkilinin …SGK Müdürlüğüne de başvurduğunu ve hizmet listesinde … adlı kişi tarafından yapılmış olan işlemlerin iptalini talep ettiğini, daha sonra tekrar hesaplama yapan … SGK Müdürlüğünün müvekkiline emekli olması için eksik olan gün sayısını bildirdiğini ve müvekkilinin bu gün sayısı kadar bildirilen eksik primlerini yatırdığını, bunun üzerine … SGK Müdürlüğü emekli olabilirsin onayı verdiğini ve müvekkilinin 01.01.2015 tarihinde emekli olduğunu, müvekkilini çalışmadığı halde … isimli işyerinde olduğu gibi bilgisi ve isteği dışında … isimli şahis şirketinden 30.12.2014 tarihinde işe giriş bildirimi yapıldığını ve 30.06.2015 tarihinde çıkış yaptırıldığını, daha sonra ise 01.07.2015 tarihinde Vahdet Batak isimli şirketten işe giriş bildirimi yaptırıldığını öğrendiğini, müvekkilinin başvurularına rağmen sonuç alamayınca … CBS’na 05.10.2015 tarih ve 2015/44687 soruşturma nolu ile suç duyurusunda bulunduğunu, açıklanan nedenlerle davalı kurum tarafından tesis edilen maaş kesintisi ile yapılan ödemelerin faiziyle geri alınmasına ilişkin düzenlenen işlemlerin iptaline, müvekkilinin bilgisi ve isteği dışında yapılan işe giriş bildirimlerinin hizmet listesinden çıkarılmasını talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; huzurdaki davaya ilişkin dava dilekçesi okunduğunda ödeme emrinin iptalinin mi yoksa kurum işleminin iptalinin mi istendiği tam olarak anlaşılamadığını, zira 6183 sayılı Kanun kapsamında davalı yana gönderilmiş herhangi bir ödeme emrinin mevcut olmadığını, müvekkil kurum tarafından … 5. İcra Müdürlüğü 2017/17620 E. sayılı dosya kapsamında icra takibi başlatıldığını, bu dosyanın takip çıkışı toplamı 32.151,30 TL tutarında olduğunu, iş bu takipte borçluya yapılan yersiz ödemeler 5510 sayılı Kanun kapsamında geri talep edildiğini, bu takipten önce davalıya gerekli ihtaratlar tebliğ edildiğini, takibe davalı yanca itiraz edildiğini, davalının sigortalı bildirimlerinin iptaline 25.01.2016 tarihli RS/16 sayılı Araştırma İnceleme Raporu kapsamında karar verildiğini, tespit raporunda görüleceği üzere bizzat alınan ifadeler ve yapılan araştırma sonucunda yapıldığını, davanın tam olarak hangi hususta açıldığı net olmadığından usulden reddine, esasa ilişkin davacının mesnetsiz iddialar nedeniyle reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “Davanın kabulüne; Davalı kurum tarafından yapılan maaş kesintisi ve yapılan ödemelerin faiziyle birlikte geri alınmasına ilişkin işlemin iptaline,
Davacının hizmet cetvelinde görülen Vahdet Batak, …, … , Oktay Ülger ünvanlı işyerinden yapılan bildirimlerin davacı hizmet cetvelinden çıkarılmasına” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı kurum vekili istinaf dilekçesinde, müvekkili kurum tarafından yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu, bilirkişi raporunda da hizmetlerin iptali yönündeki kurum işleminin yerinde olduğunun ve bu hizmetlerin hizmet cetvelinden çıkarıldığının tespit edildiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurumca davacının iptal edilen hizmetlerinin geçersiz olduğu başvuru tarihinde veya hemen akabinde bildirilmediğinden davacının aynı ay içerisinde 63 gün daha askerlik borçlanması yaparak gününü tamamlanması ve giderekte maaşını normal olarak bağlatmasının mümkün olmadığını, Müfettiş tahkikatının uzun zaman alması sebebiyle davacının daha sonra 100 gün daha askerlik borçlanması yaparak ancak 21.03.2017 tarihli tahsis talebine istinaden aylığa hak kazandığını, açıklanan nedenlerle dava konusu işlemlerin iptalinin davalı kurumun kendi hatasından kaynaklandığı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesi tarafından ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı herhangi bir yön görülmeyerek davalı kurum vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının yaşlılık aylığının iptal edilmesine dair Kurum İşleminin iptali ile davacının isteği dışında yapılan işe giriş bildirimlerinin hizmet listesinden çıkarılması istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri.
