YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/10424
KARAR NO : 2023/3434
KARAR TARİHİ : 05.06.2023
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
KARAR : İstinaf Başvurusunun Esastan Reddine, Re’sen Görülen Kamu
Düzenine Aykırılık Nedeniyle Kararın Kaldırılmasına
İLK DERECE MAHKEMESİ : Zonguldak Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki 6831 sayılı Orman Kanunu’ nun (6831 sayılı Kanun) 2/B maddesi uyarınca yapılan çalışmalara itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine ve çekişmeli taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının davacı … ve arkadaşları vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine, kamu düzenine aykırılık nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının re’sen kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı … ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Davacı … ve arkadaşları dava dilekçesinde; tapuda orman vasfıyla Hazine adına kayıtlı bulunan … ili … ilçesi … Mahallesi 231 ada 6 parsel sayılı 458.568,61 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın orman vasfını yitirdiğine ve bu nedenle orman sınırları dışına çıkarılması gerektiğini ileri sürerek, orman sınırlarını belirleyen ve sınır dışına çıkarmaya dair işlemlerin ve orman sınır tespiti haritasının iptaline karar verilmesini istemişlerdir.
2. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 14.09.1973 tarihinde askı ilanına çıkarılıp kesinleşen orman kadastrosu ile 30.11.2016 tarihinde askı ilanına çıkarılıp eldeki dava nedeniyle kesinleşmeyen 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 2/B maddesi çalışmaları bulunmakta olup, arazi kadastrosu ise 1953 yılında yapılmıştır.
II. CEVAP
Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde; haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddini savunmuşlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, “Orman İdaresini 2/B işlemi yapmaya zorlayıcı nitelikte dava açılamayacağı, orman niteliğini kaybetmiş taşınmazlar yönünden dava açma hak ve yetkisinin Hazineye ait olduğu, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede yapılan çalışmalarda çekişmeli taşınmazların 2/B madde uygulama sahası olarak ayrılmayıp orman sınırları içerisinde bırakıldığı, davacıların orman sınırları içinde bulunan taşınmaz hakkında 2/B uygulaması yapılarak taşınmazın orman sınırları dışına çıkartılmasını talep ettiği, davacıların çekişme konusu taşınmaza ilişkin olarak 2/B maddesi uygulaması yapılması konusunda idareyi zorlayıcı nitelikte dava açma imkanı bulunmadığı, bu duruma göre davacıların davada aktif dava ehliyeti olmadığı” gerekçesiyle davanın reddine, 231 ada 6 parsel parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı davacı … ve arkadaşları vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı … ve arkadaşları vekili istinaf dilekçesinde; 1952 – 1958 yıllarında yapılan kadastro tespitinde Ontemmuz Mahallesinde bulunan 231 ada 6 parsel sayılı taşınmazın vasfinın tarla ve fundalık olarak tespit edildiğini, 28.09.2011 tarihinde Orman Genel Müdürlüğünce, taşınmazın vasıf değişikliği yapılmasının Milli Emlak Müdürlüğünden talep edildiğini ve bu talep kabul edilerek tapuya şerh düşüldüğünü, 1954-1964 yılları arasında parsel üzerinde … …, …, … ile …’nın ecrimisil ödemesi ve zilyetlik şerhi bulunduğunu, taşınmaz üzerinde İlköğretim Okulu, mezarlık ile pek çok kişilere ait taşınmazlar bulunduğunu, taşınmazların ve arsaların tarım ve meyve ağaçları dikilip kullanılması ve zilyet edilmesi suretiyle Milli Emlak Müdürlüğüne ecrimisil ödemesi yapıldığını, orman vasfını yitirdiğini, bu nedenlerle yerel mahkemece davacıların 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 114/1-d-h, 115. maddelerine göre aktif dava ehliyetlerinin olmadığı, dava şartı yokluğu nedeniyle, davanın Orman İdaresini zorlayıcı nitelikte olduğu, bu yetkinin ancak hâzineye ait olduğu şeklinde yorumlanıp karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ” İlk Derece Mahkemesince, taşınmazın orman niteliğini yitirmesi nedeni ile orman sınırları dışına çıkarma yetkisinin orman kadastro komisyonunda olduğu, 6831 sayılı Kanun’un 2/B uygulaması ile orman sınırları dışına çıkarma işleminin Hazine adına yapıldığı ve gerçek kişilerin bu yolda idareyi zorlayıcı şekilde dava açamayacağı göz önünde bulundurularak davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak 6100 sayılı HMK’nın 355. maddesinin birinci fıkrası ikinci cümlesi gereğince yapılan inceleme ve değerlendirmede; Mahkemece kurulan hükümde infazda tereddüt oluşturulmamasının gerekli ve zorunlu olduğu, zira bu durumun kamu düzenini ilgilendirdiği, somut olayda; davanın, 2/B uygulamasına itiraz davası olduğu ve davacının dava dilekçesinde belirttiği parsel zaten orman niteliğiyle tapuda kayıtlı olduğu halde, bu tür davalarda davanın reddi ile yetinilmesi gerekirken, mahkemece dava konusu parsel yönünden tespit gibi tesciline denilmek suretiyle mükerrer tescile yol açacak şekilde hüküm kurulmasının infazda tereddüt oluşturabilecek nitelikte olduğundan doğru olmadığı, bu hususa riayet edilmeyerek kamu düzenine aykırı hareket edildiği ” gerekçesiyle, davacılar vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, 6100 sayılı Kanun’un 355 inci maddesinin birinci fıkrası ikinci cümlesi gereği kamu düzenine aykırılık nedeniyle Zonguldak Kadastro Mahkemesinin 15/11/2018 tarih ve 2016/18 Esas, 2018/10 Karar sayılı kararının re’sen kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı … ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı … ve arkadaşları vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, 6831 sayılı Kanun’ un 2/B maddesi uyarınca yapılan işleme itiraza ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri ile 6831 sayılı Kanun’un 2/B maddesi,
3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı … ve arkadaşları vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
44,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 135,50 TL’nin temyiz edenden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.