YARGITAY KARARI
DAİRE : 1. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/6205
KARAR NO : 2023/4772
KARAR TARİHİ : 25.09.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1063 E., 2022/781 K.
DAVA TARİHİ : 26.07.2019
HÜKÜM/KARAR : Ret / Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/494 E., 2021/189 K.
Taraflar arasındaki Kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar … ve paydaşları vekili dava dilekçesinde özetle; kadastro öncesi nedene dayanarak Ankara ili, …. ilçesi, … Mahallesi 62658 ada 1 parsel, 63251 ada 5 parsel, 63205 ada 1 parsel, 62663 ada 1 parsel, 64527 ada 8 parsel, 64529 ada 5 parsel, 104 ada 43 parsel, 209 ada 17, 40 parseller, 206 ada 66, 81 parseller, 116 ada 1 parsel, 112 ada 22 parsel, 205 ada 32 parsel sayılı taşınmazlardaki davalıların hisselerinin müvekkillerinin hisseleri oranında iptali ile davacılar adlarına tapuya kayıt ve tesciline, tapu iptali ve tescil yönündeki talepleri uygun görülmez ise davaya konu taşınmazlardaki müvekkillerinin hisselerinin rayiç bedellerinin tespit edilerek dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacılara verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar …, …, …, …, … ve … vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süreler dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
1- Davacılardan …, … ve … yönünden 26.05.2020 tarih itibariyle HMK’nın 150 nci maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına,
2- Diğer davacılar yönünden ise Kadastro Kanunu’nun 12/3 üncü maddesi uyarınca hak düşürücü süre sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacılar … ve paydaşları vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki iddialarını tekrarlayarak mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 5602 sayılı Kanun’da on yıllık hak düşürücü süre öngörülmediği için 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun geçici 4 üncü maddesinin 3 üncü fıkrası 09.10.1987 tarihinden itibaren bir yıl içerisinde 5602 sayılı Kanun’a göre kadastrosu yapılmış taşınmazlar hakkında “dava açabilme hakkını” tanımıştır. Somut olayda asıl uygulanması gereken hak düşürücü süre 3402 sayılı Kanun’un 4/3 üncü maddesinde öngörülen süredir. Hal böyle olunca; dava konusu taşınmazların kadastro tespitlerinin ayrı ayrı kesinleştiği 05.01.1955, 12.02.1958, 29.09.1975, 02.10.1975 ve 10.11.1980 tarihleri ile davanın açıldığı 26.07.2019 tarihi arasında 3402 sayılı Kanun’un 12/3 üncü ve geçici 4 üncü maddesinde yazılı hak düşürücü sürelerin geçtiği, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, mirasçılar arasında miras paylarının dağıtılması nedeniyle yolsuz tescile dayalı tapu iptal ve tescil davasında zamanaşımının uygulanmayacağını, kadsatro sırasında …mirasçılarından kız çocuklarına pay verilmediğini öne sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 12/3 üncü maddesi.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı HMK’nın 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacılar vekilinin temyiz itirazının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye onama harcının davacılardan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.09.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.