3.Değerlendirme
İnceleme konusu davada, davacının 18.12.2014 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu, davalı Kurumca 15 yıl sigortalılık süresi, 55 yaş ve 3600 gün prim ödeme koşuluna tabi olduğu değerlendirilerek davacıya 3675 prim gün sayısı üzerinden 506 sayılı Kanun’un Geçici 81/A maddesi gereğince 01.01.2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 18.02.2015 tarihinde aylık bağlandığı, diğer taraftan davalı Kurum denetmenlerince düzenlenen 25.01.2016 tarih ve RS/16 sayılı İnceleme Raporu ile davacının … unvanlı 14406663 sicil numaralı işyerinde, … unvanlı …sicil numaralı işyerinde, … unvanlı…sicil numaralı işyerinde,…unvanlı … sicil numaralı işyerinde gerçekleştirilen sigorta bildirimlerinin iptaline karar verildiği, 31.03.2016 tarih ve 58 sayılı Denetmen Raporunda da… sicil … isimli işyeri ile ilgili olarak yapılan inceleme sonucu işyerinin fiilen faaliyette bulunmadığı ve sahte işyeri olduğu tespit edildiğinden, işyeri bildirgelerinin tamamının iptal edilmesi gerektiği değerlendirilmiş olup, davacının 30.12.2014 tarihine kadar çalışmasının bulunduğu… sicil numaralı … işyerinden iptal edilen sigortalı günleri sebebiyle davacının tahsis talep tarihi itibariyle prim gün sayısı 3537 gün olduğundan davacının aylığı 01.01.2015 tarihinden itibaren durdurularak kendisine 22.03.2017 tarihi itibariyle 29.028,37 TL. tutarında borç çıkarıldığı anlaşılmıştır. Söz konusu kurum işleminin iptaline karşı açılan eldeki davada mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacının ilk tahsis işlemleri sırasında kendi şikayet dilekçesi gereğince… sicil … isimli işyerindeki çalışmaları davalı Kurumca iptal edilmiş olsaydı daha fazla askerlik borçlanması yaparak emekliliğe hak kazanacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir.
Dosya kapsamında toplanan belgelere göre, davacı hakkında davalı Kurumca tesis edilen işlem gereğince iptal edilen sigortalılıkları nedeniyle yeniden düzenlenen 14.03.2017 tarihli Mukteza Tablosu ile aylık bağlamaya esas 09.01.2015 tarihli Mukteza Tablosu karşılaştırıldığında davacının 4/a kapsamındaki prim gün sayıları bakımından 2014 yılında 348 gün olan gün sayısının 270 güne, 2012 yılındaki prim sayısının ise 158 günden 98 güne düşürüldüğü, buna göre toplam 138 gün prim gün sayısının azaltılması ile davacının toplam prim gün sayısı 3675 günden, 3537 gün olarak hesaplanmıştır. Dairemizin 20.03.2023 tarihli geri çevirme kararı ile davacının 2012 yılındaki hizmetlerinin 98 gün olarak hesap edilmesi ile ilgili Kurum kayıtlarının araştırılmasına karar verildiği, yapılan araştırma kapsamında davacının 01.09.2012-31.10.2012 tarihleri arasında …sicil nolu …Ltd. Şti ünvanlı işyerinde 60 gün sigortalılığının bu defa davalı Kurumun 30.11.2018 tarih ve MD/2018-125 sayılı İnceleme Raporu ile sahte olarak değerlendirilerek iptal edildiğinin bildirildiği görülmüştür. Davacının kendi kabulünde de olan… sicil … isimli işyerindeki 78 günlük çalışmasının da fiili olmadığının anlaşılması karşısında, 2012 yılında iptal edilen 60 günlük prim gün sayısı da gözetildiğinde davacının ilk tahsis talep tarihi olan 18.12.2014 tarihi itibariyle aylık bağlanması koşullarına sahip olmadığı ortada olup, davacının 100 gün daha askerlik borçlanması yaparak 21.03.2017 tarihli ikinci tahsis talebine istinaden; 3537 gün prim gün sayısı ile 100 gün daha askerlik olmak üzere 3637 gün üzerineden 01.04.2017 tarihinden itibaren aylık almaya hak kazandığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken eksik ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.