YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4239
KARAR NO : 2023/4568
KARAR TARİHİ : 10.10.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/318 E., 2022/281 K.
KARAR : Kısmen kabul, kısmen ret
TEMYİZ EDENLER : Davalı … vekili ve davacılar vekili
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen harici satışa dayalı tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulü, kısmen reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin dava konusu 905 ada 2 parsel … taşınmazın bir kısmını 01.01.1984 tarihinde tarla satış sözleşmesi ile davalılar … ve …’ten satın aldığını, o günden beri malik sıfatı ile zilyetliğini sürdürdüğünü belirterek keşifte belirlenecek kısmın iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı … vekili, satış sözleşmesindeki imzanın müvekkilinin vekiline ait olmadığını, taşınmazın evveliyatı tapulu olduğundan satış sözleşmesinin geçersiz olduğunu açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
2. Davalı …, davacıya yer satmadığını, satış sözleşmesinin kendisini bağlamadığını, kendi hissesini kendisinin kullandığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 27.11.2014 tarih ve 2013/1041Esas, 2014/1070 Karar … kararı ile harici satış sözleşmesinin geçersiz olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 17.06.2020 tarih ve 2016/16394 Esas, 2020/3607 Karar … ilâmında; davacının satın aldığı tarih itibarı ile söz konusu taşınmaz tapusuz olup tapusuz taşınmaz satın ve devralınmakla davacı lehine mülkiyet hakkının doğduğu nazara alınmadan yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, ayrıca yargılama sırasında bir kısım pay yönünden mülkiyet değişikliği olduğundan HMK’nın 125 inci maddesi uyarınca davacıya seçimlik hakkının hatırlatılması gerektiği belirtilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile satış tarihinde dava konusu taşınmaz tapusuz olup tanık beyanlarına göre davacıların murisine devredildiğinden, davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, davalı … adına kayıtlı hissenin tamamının iptali ile davacı müteveffa … adına tapuya kayıt ve tesciline, davalı … yönünden davanın feragat sebebi ile reddine, davalı … yönünden dava … bırakıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; murislerinin zilyet olduğu kısmın Mahkemece kabul edilen miktardan daha fazla olduğunu belirtmiştir.
2. Davalı … vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu harici satış sözleşmesindeki vekil olarak imza atan …’in imzasına itiraz ettikleri hâlde Mahkemece incelenmediğini, zilyetliğin davacıların murisine devredilmediğini belirtmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro tespitinden sonra kesinleşmeden önce haricen satın alma ve eklemeli zilyetlik hukuki sebebine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 … Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 163, 164, 208 ve 211 inci maddeleri.
2. 4721 … … Medeni Kanunu’nun (4721 … Kanun) 70 inci, 6098 … … Borçlar Kanunu’nun (6098 … Kanun) 237, 2644 … Tapu Kanunu’nun 26 ve 1512 … Noterlik Kanunu’nun 89 uncu maddesi.
3. Değerlendirme
1. 6100 … Kanun’un 163 üncü maddesinde; “Yargılama sırasında, davaya ilişkin bir ön sorun ortaya çıkarsa, ilgili taraf, bunu dilekçe vermek sureti ile yahut duruşma sırasında sözlü olarak ileri sürebilir.” 164. maddesine göre ise; “Hakim, taraflardan birinin ileri sürdüğü ön sorunu incelemeye değer bulursa, belirleyeceği süre içinde, varsa delilleri ile birlikte cevabını bildirmesi için diğer tarafa tefhim veya tebliğ eder. Ön sorun hakkında iki taraf hakkında uyuşmazlık varsa, hakim gerekirse tarafları davet edip dinledikten sonra karar verir. Hakim, ön sorun hakkındaki kararını taraflara tefhim veya tebliğ eder.” denilmiştir. Aynı Kanun’un 208/3 üncü maddesine göre, bir belgenin sahteliğini iddia eden kimse, bunu aynı mahkemede ön sorun şeklinde ileri sürebileceği gibi, bu konuda ayrı bir dava da açabilir.
2. Dava konusu olayda davalı … cevap dilekçesinde, davacının dayanağı olan senetteki … vekili … …’ın imzasının sahte olduğunu ileri sürmüştür. Buna rağmen Mahkemece bu husus hadise şeklinde incelenmeden hüküm kurulmuştur. Bu durumda Mahkemece yapılacak iş, imza inkarının ön sorun (hadise) şeklinde incelenerek, vekil … …’a ait imza örneklerinin bulunduğu belgeleri ve bu belgelerin bulundukları mercileri yazılı olarak bildirmek üzere taraflara süre ve imkân tanınması, imza örneklerinin bulunduğu belgelerin ve mercilerin bildirilmesi hâlinde bu belgelerin bulundukları mercilerden getirtilerek dosya arasına konulması, belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak belge altındaki imzanın vekile ait olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerekir. İmzanın vekile ait olduğu tespit edildiği takdirde mahallinde yeniden keşif yapılarak, keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan satış sözleşmesinin dava konusu taşınmazı kapsayıp kapsamadığı senetlerin mevki ve sınırları, satılan yerin miktarı ayrıntılı olarak okunarak açıklığa kavuşturulmalı, ayrıca taşınmazların zilyetliklerinin davacıya devredilip devredilmediği, bu taşınmazlara kimin ne zamandan beri ve hangi sebeple zilyet olduğu ayrıntılı olarak yerel bilirkişi ve tanıklara sorularak açıklığa kavuşturulmalı, ondan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davalı … vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulü ile usul ve kanuna aykırı bulunan hükmün 6100 … HMK’nın geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 … HUMK’un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Taraflarca HUMK’un 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilâmının tebliğinden itibaren ilâma karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
10.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.