YARGITAY KARARI
DAİRE : 3. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/5234
KARAR NO : 2010/7161
KARAR TARİHİ : 21.04.2010
MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ
Dava dilekçesinde 1.436,77 lira tazminatın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan geri tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın süre yönünden reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
Davada, davalıya hatalı olarak fazladan ödenen teşvik piriminin geri tahsili istenilmiş; mahkemece, yargısal inançlar gereği, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi gibi durumlarda geri iade için süre aranmayacak, diğer durumlarda ise süre 60 gün ile sınırlı olup, olayda bu sürenin de geçtiği, sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda istemin dile getirilebileceği 1 yıllık sürenin de bittiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Uyuşmazlık, davacı idarenin davalı memura hatalı olarak fazla teşvik pirimi ödendiği iddiasına dayalı sebepsiz zenginleşmeye ilişkin alacak istemidir.
Her ne kadar davalı zamanaşımı savunmasında bulunmuş ise de, zamanaşımının başlaması için zararı ve faili öğrenme tarihinin bilinmesinin yanısıra alacaklı kamu idaresi olduğunda, dava açma hususunda emir vermeye yetkili merciin ıttıla tarihinin araştırılması ve buna göre zamanaşımı süresinin dolup dolmadığının tespiti gerekir. Mahkemece bu yönde hiçbir araştırma yapılmadan eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
Diğer taraftan, Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun 22.12.1973 tarihli, 1968/8 E.-1973/14 sayılı kararı gereği ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 60 günlük idari dava açma süresi içerisinde geri istenebilecek ödeme, idarenin şart tasarrufuna ilişkin olup, memura yapılan hatalı ödemenin geri tahsili istemlerinde uygulama olanağı bulunmamaktadır. Nitekim HGK.nun 1982/13-387 E., 1984/997 E. sayılı kararında; herhangi bir şart tasarrufa dayanmayan salt hatalı ödemelerin idare tarafından BK.’nun sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri istenebileceği kabul edilmiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 21.4.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.