YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/2110
KARAR NO : 2023/3295
KARAR TARİHİ : 11.05.2023

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
HÜKÜM/KARAR : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 3. İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki şikayet uyuşmazlığından dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince, şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi ihale alıcısı tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine hükmedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi ihale alıcısı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ŞİKAYET
İhale alıcısı şikayet dilekçesinde; icra takibinde yapılan ihalenin kesinleştiğini ve şikayetçi ihale alıcısı tarafından icra müdürlüğüne yapılan taleple, ihale konusu tapunun 2 parselinde kayıtlı 3 bağımsız bölüm numaralı taşınmazın ihale alıcısı adına tescili için gerekli işlemlerin yapılmasının istendiğini, ancak müdürlükçe talebin haksız reddedildiğini ileri sürerek icra müdürlüğünün 20.04.2022 tarihli kararının iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP
Şikayet edilen alacaklı cevap dilekçesinde; şikayete konu icra müdürlüğü kararının taraf menfaatlerine uygun olup, açılan ihalenin feshi davalarında fesih kararı verilmesinin kuvvetle muhtemel olduğunu ileri sürerek şikayetin reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile; İİK’nın 118. maddesi gereğince, satılan malın ihale kesinleşmeden alıcıya teslim olunmayacağı, aynı Kanun’un 135/1. maddesine göre ise, taşınmazın alıcıya ihale edilip bedeli alındıktan sonra alıcı adına tescili için 134. maddedeki müddete uyulmak suretiyle tapuya yazı yazılacağı, bunun da şikayet için belirli müddetin geçmesine veya ihalenin feshi istenilmişse davayı sonuçlandıran kararın kesinleşmesine bağlı olduğu belirtildikten sonra, şikayete konu taşınmaz hakkında açılan bir ihalenin feshi davasının reddi kararının 15.03.2022 tarihinde kesinleşmesine rağmen, aynı taşınmaz hakkında açılan ve derdest olan ihalenin feshi davaları bulunduğundan bahisle, icra müdürlüğü kararının yerinde olduğuna işaret edilerek, şikayetin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi ihale alıcısı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Şikayetçi ihale alıcısı istinaf dilekçesinde; mahkemece hükme dayanak yapılan ve derdest olan davaların bir kısmının ihalenin feshi davası için öngörülen azami bir yıllık süreden sonra açıldığını ve bu suretle tescile engel olmayacağını ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile; henüz kesinleşmeyen ihalenin feshi davalarından birinin, bir yıllık azami sürede açıldığı ve aktif husumet yokluğu nedeniyle reddedildiği, diğerinin yine bir yıllık azami sürede açıldığı ve derdestlik nedeniyle usulden reddedildiği, diğer iki davanın da bir yıllık azami sürede açıldığı ancak henüz kesinleşmediği belirtilerek İİK’nın 134/9. maddesi gereğince bu davaların tescile engel olduğu gerekçesiyle, şikayetçi ihale alıcısının istinaf başvurusunun esastan reddine hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi ihale alıcısı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Şikayetçi ihale alıcısı temyiz başvurusunda; mahkemelerce hükme dayanak yapılan davaların sırf tescil sürecini uzatmak kastıyla açılan davalar olması nedeniyle tescili engellememesi gerektiğini, icra takibinin borçluları tarafından açılan ihalenin feshi davalarının zaten reddedilerek kesinleştiğini ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; icra müdürlüğünün 20.04.2022 tarihli işlemini şikayete ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
İİK md. 16., 134/son., 135/1., TMK md. 705.

3. Değerlendirme
4721 sayılı TMK’nın 705. Maddesi; “Taşınmaz mülkiyetinin kazınılması tescille olur. Miras, mahkeme kararı, cebri icra, işgal kamulaştırma halleri ile kanunda öngörülen diğer hallerde, mülkiyet tescilden önce kazanılır. Ancak, bu hallerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi, mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır” hükmünü amirdir.

İİK’nın 134/son maddesi uyarınca ise; ihalenin feshi için öngörülen şikayet süresinin geçmesinden ya da ihalenin feshi istenmiş ise, bu konudaki şikayeti neticelendiren kararın kesinleşmesinden sonra, ihalesi yapılan taşınmazın alıcı adına tescili için tapu idaresine yazı yazılır.

Yukarıda anılan ilkeler birlikte değerlendirildiğinde; ihale sonrası mülkiyetin ihale alıcısına geçmesi için, ihalenin kesinleşmiş olması ve ihale bedelinin ödenmiş olması gerekir. İİK’nın 134/son ve 135/1. maddeleri uyarınca, ihalenin kesinleşmesi üzerine icra müdürü, taşınmazın alıcı adına tescili için tapuya yazı yazar. İcra müdürlüğünün yasanın amir hükmüne aykırı davranışı bir hakkın yerine getirilmemesi olup, İİK’nın 16. maddesi uyarınca süresiz şikayete tabidir.

Somut uyuşmazlıkta; takip alacaklısı tarafından borçlular hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapıldığı, takibin kesinleşmesi üzerine 12.04.2021 tarihinde şikayete konu taşınmazın şikayetçi 3. kişi … … Ltd. Şti.’ne ihale edildiği, takip borçlusu Projima … A.Ş. tarafından açılan ihalenin feshi davasında, … 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 24.06.2021 tarih ve 2021/202 E. – 2021/375 K. sayılı kararı ile davanın esastan reddine hükmedildiği ve ilgili Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararının Dairece onanması üzerine kararın 15.03.2022 tarihinde kesinleştiği, ipotek borçlusu … tarafından açılan ve aynı mahkemede görülen ihalenin feshi davasında, 04.11.2021 tarih ve 2021/410 E. – 2021/541 K. sayılı kararla davanın süreden reddine kesin olarak karar verildiği, ilgili Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunun esastan reddi kararı üzerine Dairece kesin karar olduğundan temyiz başvuru talebinin reddine hükmedildiği, bu suretle takibin tarafları olan asıl borçlu ile ipotek borçlusu tarafından açılan davaların reddi kararlarının, şikayete konu müdürlük kararından önce kesinleştiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesinin gerekçeli kararında; … 5. İcra Hukuk Mahkemesinin 04.08.2022 tarih ve 2022/199 E. – 2022/456 K., … 6. İcra Hukuk Mahkemesinin 29.9.2022 tarih ve 2022/224 E. – 2022/510 K. sayılı dosyalarında açılan ihalenin feshi davalarının henüz kesinleşmediği tespit edilerek, İİK’nın 134/9. maddesi gereğince bu davaların tescile engel olduğu belirtilmiş ise de; bu davaların sırasıyla, 3. kişi …., Ltd. Şti. tarafından açılan ve aktif husumet yokluğundan reddine hükmedilen ve daha önceden yukarıda dosya numaraları belirtilen mahkemelerde asıl borçlu ile ipotek borçlusu tarafından ayrı ayrı açılan davaların, bu kez asıl borçlu ve ipotek borçlusu tarafından birlikte açılması sonucunda, asıl borçlu yönünden kesin hüküm, ipotek borçlusu yönünden ise derdestlik nedeniyle reddine karar verilen davalar olduğu görülmüş olup, usule yönelik verilen bu kararların, asıl borçlu ile ipotek borçlusu tarafından açılan ve … 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/202 E. ve 2021/410 E. sayılı dosyalarında görülen ihale feshi davalarının reddine ilişkin kararların kesinleşmesi karşısında, tescile engel olduğunun kabulü mümkün değildir.

O halde, icra müdürlüğünün, ihalesi kesinleşen taşınmazın ihale alıcısı adına tesciline ilişkin işlemleri yapmaktan kaçınması ve bu yönde verdiği karar, İİK’nın yukarıda açıklanan 134/son maddesi hükmüne aykırı olup, İlk Derece Mahkemesince, şikayetin kabulü ile şikayet konusu kararın iptaline karar vermek gerekirken, istemin reddine yönelik hüküm tesisi ve Bölge Adliye Mahkemesince de şikayetçi ihale alıcısının istinaf talebinin esastan reddi kararı hatalı olduğundan, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

1. Şikayetçi ihale alıcısının temyiz itirazlarının kabulü ile 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 373/1. maddesi uyarınca, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 23.12.2022 tarih ve 2022/2441 E. – 2022/3190 K. sayılı kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. … 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 27.7.2022 tarih ve 2022/232 E. – 2022/443 K. sayılı kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.